(Người Chăn Nuôi) – Ngày 26/2, Bộ Nông nghiệp và Môi trường có văn bản đề nghị UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương tập trung chỉ đạo triển khai đồng loạt tháng tổng vệ sinh, khử trùng, tiêu độc môi trường đợt 1/2026 trên phạm vi cả nước. Đây được xem là giải pháp cấp bách trong bối cảnh nhiều loại dịch bệnh nguy hiểm trên vật nuôi đang diễn biến phức tạp, tiềm ẩn nguy cơ lây lan diện rộng.
Theo tổng hợp báo cáo từ các địa phương, từ đầu năm 2026 đến nay, cả nước đã ghi nhận 225 ổ dịch tả lợn châu Phi tại 23 tỉnh, thành phố, buộc phải tiêu hủy gần 12.900 con lợn. Bên cạnh đó, 6 ổ dịch viêm da nổi cục xuất hiện tại 4 tỉnh, làm 18 con trâu, bò mắc bệnh; trong đó 8 con chết và bị tiêu hủy.
Đáng chú ý, 7 ổ dịch cúm gia cầm A/H5N1 tại 4 tỉnh đã khiến hơn 24.600 con gia cầm chết và bị tiêu hủy. Ngoài ra, bệnh dại trên động vật tiếp tục ghi nhận 42 ca tại 26 xã thuộc 9 tỉnh. Theo báo cáo của Bộ Y tế, đã có 7 người tử vong vì bệnh dại tại 7 địa phương. Những con số này cho thấy nguy cơ dịch bệnh không chỉ ảnh hưởng đến sản xuất chăn nuôi mà còn đe dọa trực tiếp đến sức khỏe cộng đồng.
Các địa phương cần khẩn trương rà soát tổng đàn vật nuôi thuộc diện tiêm phòng trong đợt 1/2026. Ảnh: ST
Cơ quan quản lý nhận định trong thời gian tới, nguy cơ các loại dịch bệnh nguy hiểm tiếp tục phát sinh và lây lan là rất cao, nhất là khi hoạt động giao thương, vận chuyển động vật và sản phẩm động vật gia tăng, cùng với điều kiện thời tiết chuyển mùa thuận lợi cho mầm bệnh tồn tại, phát tán.
Theo chỉ đạo, UBND cấp tỉnh phải ban hành văn bản cụ thể, giao Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp với các sở, ngành liên quan và chính quyền cấp xã tổ chức thực hiện; đồng thời bố trí đầy đủ kinh phí để bảo đảm hiệu quả triển khai.
Tại cơ sở, chính quyền cấp xã sẽ thành lập các đội thực hiện tổng vệ sinh, phun thuốc sát trùng tại khu vực chăn nuôi hộ gia đình, bãi chăn thả, chợ buôn bán động vật sống, điểm thu gom, trung chuyển động vật và sản phẩm động vật tươi sống. Các khu vực từng xảy ra dịch, nơi chôn lấp, xử lý tiêu hủy động vật mắc bệnh và điểm tập kết chất thải chăn nuôi cũng thuộc diện bắt buộc phải được khử trùng, tiêu độc kỹ lưỡng.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường lưu ý, việc phun thuốc sát trùng chỉ đạt hiệu quả cao khi được thực hiện sau các biện pháp vệ sinh cơ giới như quét dọn, thu gom chất thải, cọ rửa chuồng trại, phát quang bụi rậm. Quy trình này nhằm loại bỏ tối đa mầm bệnh tồn lưu trong môi trường, hạn chế tái phát dịch.
Đối với các cơ sở chăn nuôi, giết mổ tập trung, cơ sở ấp trứng gia cầm, thủy cầm, chủ cơ sở phải chủ động bố trí kinh phí, tổ chức vệ sinh, tiêu độc khu vực sản xuất và vùng phụ cận dưới sự giám sát của chính quyền địa phương và cơ quan chuyên ngành thú y.
Tại khu vực biên giới, đường mòn, lối mở nơi tiềm ẩn nguy cơ vận chuyển trái phép gia súc, gia cầm, các địa phương cần tăng cường biện pháp vệ sinh, sát trùng chặt chẽ. Lực lượng kiểm dịch động vật phối hợp với các cơ quan chức năng tại cửa khẩu tổ chức khử trùng phương tiện vận chuyển động vật, sản phẩm động vật xuất nhập khẩu, nhằm ngăn chặn nguồn lây từ bên ngoài.
Song song với tổng vệ sinh môi trường, Bộ yêu cầu các địa phương khẩn trương rà soát tổng đàn vật nuôi thuộc diện tiêm phòng trong đợt 1/2026 để xây dựng kế hoạch tiêm vaccine phù hợp. Việc tiêm phòng phải được tổ chức đại trà, ưu tiên khu vực đang có dịch, từng có dịch hoặc có nguy cơ cao.
Đàn vật nuôi đã được tiêm nhưng sắp hết hoặc đã hết thời gian miễn dịch cần được tiêm nhắc lại, tiêm bổ sung kịp thời. Mục tiêu đặt ra là tối thiểu 80% tổng đàn vật nuôi thuộc diện bắt buộc phải được tiêm đủ, đúng loại vaccine tại thời điểm tiêm. Bộ nhấn mạnh yêu cầu tránh tình trạng tiêm muộn, vaccine hết hạn hoặc triển khai không đồng bộ, dẫn đến miễn dịch cộng đồng không đạt ngưỡng bảo vệ.
Cùng với đó, công tác giám sát dịch bệnh được yêu cầu thực hiện chủ động và bị động dựa trên đánh giá nguy cơ, kịp thời phát hiện, khoanh vùng và xử lý triệt để ổ dịch theo đúng quy định của pháp luật thú y. Hệ thống thú y cơ sở phải duy trì hoạt động ổn định, bảo đảm chế độ báo cáo đầy đủ, chính xác, đúng thời hạn.
Người chăn nuôi được hướng dẫn áp dụng nghiêm các biện pháp chăn nuôi an toàn sinh học; từng bước xây dựng cơ sở, vùng chăn nuôi an toàn dịch bệnh gắn với quy hoạch phát triển ngành, đáp ứng yêu cầu về môi trường và an toàn thực phẩm.
Đáng chú ý, Bộ yêu cầu kiểm tra, xử lý nghiêm các hành vi giấu dịch, không khai báo, không thực hiện biện pháp an toàn sinh học hoặc xả thải trái quy định. Công tác kiểm dịch, kiểm soát vận chuyển động vật, sản phẩm động vật tiếp tục được siết chặt, đặc biệt tại khu vực biên giới nhằm ngăn chặn vận chuyển trái phép.
Thùy Khánh
