(Người Chăn Nuôi) – Trong bối cảnh giá vật tư đầu vào không ngừng tăng, cùng với yêu cầu cao về an toàn thực phẩm và bảo vệ môi trường, việc chuyển đổi sang các mô hình chăn nuôi tuần hoàn, thân thiện với môi trường đang trở thành xu thế tất yếu. Thực tiễn tại Nghệ An, mô hình “Chăn nuôi gà thịt theo hướng tuần hoàn” do Trung tâm Khuyến nông tỉnh triển khai bước đầu mang lại hiệu quả.
Mô hình được triển khai trong thời gian 4 tháng tại hai xã Thần Lĩnh và Tân Châu, với quy mô 3.500 con gà thịt, tương ứng 2 điểm trình diễn tại 2 hộ tham gia. Đây đều là những hộ có điều kiện chăn nuôi và sẵn sàng tiếp cận phương thức sản xuất mới. Tham gia mô hình, các hộ được hỗ trợ 50% kinh phí về con giống, thức ăn và vaccine phòng bệnh; phần còn lại do người dân đối ứng.
Bên cạnh hỗ trợ về vật tư, người chăn nuôi còn được tham gia các lớp tập huấn kỹ thuật chăn nuôi gà theo hướng tuần hoàn, kỹ thuật nuôi giun quế để xử lý chất thải, cũng như được cán bộ kỹ thuật hướng dẫn, theo dõi xuyên suốt quá trình thực hiện. Đây là yếu tố quan trọng giúp người dân nắm vững quy trình, nâng cao hiệu quả sản xuất.
Điểm cốt lõi của mô hình là xây dựng vòng tuần hoàn khép kín trong chăn nuôi. Theo đó, chất thải từ chăn nuôi gà, bao gồm phân gà và chất độn chuồng sau sử dụng, được tận dụng làm nguyên liệu nuôi giun quế. Loài giun này có khả năng phân hủy nhanh chất hữu cơ, biến chúng thành sinh khối giàu dinh dưỡng và phân giun chất lượng cao.
Lãnh đạo Trung tâm Khuyến nông kiểm tra mô hình. Ảnh: KNNA
Sinh khối giun quế sau khi thu hoạch được sử dụng làm nguồn thức ăn bổ sung giàu đạm cho đàn gà, góp phần cải thiện tốc độ sinh trưởng và tăng sức đề kháng. Trong khi đó, phân giun được sử dụng làm phân bón hữu cơ cho cây trồng, qua đó khép kín chu trình sản xuất nông nghiệp. Nhờ vậy, lượng chất thải trong chăn nuôi được xử lý hiệu quả, giảm mùi hôi, hạn chế ô nhiễm môi trường và đồng thời tạo thêm giá trị gia tăng từ chính phụ phẩm.
Trong quá trình nuôi, giun quế được bố trí trong các ô, luống riêng có mái che, đảm bảo điều kiện độ ẩm và nhiệt độ phù hợp. Thức ăn chủ yếu là phân gà đã được xử lý sơ bộ, kết hợp với phụ phẩm nông nghiệp như rơm rạ, thân lá cây. Người chăn nuôi thường xuyên kiểm tra độ ẩm, che chắn và định kỳ 7 – 10 ngày xới nhẹ bề mặt để đảm bảo thông thoáng, đồng thời thu hoạch giun làm thức ăn bổ sung cho gà.
Sau 3 tháng triển khai, mô hình cho thấy kết quả tích cực. Đàn gà sinh trưởng và phát triển tốt, trọng lượng bình quân đạt 2,1 kg/con, tỷ lệ sống đạt 97%. Đây là các chỉ tiêu kỹ thuật cao so với phương thức chăn nuôi truyền thống, nhất là trong điều kiện thời tiết và dịch bệnh diễn biến phức tạp.
Hiệu quả kinh tế của mô hình cũng được thể hiện rõ. Sau khi trừ các chi phí, lợi nhuận thu được ước tính trên 50 triệu đồng/vụ nuôi. Kết quả này không chỉ mang lại nguồn thu nhập ổn định mà còn góp phần cải thiện đời sống cho các hộ tham gia.
Chia sẻ về quá trình tham gia mô hình, ông Đặng Trọng Đạt (xóm Bạch Y, xã Tân Châu) cho biết, trước đây gia đình chăn nuôi theo phương thức truyền thống nên chi phí thức ăn cao, môi trường chuồng trại ô nhiễm, hiệu quả chưa ổn định. Khi tham gia mô hình, nhờ được hỗ trợ chi phí và hướng dẫn kỹ thuật chi tiết, gia đình đã giảm được áp lực vốn, đồng thời áp dụng đúng quy trình nên đàn gà khỏe mạnh, lớn nhanh, tỷ lệ hao hụt thấp và lợi nhuận cao hơn rõ rệt.
Cùng quan điểm, ông Trần Trọng Cường (xóm Nghi Phương 1, xã Thần Lĩnh) cho rằng việc nuôi giun quế đã giúp xử lý phân gà hiệu quả, chuồng trại sạch sẽ hơn, giảm mùi hôi. Đồng thời, giun và phân giun được tận dụng làm thức ăn và phân bón, giúp giảm chi phí đầu vào, nâng cao hiệu quả sản xuất. Người dân địa phương mong muốn tiếp tục được tham gia và mở rộng quy mô mô hình trong thời gian tới.
Đánh giá về hiệu quả mô hình, lãnh đạo UBND xã Tân Châu nhận định, mô hình chăn nuôi gà theo hướng tuần hoàn không chỉ mang lại lợi ích kinh tế mà còn góp phần giải quyết vấn đề ô nhiễm môi trường, tận dụng hiệu quả phụ phẩm nông nghiệp. Đây là hướng đi phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương và cần được tiếp tục nhân rộng.
Ở góc độ quản lý, lãnh đạo Trung tâm Khuyến nông Nghệ An cho rằng mô hình đã phát huy tốt vai trò của công tác khuyến nông trong việc chuyển giao tiến bộ kỹ thuật, góp phần thay đổi tư duy sản xuất của nông dân từ chăn nuôi nhỏ lẻ sang hướng an toàn, tuần hoàn và bền vững.
Thùy Khánh
