Thành phố Hải Phòng hiện có 110 cơ sở gây nuôi động vật hoang dã.
Đáp ứng nhu cầu thị trường
Theo Chi cục Kiểm lâm Hải Phòng, trong 110 cơ sở gây nuôi động vật hoang dã hiện chỉ còn một số ít hộ nuôi gấu, loài động vật hoang dã nguy cấp. Đây đều là những trường hợp gây nuôi từ hơn 20 năm trước. Thời gian qua, cơ quan chức năng và chính quyền địa phương thường xuyên tuyên truyền, vận động các hộ chuyển giao gấu về các trung tâm bảo tồn động vật hoang dã.
Chi cục Kiểm lâm Hải Phòng phối hợp tổ chức quốc tế kiểm tra việc nuôi gấu của hộ dân ở phường Hải An và khám sức khỏe cho gấu.
Phần lớn các hộ gây nuôi động vật hoang dã trên địa bàn hiện nay chủ yếu nuôi các loài động vật rừng thông thường như cầy vòi mốc, cầy vòi hương, chim le le, chim công, dúi, nhím… Các cơ sở tập trung ở khu vực ngoại thành, ven đô, tận dụng quỹ đất rộng và có đầu ra ổn định thông qua tiêu thụ hợp pháp.
Việc gây nuôi đúng quy định pháp luật mang lại giá trị kinh tế cao nên nhiều hộ dân mạnh dạn đầu tư phát triển trang trại. Trang trại nuôi dúi của ông Phạm Văn Tự ở xã Tân Minh được xây dựng theo quy mô hiện đại, với hệ thống chuồng trại khép kín, sạch sẽ, có điều hòa nhiệt độ.
Theo ông Tự, gia đình được bạn bè ở Tuyên Quang hướng dẫn kỹ thuật, cung cấp con giống và đã đăng ký, hoàn thiện các thủ tục theo hướng dẫn của cơ quan chức năng trước khi gây nuôi. Hiện sản phẩm của trang trại có giá từ 1,2 – 1,5 triệu đồng/kg nhưng vẫn không đủ đáp ứng nhu cầu thị trường.
Trang trại nuôi cầy vòi hương của anh Đoàn Ngọc An, tổ dân phố Kiều Đông, phường An Hải, hiện nuôi hơn 1.000 con trên diện tích chuồng trại 650 m². Để phát triển mô hình này, anh đã đầu tư hơn 2 tỷ đồng xây dựng hệ thống chuồng kín bằng sắt theo đúng yêu cầu gây nuôi.
Theo anh An, dù cầy vòi hương có giá bán từ 1,6 – 1,8 triệu đồng/kg, trang trại hiện chủ yếu sản xuất con giống, mỗi năm cung cấp khoảng 2.000 – 3.000 con, còn sản lượng thương phẩm chưa nhiều.
Quản lý chặt để tránh vi phạm
Theo Chi cục Kiểm lâm Hải Phòng, giá trị kinh tế cao khiến nhiều người dân lựa chọn gây nuôi động vật hoang dã. Tuy nhiên, vẫn có trường hợp lợi dụng việc gây nuôi hợp pháp để hợp thức hóa động vật hoang dã khai thác trái phép, gây khó khăn cho công tác quản lý. Với đặc thù là thành phố Cảng, có hoạt động giao thương sôi động, Hải Phòng cần tăng cường kiểm soát nguy cơ buôn bán, vận chuyển động vật hoang dã trái phép.
Trang trại nuôi cầy vòi hương ở phường An Hải.
Theo ông Đoàn Văn Cẩn, cán bộ Phòng Nghiệp vụ Chi cục Kiểm lâm Hải Phòng, một cơ sở gây nuôi động vật hoang dã chỉ được coi là hợp pháp khi có đầy đủ hồ sơ chứng minh nguồn gốc con giống, quá trình nuôi và tiêu thụ. Chuồng trại phải đáp ứng quy định tại Thông tư số 85/2025/TT-BNNMT. Trường hợp con giống không rõ nguồn gốc, thiếu giấy tờ hoặc chuồng trại không đạt yêu cầu, cơ sở có thể bị xử lý theo quy định, trong đó có Nghị định 146/2026/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lâm nghiệp.
Bên cạnh yêu cầu về pháp lý, việc gây nuôi động vật hoang dã cũng tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn và phát sinh dịch bệnh. Vì vậy, người nuôi phải bảo đảm các điều kiện về chuồng trại, vệ sinh, quản lý đàn, ghi chép sổ sách và thực hiện kiểm tra định kỳ.
Theo bà Phạm Thị Lan, Phó Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm Hải Phòng, đơn vị thường xuyên kiểm tra, giám sát các cơ sở gây nuôi; hướng dẫn tổ chức, cá nhân đăng ký mã số cơ sở nuôi đối với các loài thuộc Phụ lục CITES (Công ước về thương mại quốc tế các loài động, thực vật hoang dã nguy cấp), thông báo với cơ quan kiểm lâm đối với động vật rừng thông thường và thực hiện đầy đủ việc theo dõi, lưu giữ hồ sơ chứng minh nguồn gốc hợp pháp.
Đối với các loài thuộc Phụ lục CITES, công tác quản lý được thực hiện nghiêm ngặt hơn. Chi cục Kiểm lâm Hải Phòng cũng đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý, xây dựng cơ sở dữ liệu và theo dõi hoạt động gây nuôi động vật hoang dã.
Để hoạt động gây nuôi động vật hoang dã vừa mang lại hiệu quả kinh tế, vừa bảo đảm đúng quy định pháp luật và góp phần bảo tồn tài nguyên thiên nhiên, các cơ quan chức năng và chính quyền địa phương cần tiếp tục tăng cường quản lý, kiểm tra, giám sát các cơ sở gây nuôi, tạo điều kiện để mô hình phát triển bền vững.
Hồ Hương
Nguồn: Báo Hải Phòng
