(Người Chăn Nuôi) – Sức khỏe đàn gia cầm đóng vai trò then chốt trong việc duy trì hiệu quả sản xuất ở mọi khâu chăn nuôi. Vì vậy, tăng cường an toàn sinh học nhằm bảo vệ phúc lợi đàn nuôi, hạn chế nguy cơ bùng phát dịch bệnh và đảm bảo an toàn thực phẩm là yêu cầu thiết yếu đối với mọi trang trại.
Một chương trình an toàn sinh học hiệu quả phải bắt đầu bằng công tác vệ sinh trang trại trước khi nhập đàn mới. Trước giai đoạn xuất bán đàn, cần xây dựng kế hoạch làm sạch tổng thể cho toàn bộ khu chăn nuôi. Khi chuồng vẫn còn ấm, tiến hành phun thuốc diệt côn trùng phù hợp và đảm bảo người thực hiện luôn sử dụng đầy đủ thiết bị bảo hộ cá nhân (PPE). Tiếp đó, loại bỏ toàn bộ bụi bẩn, mạng nhện trên thiết bị và trong chuồng nuôi, đồng thời phun chất sát trùng để làm ẩm bụi. Đóng kín rèm che, đưa các thiết bị di động ra ngoài và nâng toàn bộ thiết bị cố định lên để thuận tiện cho việc vệ sinh. Toàn bộ chất độn chuồng phải được thu gom, xử lý và vận chuyển cách trang trại ít nhất 3,2 km. Sau cùng, rửa sạch chuồng trống bằng chất tẩy rửa và xả lại bằng nước nóng.
Hệ thống nước uống cần được xả, vệ sinh và súc rửa kỹ. Sử dụng dung dịch clo nồng độ cao (140 ppm) trong 24 giờ để loại bỏ màng sinh học. Sau đó, cho dung dịch axit nhẹ như axit acetic vào hệ thống trong 24 giờ nhằm loại bỏ cặn bám, rồi xả sạch. Toàn bộ thiết bị cho ăn cần được làm trống, vệ sinh và sát trùng. Chải sạch bên trong các silo chứa thức ăn và bịt kín mọi khe hở. Nếu có thể, nên xông khử trùng hệ thống cấp thức ăn.
Để hóa chất phát huy hiệu quả tối đa, mọi bề mặt phải sạch bụi bẩn và chất hữu cơ. Khi chuồng đã khô hoàn toàn, tiến hành phun chất sát trùng được phê duyệt. Việc sử dụng chất sát trùng trên bề mặt còn ướt sẽ làm pha loãng hóa chất, từ đó giảm hiệu quả khử trùng. Phần lớn các chất sát trùng không có hiệu quả đối với noãn nang cầu trùng. Tại những nơi được phép xông formol, quá trình này nên thực hiện ngay sau khi sát trùng, khi bề mặt vẫn còn ẩm. Đóng kín chuồng và không cho người vào ít nhất 24 giờ. Sau đó thông thoáng chuồng trước khi quay lại làm việc. Tiếp tục xông khử trùng lần nữa sau khi trải chất độn chuồng mới. Phun lại thuốc diệt côn trùng trước khi nhập đàn kế tiếp.
Khu vực bên ngoài chuồng cũng cần được rửa và sát trùng. Đặc biệt chú ý các vị trí tích tụ nhiều bụi hoặc có mật độ di chuyển cao như khu vực dưới quạt thông gió, dưới silo thức ăn, lối đi, cửa ra vào và máng. Xung quanh chuồng nên được phủ bê tông hoặc đá sỏi. Tối thiểu cần loại bỏ toàn bộ cỏ dại và đảm bảo khu vực không tồn đọng thiết bị hay máy móc.
Trước khi nhập đàn mới, chuồng nuôi cần được kiểm tra Salmonella và tổng số vi khuẩn. Nếu kết quả vượt ngưỡng cho phép hoặc phát hiện Salmonella, chuồng phải được vệ sinh lại và khử trùng nếu cần thiết. Thực hành tối ưu là áp dụng nguyên tắc “âm tính mới nhập đàn”, tức chỉ đưa gia cầm vào nuôi khi các chỉ tiêu kiểm tra đạt yêu cầu. Việc theo dõi mật độ vi khuẩn định kỳ theo thời gian cũng góp phần nâng cao hiệu quả vệ sinh và kiểm soát an toàn sinh học trong trang trại.
Chất lượng nước cũng cần được giám sát ít nhất mỗi năm một lần. Mục tiêu là không phát hiện khuẩn coliform trong hệ thống nước uống. Khi sử dụng clo để khử trùng hệ thống nước, nồng độ clo tự do ở cuối đường ống nên đạt 3 – 5 ppm. Ngoài ra, có thể áp dụng các phương pháp xử lý nước khác khi phù hợp. Khuyến cáo xả định kỳ hệ thống nước để ngăn tích tụ màng sinh học. Nếu phát hiện chất hữu cơ trong nước xả, cần rà soát và điều chỉnh chương trình vệ sinh nước uống.
Con người, quần áo và các vật dụng mang vào trang trại là nguồn lây truyền mầm bệnh quan trọng. Vì vậy, khu chăn nuôi cần được rào chắn nhằm hạn chế người không phận sự ra vào, đồng thời tất cả khách đến trại phải ghi thông tin vào sổ theo dõi. Tốt nhất, người vào trại nên tắm sát trùng; tối thiểu phải thay quần áo và giày dép sạch. Cần hạn chế tối đa việc mang thiết bị cá nhân vào khu chăn nuôi, kể cả điện thoại di động hay hộp đựng thức ăn. Mọi thiết bị đều phải được vệ sinh và sát trùng trước khi đưa vào khu vực chăn nuôi. Sử dụng giày dép riêng cho từng chuồng hoặc ít nhất phải khử trùng giữa các chuồng. Tay phải được rửa hoặc sát trùng trước khi vào khu vực nuôi gia cầm. Khi đi kiểm tra đàn, nên theo thứ tự từ đàn nhỏ tuổi đến lớn tuổi.
Chim hoang dã, côn trùng và các loài động vật khác đều có thể mang mầm bệnh. Vì vậy, cần hạn chế tối đa khả năng thu hút chúng đến trang trại. Phải dọn sạch ngay thức ăn rơi vãi và bảo quản toàn bộ thức ăn cũng như chất độn chuồng trong nhà kho kín. Không để máy móc hoặc thiết bị ngoài trời. Loại bỏ toàn bộ rác thải và vật liệu dư thừa. Đảm bảo lưới chắn chim và côn trùng luôn trong tình trạng tốt. Ngăn chim đậu hoặc làm tổ trên các công trình trong trại. Đồng thời duy trì chương trình kiểm soát động vật gặm nhấm hiệu quả. Tất cả nguồn nước hở cần được che chắn nhằm hạn chế chim, bò sát hoặc động vật lưỡng cư tiếp cận.
Khi có thể, nên áp dụng quy trình “all in/all out” (cùng vào – cùng ra) trong chăn nuôi. Việc để trống chuồng giữa các lứa nuôi sẽ giúp giảm nguy cơ lây truyền dịch bệnh. Thời gian trống chuồng tối thiểu nên đạt 7 ngày giữa các đàn; tuy nhiên, những trại từng gặp vấn đề dịch bệnh cần kéo dài thời gian này và kết hợp thêm các biện pháp vệ sinh tăng cường.
An toàn sinh học không phải là biện pháp duy nhất để phòng bệnh, nhưng đó là tuyến phòng thủ đầu tiên. Quy trình vệ sinh, sát trùng triệt để kết hợp với các biện pháp quản lý phù hợp suốt quá trình nuôi sẽ giúp bảo vệ sức khỏe gia cầm và duy trì hiệu quả sản xuất.
>> Để biết thêm thông tin, truy cập Trung tâm Thông tin Aviagen hoặc quét mã QR.
