(Người Chăn Nuôi) – Áp lực chi phí, thương mại và dịch bệnh đang tái định hình ngành gia cầm thế giới. Theo khảo sát của WATT Global Media, doanh nghiệp đẩy mạnh đầu tư vào công nghệ, an toàn sinh học và dinh dưỡng chính xác để duy trì sức cạnh tranh.
Sức ép chi phí, thương mại và nhân lực
Ngành gia cầm toàn cầu năm 2026 phải đối mặt với nhiều sức ép phức tạp hơn so với năm trước. Bên cạnh những khó khăn dai dẳng như giá nguyên liệu thức ăn chăn nuôi, an toàn thực phẩm và biên lợi nhuận ngày càng thu hẹp, doanh nghiệp còn chịu tác động từ bất ổn thương mại, thiếu hụt lao động và dịch cúm gia cầm độc lực cao (HPAI). Đây là kết quả từ Khảo sát dinh dưỡng gia cầm 2026 do WATT Global Media thực hiện với 310 chuyên gia dinh dưỡng, tư vấn, bác sĩ thú y, chủ trang trại và nhà quản lý sản xuất.
Chi phí nguyên liệu tiếp tục là mối quan ngại lớn nhất khi có tới 74% người tham gia đánh giá đây là yếu tố “rất quan trọng”. Chi phí năng lượng, bao gồm vận chuyển và sản xuất, cũng gia tăng trở lại sau khi hạ nhiệt trong năm 2025 và được 64% số người khảo sát xem là áp lực đáng kể. Các vấn đề về an toàn thực phẩm và thức ăn chăn nuôi, chất lượng nguyên liệu, đặc biệt là độc tố nấm mốc vẫn tiếp tục nằm trong nhóm rủi ro hàng đầu.
Đáng chú ý, năm 2026 chứng kiến sự gia tăng mạnh mẽ của những lo ngại liên quan đến vi lượng dinh dưỡng và phụ gia thức ăn. Có 57% người tham gia khảo sát cho rằng nguồn cung các nguyên liệu này là vấn đề rất quan trọng. Điều này phản ánh áp lực ngày càng lớn trong việc đảm bảo nguồn cung các nguyên liệu chuyên biệt, bên cạnh biến động của các mặt hàng nông sản truyền thống. Ngoài ra, tranh chấp thương mại quốc tế và chính sách thuế quan lần đầu tiên trở thành một trong những mối quan tâm hàng đầu của ngành khi được 53% người khảo sát đánh giá rất quan trọng. Song song với đó là rủi ro gián đoạn chuỗi cung ứng ở cùng mức 53%.
Một điểm nổi bật khác của khảo sát năm nay là áp lực nhân sự ngày càng gia tăng. Có 51% số người được hỏi cho biết, việc tuyển dụng và giữ chân lao động chất lượng cao đang trở thành thách thức lớn khi hoạt động chăn nuôi ngày càng ứng dụng nhiều công nghệ và đòi hỏi trình độ chuyên môn cao.
An toàn sinh học, công nghệ và dinh dưỡng
Mặc dù dịch cúm gia cầm độc lực cao vẫn hiện hữu, mức độ thiệt hại ghi nhận trong năm 2026 đã giảm đáng kể. Tỷ lệ đơn vị báo cáo chịu thiệt hại nghiêm trọng chỉ còn 11%, giảm mạnh so với mức 24% của năm trước. Tuy nhiên, virus này vẫn tiếp tục ảnh hưởng tới chiến lược sản xuất khi 20% doanh nghiệp cho biết, HPAI đã tác động trực tiếp đến kế hoạch kinh doanh và 43% vẫn xem đây là một trong những rủi ro lớn nhất của ngành.
Lo ngại về nguy cơ lây truyền mầm bệnh giữa các loài khiến nhiều doanh nghiệp tăng cường đầu tư vào an toàn sinh học. Có 29% số người tham gia khảo sát đã điều chỉnh quy trình phòng dịch tại trang trại. Các biện pháp được áp dụng phổ biến nhất gồm tăng cường quy trình vệ sinh giữa các lần ra vào trang trại, đào tạo nhân viên về nguy cơ lây truyền dịch bệnh giữa các loài, bổ sung biện pháp ngăn ngừa ô nhiễm và đầu tư hệ thống giám sát an toàn sinh học.
Song song với đó, chiến lược dinh dưỡng nhằm cải thiện sức khỏe đường ruột tiếp tục được mở rộng. Mô hình kết hợp prebiotic và probiotic vẫn là giải pháp phổ biến nhất. Tiếp theo là chương trình kiểm soát độc tố nấm mốc và phối hợp enzyme chuyên biệt.
Khảo sát cũng cho thấy các giải pháp mới đang được triển khai ngày càng nhiều, bao gồm phụ gia điều hòa miễn dịch, axit béo chuỗi trung bình, khoáng vi lượng có sinh khả dụng cao, postbiotic, các gói phụ gia giảm stress và nguồn chất xơ chức năng mới nhằm điều chỉnh hệ vi sinh đường ruột.
Trong khi đó, đầu tư công nghệ ngày càng tập trung vào số hóa và truy xuất nguồn gốc. Hệ thống theo dõi chất lượng và truy xuất thức ăn chăn nuôi dẫn đầu với tỷ lệ 42%, tiếp đến là thiết bị cho ăn chính xác (35%), hệ thống giám sát sức khỏe vật nuôi (33%) và cảm biến phân tích nguyên liệu theo thời gian thực (32%). Phần mềm tối ưu công thức thức ăn ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) tiếp tục được quan tâm khi 22% doanh nghiệp ưu tiên đầu tư, tăng nhẹ so với 20% của năm trước.
Cạnh đó, biến đổi khí hậu ngày càng được xem là yếu tố tác động trực tiếp tới sản xuất. Người tham gia khảo sát lo ngại nhất về ảnh hưởng đối với sức khỏe và phúc lợi vật nuôi, khả năng cung ứng nguyên liệu, chi phí hàng hóa tăng cao, nguy cơ nhiễm độc tố nấm mốc và khó khăn trong sản xuất tại trang trại. Hơn 25% doanh nghiệp đã bắt đầu tìm kiếm nguồn ngũ cốc và nguyên liệu thay thế để thích ứng với những biến động này.
Chăn nuôi không kháng sinh tăng tốc
Xu hướng sản xuất không kháng sinh (ABF) tiếp tục phát triển mạnh trong năm 2026 và đã đạt tới một cột mốc quan trọng. Có tới 40% doanh nghiệp cho biết toàn bộ sản lượng thức ăn đã không còn sử dụng kháng sinh, tăng đáng kể so với mức 33% của năm trước. Nếu tính cả các đơn vị có tỷ lệ sản xuất không kháng sinh từ 50 – 99%, hơn hai phần ba số doanh nghiệp khảo sát hiện đã chuyển sang mô hình sản xuất chủ yếu hoặc hoàn toàn không sử dụng kháng sinh.
Tuy nhiên, quá trình chuyển đổi vẫn gặp nhiều rào cản. Chi phí phụ gia thức ăn là thách thức lớn nhất được doanh nghiệp đề cập. Tiếp theo là hiệu quả chưa ổn định của các giải pháp thay thế kháng sinh và nguy cơ giảm năng suất khi loại bỏ hoàn toàn chất kích thích sinh trưởng kháng sinh. Ngoài ra, việc triển khai các thay đổi tại trang trại và nhu cầu đầu tư lớn để cải thiện phúc lợi động vật cũng là những trở ngại đáng kể. Sau khi giảm sử dụng kháng sinh, bệnh cầu trùng vẫn là vấn đề phổ biến nhất, tiếp theo là viêm ruột hoại tử và bệnh do Escherichia coli.
Về hiệu quả của các giải pháp thay thế kháng sinh, probiotic tiếp tục được đánh giá cao nhất khi có 70% người tham gia khảo sát xác nhận mang lại hiệu quả tích cực. Xếp sau là axit hữu cơ, enzyme, prebiotic và phụ gia thảo dược. Trong khi đó, nấm men và chất xơ chức năng vẫn cần thêm bằng chứng thực tế để được ứng dụng rộng rãi hơn.
Xu hướng sử dụng kháng sinh ở liều dưới điều trị tiếp tục giảm mạnh. Có 24% doanh nghiệp cho biết sẽ cắt giảm thêm, trong khi 41% đã ngừng hoàn toàn việc sử dụng. Riêng liệu pháp thực khuẩn thể vẫn chưa được ứng dụng rộng rãi khi 58% số người tham gia khảo sát cho biết chưa sử dụng giải pháp này.
Tuấn Minh
Theo Watt, The poultrysite
