(Người Chăn Nuôi) – Trước nguy cơ trâu, bò suy giảm sức khỏe, mắc bệnh, thậm chí chết do rét đậm, rét hại, tỉnh Tuyên Quang đang đẩy mạnh tuyên truyền, hướng dẫn người dân chủ động dự trữ thức ăn, gia cố chuồng trại, giữ ấm và thực hiện đồng bộ các biện pháp phòng, chống dịch bệnh cho đàn gia súc trong mùa đông.
Mới đây, tại xã Hoàng Su Phì, Trung tâm Khuyến nông Tuyên Quang phối hợp với UBND xã tổ chức tọa đàm khuyến nông năm 2026 với chủ đề “Một số giải pháp phòng, chống đói rét và dịch bệnh cho trâu, bò trong mùa đông”. Chương trình thu hút gần 80 đại biểu là cán bộ quản lý, chuyên gia và nông dân chăn nuôi đại gia súc tại các xã Hoàng Su Phì, Thàng Tín, Pờ Ly Ngài tham dự.
Theo ngành nông nghiệp tỉnh Tuyên Quang, đến hết tháng 9/2026, toàn tỉnh có trên 202.000 con trâu, 176.000 con bò. Chăn nuôi tiếp tục chuyển dịch theo hướng nâng cao quy mô, từng bước hình thành các trang trại, gia trại, hợp tác xã và doanh nghiệp, góp phần tạo việc làm, tăng thu nhập cho người dân.
Tuy nhiên, với đặc điểm địa hình miền núi, nhiều khu vực thường xuyên chịu ảnh hưởng của rét đậm, rét hại, việc bảo vệ đàn gia súc trong mùa đông vẫn là thách thức đối với người chăn nuôi, nhất là tại các xã vùng cao. Khi nhiệt độ xuống thấp kéo dài, trâu, bò dễ bị suy giảm sức đề kháng, giảm khả năng sinh trưởng và phát sinh dịch bệnh. Những con non, gia súc gầy yếu hoặc chưa được chăm sóc đầy đủ có nguy cơ bị ảnh hưởng nghiêm trọng nếu thiếu thức ăn và nơi trú ẩn phù hợp.
Thực tế này đòi hỏi người dân phải chuẩn bị các điều kiện cần thiết trước khi mùa đông đến, thay vì chỉ ứng phó khi thời tiết chuyển rét. Công tác phòng, chống đói rét cần được thực hiện đồng thời với phòng, chống dịch bệnh, nhằm hạn chế thiệt hại, bảo vệ tài sản và duy trì hiệu quả chăn nuôi.
Các đại biểu tham quan mô hình nuôi trâu bò nhốt của HTX NN và DV Hoàng Su Phì. Ảnh: TTKNQG
Tại tọa đàm, các đại biểu đã trao đổi về tiến bộ kỹ thuật trong lựa chọn giống, chăm sóc và nuôi dưỡng trâu, bò ở các tỉnh miền núi phía Bắc; đánh giá thực trạng chăn nuôi và đề xuất giải pháp phòng, chống đói rét, dịch bệnh trên địa bàn tỉnh cũng như tại xã Hoàng Su Phì.
Các chuyên gia tập trung hướng dẫn những biện pháp thiết thực, phù hợp với điều kiện chăn nuôi của người dân địa phương. Trong đó, chủ động nguồn thức ăn được xác định là một trong những yêu cầu quan trọng để duy trì sức khỏe đàn gia súc trong những ngày giá rét. Người chăn nuôi cần mở rộng diện tích trồng cỏ, ngô sinh khối; tận dụng rơm rạ, thân cây ngô và các nguồn phụ phẩm nông nghiệp sẵn có để chế biến, bảo quản làm thức ăn dự trữ.
Theo khuyến cáo tại tọa đàm, mỗi con trâu, bò cần chuẩn bị khoảng 50 – 100 kg thức ăn tinh và từ 1 – 1,2 tấn thức ăn thô xanh trở lên, tùy điều kiện thực tế, nhằm bảo đảm nguồn cung trong các đợt rét đậm, rét hại kéo dài.
Cùng với dự trữ thức ăn, chuồng trại cần được gia cố chắc chắn, bảo đảm kín gió, nền khô ráo, có đủ chất độn chuồng và vật liệu che chắn. Người dân cần chủ động các biện pháp giữ ấm phù hợp, tăng cường chăm sóc, theo dõi tình trạng sức khỏe của đàn vật nuôi; đặc biệt chú ý trâu, bò non và những con thể trạng yếu. Khi thời tiết rét sâu, cần hạn chế chăn thả, không để gia súc ở ngoài trời trong thời gian dài.
Về phòng, chống dịch bệnh, các hộ chăn nuôi cần thực hiện tiêm phòng đầy đủ các loại vaccine theo hướng dẫn của cơ quan chuyên môn, bảo đảm đúng đối tượng, đúng thời điểm và tỷ lệ tiêm phòng. Việc vệ sinh chuồng trại, thu gom chất thải, khử trùng, tiêu độc môi trường chăn nuôi phải được duy trì thường xuyên; đồng thời kiểm soát nguồn gốc con giống, thức ăn, nước uống và vật nuôi mới nhập đàn để hạn chế nguy cơ đưa mầm bệnh vào cơ sở chăn nuôi.
Công tác kiểm dịch, kiểm soát vận chuyển, giết mổ và vệ sinh thú y cũng cần được thực hiện nghiêm túc. Khi phát hiện trâu, bò có biểu hiện bất thường, nghi mắc bệnh hoặc chết không rõ nguyên nhân, người dân phải báo ngay cho chính quyền địa phương và cơ quan chuyên môn để được hướng dẫn xử lý. Không tự ý vận chuyển, bán chạy, giết mổ vật nuôi mắc bệnh hoặc vứt xác động vật chết ra môi trường, tránh làm phát tán mầm bệnh.
Trao đổi tại chương trình, các chuyên gia cũng giải đáp những vướng mắc của người dân về kỹ thuật chăm sóc, nuôi dưỡng gia súc khi nhiệt độ xuống thấp, cách làm chuồng giữ ấm, phương pháp ủ và bảo quản thức ăn, lịch tiêm phòng cũng như các biện pháp liên kết sản xuất, tiêu thụ sản phẩm. Qua đó, giúp người chăn nuôi nâng cao kiến thức, chủ động hơn trong tổ chức sản xuất và phòng ngừa rủi ro.
Minh Khuê
