(Người Chăn Nuôi) – Trong bối cảnh ngành chăn nuôi heo toàn cầu đang bước vào giai đoạn chuyển đổi mạnh mẽ, các yêu cầu về hiệu quả sản xuất, an toàn sinh học, giảm sử dụng kháng sinh và nâng cao phúc lợi vật nuôi ngày càng trở nên cấp thiết. Điều này khiến quản lý dinh dưỡng và sức khỏe không còn đơn thuần là công cụ hỗ trợ mà đã trở thành chiến lược trọng tâm giúp nâng cao năng suất và phát triển chăn nuôi theo hướng bền vững. Đó cũng là thông điệp xuyên suốt được các chuyên gia quốc tế và trong nước chia sẻ tại phiên hội thảo chuyên đề về quản lý dinh dưỡng và sức khỏe trong chăn nuôi heo. Các tham luận tập trung vào những vấn đề cốt lõi như tăng cường miễn dịch đường ruột, kiểm soát độc tố nấm mốc, nâng cao tỷ lệ sống của heo con sơ sinh và tối ưu dinh dưỡng cho đàn nái.
Hội thảo chuyên đề về quản lý dinh dưỡng và sức khỏe trong chăn nuôi heo diễn ra chiều 15/6.
Sức khỏe đường ruột – nền tảng của hiệu quả chăn nuôi hiện đại
Mở đầu phiên hội thảo, ông Lương Tấn Phát, Quản lý Kỹ thuật Olmix Châu Á, trình bày chuyên đề về ứng dụng chiết xuất tảo biển trong tăng cường hệ miễn dịch cho heo.
Theo ông Phát, đường ruột không chỉ đảm nhiệm chức năng tiêu hóa và hấp thu dinh dưỡng mà còn là trung tâm điều hòa miễn dịch quan trọng của cơ thể vật nuôi. Khi hàng rào bảo vệ đường ruột bị suy yếu, nguy cơ xâm nhập của vi khuẩn, virus và các tác nhân gây hại sẽ gia tăng, kéo theo phản ứng viêm, giảm khả năng tăng trưởng và suy giảm hiệu quả chuyển hóa thức ăn.
Các nghiên cứu được giới thiệu tại hội thảo cho thấy polysaccharide biển sulfat hóa (MSP®), hoạt chất được chiết xuất từ tảo biển, có thể hỗ trợ sức khỏe đường ruột thông qua hai cơ chế đồng thời. Thứ nhất là củng cố hàng rào vật lý của ruột bằng cách tăng độ bền các liên kết chặt giữa các tế bào biểu mô và thúc đẩy sản sinh lớp chất nhầy bảo vệ. Thứ hai là tăng cường khả năng đáp ứng miễn dịch thông qua việc kích hoạt các thụ thể trên màng tế bào và thúc đẩy tổng hợp các chất trung gian miễn dịch.
Theo các chuyên gia, ngành chăn nuôi hiện đại cần chuyển từ tư duy “điều trị khi có bệnh” sang “phòng vệ chủ động”, trong đó việc bảo vệ sức khỏe đường ruột đóng vai trò then chốt để duy trì năng suất đàn vật nuôi.
Tối ưu sữa đầu và sức khỏe nái nuôi con
Liên quan đến hiệu quả sinh sản, TS. Michel Guillaume – chuyên gia dinh dưỡng heo – đã chia sẻ chuyên đề về cải thiện chất lượng và sản lượng sữa đầu của lợn nái.
Theo TS. Guillaume, sữa đầu là nguồn dinh dưỡng và miễn dịch tự nhiên đầu tiên của heo con sau sinh. Chất lượng và sản lượng sữa đầu không chỉ ảnh hưởng đến tỷ lệ sống mà còn quyết định khả năng tăng trưởng và sức khỏe lâu dài của đàn con.
TS. Michel Guillaume chia sẻ về cải thiện chất lượng và sản lượng sữa đầu của lợn nái.
Các nghiên cứu cho thấy dinh dưỡng hợp lý trong giai đoạn cuối thai kỳ giúp cải thiện quá trình chuyển hóa của lợn nái, nâng cao chất lượng sữa đầu, tăng khả năng tiết sữa và góp phần cải thiện khối lượng sơ sinh của heo con. Đây được xem là một trong những giải pháp quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả sinh sản và giảm hao hụt đầu đời.
“48 giờ vàng” quyết định thành công của cả chu kỳ sản xuất
Một trong những nội dung thu hút sự quan tâm lớn tại hội thảo là chuyên đề về các giải pháp giảm thiểu hao hụt và bảo toàn số lượng heo con sơ sinh do bà Anne Morvan, Quản lý sản phẩm Tập đoàn Olmix, trình bày.
Theo số liệu được chia sẻ, mặc dù tiến bộ di truyền đã giúp gia tăng số lượng heo con sinh sống trên mỗi lứa đẻ, tỷ lệ tử vong trước cai sữa vẫn là thách thức lớn đối với nhiều trang trại. Đáng chú ý, hơn 60% trường hợp tử vong xảy ra trong 48 giờ đầu sau sinh.
Trong giai đoạn này, heo con phải đối mặt đồng thời với nhiều áp lực như mất nhiệt, thiếu năng lượng, cạnh tranh bú sữa non, hệ tiêu hóa chưa hoàn thiện và nguy cơ nhiễm trùng.
Hạ thân nhiệt được xác định là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến hao hụt. Do có diện tích bề mặt cơ thể lớn so với thể tích, lượng mỡ dự trữ thấp và khả năng điều hòa thân nhiệt chưa hoàn chỉnh, heo con rất dễ bị mất nhiệt nếu điều kiện chuồng nuôi không phù hợp.
Các chuyên gia khuyến nghị cần tập trung vào ba nhóm giải pháp chính gồm: chuẩn bị tốt sức khỏe và thể trạng lợn nái trước sinh; duy trì nhiệt độ khu vực úm từ 30 – 34°C; và đảm bảo heo con được tiếp cận sữa non trong thời gian sớm nhất sau khi sinh.
Thay vì chỉ tập trung vào một khâu riêng lẻ, cách tiếp cận toàn diện từ dinh dưỡng, chuyển hóa, sức khỏe đến môi trường chăn nuôi được xem là chìa khóa để nâng cao chất lượng lứa đẻ và giảm tỷ lệ hao hụt.
Độc tố nấm mốc – mối đe dọa âm thầm đối với năng suất đàn heo
Bên cạnh các yếu tố dinh dưỡng và quản lý đàn, độc tố nấm mốc tiếp tục được đánh giá là một trong những rủi ro lớn đối với ngành chăn nuôi hiện nay.
Trong chuyên đề “Thách thức độc tố nấm mốc trên heo và dịch vụ MycoKingdom”, bà Morgane Malard, chuyên viên kỹ thuật Olmix Châu Á, cho biết ngành chăn nuôi đang ngày càng phải đối mặt với tình trạng phơi nhiễm độc tố nấm mốc ở mức thấp nhưng kéo dài, còn gọi là nhiễm độc bán cấp tính.
Bà Morgane Malard (Olmix châu Á) trình bày tại Hội thảo.
Khác với ngộ độc cấp tính thường có biểu hiện rõ ràng, nhiễm độc bán cấp diễn ra âm thầm nhưng có thể làm suy giảm tốc độ tăng trưởng, hiệu quả sử dụng thức ăn, khả năng sinh sản và sức đề kháng của vật nuôi.
Theo các chuyên gia, việc đánh giá nguy cơ không nên chỉ dựa trên hàm lượng của từng loại độc tố riêng lẻ. Trong thực tế sản xuất, vật nuôi thường tiếp xúc đồng thời nhiều loại độc tố khác nhau với khả năng cộng hưởng hoặc hiệp đồng tác động.
Đặc biệt, độc tố nấm mốc còn ảnh hưởng trực tiếp đến hệ vi sinh vật đường ruột và hệ miễn dịch, làm giảm hiệu quả đáp ứng vaccine cũng như gia tăng nguy cơ mắc bệnh.
Do đó, quản lý độc tố nấm mốc cần được triển khai như một chương trình tổng thể, từ kiểm soát chất lượng nguyên liệu đầu vào, giám sát nguy cơ tại trang trại đến áp dụng các giải pháp hỗ trợ nhằm hạn chế hấp thu độc tố và bảo vệ sức khỏe đường ruột.
Xây dựng khả năng chống chịu – hướng đi mới của ngành chăn nuôi heo
Khép lại phiên hội thảo, các chuyên gia cùng chung nhận định rằng ngành chăn nuôi heo đang chuyển từ mục tiêu tối đa hóa tăng trưởng sang xây dựng khả năng chống chịu cho vật nuôi trước những biến động về dịch bệnh, môi trường và thị trường.
Trong bối cảnh chi phí sản xuất liên tục gia tăng và yêu cầu của người tiêu dùng ngày càng khắt khe, việc kết hợp dinh dưỡng chính xác, quản trị sức khỏe chủ động, kiểm soát rủi ro sinh học và ứng dụng các giải pháp khoa học dựa trên bằng chứng thực tiễn sẽ là chìa khóa giúp ngành chăn nuôi phát triển bền vững.
Đầu tư cho sức khỏe đàn vật nuôi không chỉ giúp giảm tổn thất trước mắt mà còn tạo nền tảng nâng cao hiệu quả sản xuất lâu dài, qua đó gia tăng năng lực cạnh tranh của ngành chăn nuôi heo trong giai đoạn mới.
Oanh Thảo
