(Người Chăn Nuôi) – Trước nguy cơ lây lan nhanh của chủng virus lở mồm long móng (FMD) SAT-1 tại khu vực, Bộ Nông nghiệp và Môi trường yêu cầu triển khai sớm các biện pháp giám sát, chuẩn bị vaccine và siết chặt kiểm soát biên giới nhằm bảo vệ an toàn đàn vật nuôi trong nước.
Sáng 14/4, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Phùng Đức Tiến chủ trì cuộc họp với lãnh đạo Cục Chăn nuôi và Thú y, Vụ Khoa học và Công nghệ cùng các đơn vị sản xuất vaccine nhằm đánh giá tình hình và xây dựng kế hoạch ứng phó với chủng virus lở mồm long móng (FMD) SAT-1, một biến chủng nguy hiểm chưa từng xuất hiện tại Việt Nam.
Theo các báo cáo quốc tế, chủng FMD SAT-1 đang lây lan nhanh tại khu vực Trung Đông, với các ổ dịch lớn xuất hiện ở những khu vực giáp ranh Trung Đông với Trung Quốc như Cam Túc và Tân Cương. Đây là yếu tố làm gia tăng nguy cơ xâm nhập vào Việt Nam nếu không có biện pháp kiểm soát kịp thời.
Các chuyên gia cho biết, FMD SAT-1 thuộc nhóm virus có độc lực rất cao, tương đương với các biến chủng mạnh của tuýp O hiện nay. Đáng chú ý, tỷ lệ tử vong của gia súc nhiễm bệnh ở mức đáng lo ngại. Đối với trâu, bò trưởng thành, tỷ lệ chết dao động từ 5 – 10%, nhưng có thể tăng lên 20 – 50% tùy thuộc vào sức khỏe vật nuôi.
Ảnh minh họa. Nguồn: ST
Đặc biệt, lợn là đối tượng chịu ảnh hưởng nặng nề nhất. Theo đánh giá, tỷ lệ chết ở lợn trưởng thành khoảng 20%, trong khi ở lợn con có thể lên tới 50 – 80% do virus gây tổn thương nghiêm trọng đến tim và hệ hô hấp.
Nhấn mạnh mức độ nguy hiểm của chủng virus này, Thứ trưởng Phùng Đức Tiến cảnh báo, nếu FMD SAT-1 xâm nhập, hậu quả sẽ rất lớn đối với ngành chăn nuôi trong nước, đặc biệt khi Việt Nam hiện có đàn đại gia súc hơn 10 triệu con và trên 31 triệu con lợn.
Trước nguy cơ đó, Thứ trưởng yêu cầu các đơn vị chuyên môn phải chủ động chuẩn bị từ sớm, từ xa. Một trong những nhiệm vụ cấp bách là hoàn thiện năng lực chẩn đoán. Hiện nay, hệ thống thú y trong nước chủ yếu giám sát các serotype phổ biến như O, A và Asia-1, trong khi việc xét nghiệm đối với chủng SAT-1 còn gặp khó khăn do thiếu vật tư chuyên biệt.
Đại diện Trung tâm Chẩn đoán và Xét nghiệm Thú y Trung ương I thông tin, đơn vị đang khẩn trương đặt mua các đoạn mồi gen và hóa chất từ nước ngoài để hoàn thiện quy trình xét nghiệm trong thời gian sớm nhất.
Chỉ đạo tại cuộc họp, Thứ trưởng yêu cầu các phòng thí nghiệm nhanh chóng hoàn thiện phương pháp chẩn đoán, sẵn sàng bộ kit xét nghiệm để triển khai giám sát tại các khu vực cửa khẩu, biên giới và những địa bàn có nguy cơ cao. Việc phát hiện sớm được xem là yếu tố then chốt để kiểm soát và dập dịch hiệu quả ngay từ khi mới phát sinh.
Về giải pháp phòng bệnh, vấn đề lựa chọn vaccine được đặc biệt quan tâm. Các chuyên gia thống nhất đề xuất sử dụng vaccine đơn giá chủng SAT-1 nhằm đạt hiệu quả bảo hộ cao và nhanh chóng trong trường hợp khẩn cấp. So với vaccine đa giá, loại đơn giá được đánh giá có khả năng tạo miễn dịch tập trung, phù hợp với mục tiêu kiểm soát dịch trong thời gian ngắn.
Tuy nhiên, nguồn cung vaccine hiện là thách thức lớn. Theo thông tin từ các đơn vị phân phối, giá vaccine nhập khẩu có thể lên tới khoảng 40.000 đồng mỗi liều, trong khi thời gian nhập khẩu dự kiến kéo dài khoảng 6 tháng.
Trước thực tế này, Thứ trưởng Phùng Đức Tiến chỉ đạo Cục Chăn nuôi và Thú y khẩn trương hoàn tất thủ tục nhập khẩu vaccine dự phòng, đồng thời tìm kiếm các nguồn cung từ những tập đoàn quốc tế đã được kiểm chứng về hiệu quả tại các quốc gia lân cận. Song song đó, Vụ Khoa học và Công nghệ được giao phối hợp với các đơn vị trong nước nghiên cứu, tiến tới sản xuất vaccine nội địa nhằm chủ động nguồn cung lâu dài.
Phân tích nguy cơ xâm nhập, Thứ trưởng nhấn mạnh hoạt động buôn bán, vận chuyển gia súc trái phép qua các đường mòn, lối mở là một trong những con đường lây lan dịch bệnh đáng lo ngại. Vì vậy, việc tăng cường kiểm soát khu vực biên giới được xác định là nhiệm vụ ưu tiên hàng đầu.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ sớm có văn bản đề nghị Bộ Công an, Bộ Quốc phòng và các địa phương biên giới phối hợp tăng cường lực lượng, kiểm soát chặt chẽ hoạt động vận chuyển gia súc. Đồng thời, các địa phương cần siết chặt quản lý các cơ sở giết mổ, đặc biệt tại khu vực giáp biên, không để gia súc không rõ nguồn gốc xâm nhập thị trường.
Thứ trưởng cũng yêu cầu hệ thống thú y các cấp nâng cao trách nhiệm, phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương trong công tác giám sát, phát hiện và xử lý dịch bệnh ngay từ cơ sở, tránh để xảy ra tình trạng lây lan diện rộng.
Thùy Khánh
