(Người Chăn Nuôi) – Đàn heo và gia cầm tại TP. Hồ Chí Minh tiếp tục tăng trưởng trong 10 tháng, lần lượt tăng 6,1% và 6,7% so với cùng kỳ. Trước áp lực đô thị hóa, chi phí đầu vào và nguy cơ dịch bệnh, thành phố đang triển khai đồng bộ các giải pháp về vốn, công nghệ, an toàn sinh học và liên kết tiêu thụ, hướng tới phát triển ngành chăn nuôi hiện đại, bền vững.
Theo tình hình sản xuất nông nghiệp 10 tháng năm 2026, chăn nuôi TP. Hồ Chí Minh ghi nhận sự tăng trưởng tích cực ở nhóm vật nuôi chủ lực. Tính đến ngày 20/10, tổng đàn heo trên địa bàn đạt khoảng 1,42 triệu con, tăng 6,1% so với cùng kỳ; đàn gia cầm đạt 25 triệu con, tăng 6,7%. Trong đó, đàn gà có hơn 21,5 triệu con, chiếm 86,1% tổng đàn gia cầm, tăng 7,1%. Ngược lại, đàn trâu còn khoảng 5.300 con, giảm 2,7%; đàn bò đạt 135.300 con, giảm 1,5%, trong đó đàn bò sữa khoảng 46.700 con, giảm 2% so với cùng kỳ.
Ảnh minh họa. Nguồn: TCĐTKT&ĐU
Để duy trì đà tăng trưởng và bảo đảm an toàn sản xuất, TP. Hồ Chí Minh tăng cường tuyên truyền, nâng cao trách nhiệm của người chăn nuôi trong kiểm soát con giống, thức ăn, chủ động phòng chống dịch bệnh theo hướng an toàn sinh học, thân thiện với môi trường. Công tác kiểm dịch, giám sát dịch tễ cũng được triển khai chặt chẽ.
Chia sẻ tại hội thảo “Chăn nuôi bền vững – Thách thức và cơ hội cho trang trại chăn nuôi quy mô vừa và nhỏ”, trong khuôn khổ Vietstock 2026 vừa qua, ThS Lê Việt Bảo, Phó Chi cục trưởng Chi cục Chăn nuôi và Thú y TP. Hồ Chí Minh, cho biết ngành chăn nuôi Thành phố đang chuyển dịch theo hướng tập trung, gia tăng quy mô sản xuất. Tuy nhiên, quá trình này cũng đặt ra yêu cầu hỗ trợ các cơ sở vừa và nhỏ thích ứng với điều kiện sản xuất mới.
Theo ông Bảo, chăn nuôi heo thể hiện rõ xu hướng chuyển dịch sang sản xuất quy mô lớn. Nông hộ hiện chiếm hơn 72% tổng số cơ sở nhưng chỉ nắm giữ 3,2% tổng đàn; trong khi 247 trang trại lớn chiếm tới 76,4% tổng đàn heo. Số cơ sở chăn nuôi heo quy mô nhỏ tăng 21,54%, quy mô lớn tăng 36,17%, còn nhóm nông hộ và trang trại vừa có xu hướng giảm. Đối với chăn nuôi trâu, bò, số cơ sở nông hộ giảm gần 16%, trong khi các trang trại nhỏ và vừa tăng nhẹ. Chăn nuôi gia cầm tiếp tục mở rộng, đáng chú ý, số trang trại vừa tăng gần 68% và trang trại nhỏ tăng 32%.
Dù vậy, các cơ sở chăn nuôi vừa và nhỏ vẫn gặp nhiều trở ngại. Quỹ đất sản xuất ngày càng thu hẹp do đô thị hóa, giá thức ăn và các yếu tố đầu vào tăng, trong khi giá bán sản phẩm biến động. Khả năng ứng dụng công nghệ, tổ chức sản xuất và liên kết tiêu thụ còn hạn chế, khiến nhiều hộ phụ thuộc vào thương lái, khó chủ động đầu ra.
Đáng lưu ý, nguy cơ dịch bệnh vẫn hiện hữu, nhất là tại các cơ sở chăn nuôi nhỏ lẻ, chuồng trại hở, điều kiện an toàn sinh học chưa bảo đảm. Trong tổng số 367 hộ, cơ sở phát sinh dịch bệnh được thống kê, có 341 nông hộ, 15 trang trại nhỏ, 8 trang trại vừa và 3 trang trại lớn. Thực tế này cho thấy, việc nâng cao năng lực phòng dịch ngay từ cơ sở là yêu cầu cấp thiết để hạn chế thiệt hại và nguy cơ lây lan.
Trước những khó khăn trên, TP. Hồ Chí Minh xác định ba nhóm giải pháp trọng tâm để phát triển chăn nuôi vừa và nhỏ, gồm hoàn thiện chính sách hỗ trợ, đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ và tăng cường liên kết sản xuất, tiêu thụ.
Về nguồn lực đầu tư, Nghị định 106/2024/NĐ-CP tạo cơ sở hỗ trợ người chăn nuôi tiếp cận vốn vay ưu đãi, chứng nhận VietGAP, an toàn dịch bệnh và đầu tư hạ tầng dùng chung như kho bảo quản, máy tách phân, xe lạnh. Thành phố đồng thời triển khai chính sách hỗ trợ lãi suất đối với các dự án chăn nuôi công nghệ cao, giết mổ hiện đại và xử lý môi trường theo Nghị quyết 523/NQ-HĐND và Quyết định 42/2024/QĐ-UBND.
Các hợp tác xã (HTX) và thành viên cũng được tạo điều kiện tiếp cận nguồn vốn từ Quỹ Trợ vốn xã viên hợp tác xã Thành phố (CCM), Quỹ Hỗ trợ Nông dân, Quỹ Hỗ trợ Phụ nữ phát triển kinh tế (CWED) và Ngân hàng Chính sách xã hội. Cùng với đó là các chính sách tín dụng theo Nghị định 156/2025/NĐ-CP và chương trình kết nối Ngân hàng – Doanh nghiệp – Hợp tác xã, góp phần tháo gỡ khó khăn về tài sản thế chấp.
Trong lĩnh vực thú y, thành phố tiếp tục hỗ trợ kinh phí vaccine và công tiêm phòng cho nông hộ, trang trại nhỏ, tập trung vào những bệnh nguy hiểm như lở mồm long móng, dịch tả heo và cúm gia cầm. Đây là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao tỷ lệ bảo hộ đàn vật nuôi, giảm nguy cơ dịch bệnh trong điều kiện chăn nuôi còn phân tán.
Cùng với hỗ trợ tài chính và phòng dịch, TP. Hồ Chí Minh thúc đẩy nâng cao chất lượng con giống, cơ giới hóa và ứng dụng công nghệ IoT, bản đồ số GIS, trí tuệ nhân tạo (AI) trong quản lý đàn vật nuôi, giám sát dịch bệnh. Hiện gần 55% cơ sở chăn nuôi heo đã xử lý chất thải bằng công nghệ khí sinh học (biogas); 77% giá trị sản phẩm được sản xuất theo quy trình VietGAHP và 30% chuỗi liên kết giá trị được cơ giới hóa.
Định hướng chăn nuôi tuần hoàn cũng được Thành phố chú trọng với mục tiêu 100% trang trại và trên 60% hộ chăn nuôi áp dụng công nghệ xử lý, tái sử dụng chất thải; trên 90% trang trại lớn áp dụng quy trình chăn nuôi hướng tới phát thải thấp. Mô hình kinh tế tuần hoàn 4F (trang trại – thực phẩm – thức ăn chăn nuôi – phân bón) được định hướng phát triển, tận dụng phụ phẩm, chất thải chăn nuôi để sản xuất khí sinh học và phân bón hữu cơ.
Theo ông Lê Việt Bảo, việc kết hợp chính sách hỗ trợ vốn, đổi mới công nghệ, kiểm soát dịch bệnh và mở rộng liên kết chuỗi sẽ giúp các trang trại vừa và nhỏ giảm chi phí, nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm. Qua đó, từng bước hình thành phương thức sản xuất chuyên nghiệp, thích ứng với quá trình đô thị hóa và tạo nền tảng cho ngành chăn nuôi TP. Hồ Chí Minh phát triển an toàn, hiện đại, bền vững.
Minh Khuê
(Tổng hợp)
