Trước diễn biến phức tạp của dịch lở mồm long móng trên thế giới, ngành chăn nuôi tỉnh Bắc Ninh đang khẩn trương triển khai đồng bộ các biện pháp phòng, chống, chủ động kiểm soát dịch bệnh trên đàn vật nuôi.
Chủng mới chưa có vắc xin bảo hộ
Nguy cơ lây lan biến chủng lở mồm long móng mới (SAT1) từ các nước lân cận vào Việt Nam đang ở mức báo động sau khi Trung Quốc phát hiện 219 ca nhiễm trên đàn bò từ đầu tháng 4/2026. Với đặc thù địa lý và hoạt động giao thương nhộn nhịp giữa hai nước, nguy cơ mầm bệnh này xâm nhập vào nước ta là rất lớn.
Một thách thức lớn đối với ngành chăn nuôi hiện nay không chỉ là nguy cơ bùng phát ổ dịch mà còn do toàn bộ vắc xin đang được cấp phép lưu hành trong nước mới chỉ có tác dụng bảo hộ với các chủng vi rút lở mồm long móng thuộc serotype O, A và Asia1, chưa có khả năng tạo miễn dịch chéo đối với chủng vi rút mới này.
Cán bộ thú y hỗ trợ phun hóa chất khử trùng tại chuồng nuôi lợn của ông Nguyễn Xuân Thành, phường Phù Khê.
Trước tình hình đó, ngày 22/4/2026, UBND tỉnh Bắc Ninh ban hành Công văn số 3827/UBND-KTN yêu cầu các sở, ngành, địa phương triển khai đồng bộ các biện pháp cấp bách nhằm ngăn chặn vi rút lở mồm long móng serotype SAT1 xâm nhập vào địa bàn. Yêu cầu tăng cường giám sát, phát hiện sớm các trường hợp nghi ngờ; chủ động lấy mẫu xét nghiệm xác định serotype vi rút gây bệnh; tổ chức xử lý ổ dịch, khoanh vùng, dập dịch ngay từ phạm vi hẹp; đồng thời siết chặt kiểm tra, kiểm soát hoạt động vận chuyển, buôn bán gia súc và sản phẩm động vật không rõ nguồn gốc ra vào địa bàn.
Theo ông Hoàng Văn Dư, Phó Chi cục trưởng Chi cục Chăn nuôi, Thú y và Thủy sản tỉnh, nhiệm vụ trọng tâm là xây dựng kế hoạch giám sát chủ động trên đàn gia súc, phối hợp chặt chẽ với các địa phương trong phát hiện các trường hợp nghi mắc bệnh; thực hiện các biện pháp kỹ thuật nếu phát hiện ca bệnh trong quá trình giám sát. Cùng với đó, hướng dẫn UBND xã, phường và người chăn nuôi triển khai đúng quy định các biện pháp phòng, chống dịch; đẩy mạnh tuyên truyền để người dân nhận diện rõ mức độ nguy hiểm của chủng SAT1, từ đó nâng cao trách nhiệm trong phòng bệnh.
Từ chỉ đạo của tỉnh và hướng dẫn của cơ quan chuyên môn, UBND các xã, phường được yêu cầu tăng cường kiểm tra, giám sát tại cơ sở, hộ chăn nuôi; báo cáo kịp thời cho cơ quan thú y khi phát hiện gia súc nghi mắc bệnh để lấy mẫu xét nghiệm, định type vi rút. Các biện pháp chăn nuôi an toàn sinh học như thường xuyên vệ sinh, sát trùng bằng vôi bột, hóa chất tiêu độc khử trùng, tiêm phòng đầy đủ các loại vắc xin hiện có, kiểm soát người và phương tiện ra vào cơ sở chăn nuôi khi chưa có vắc xin đặc hiệu đối với SAT1.
Tăng sức đề kháng cho vật nuôi
Cùng với sự vào cuộc tích cực của cơ quan chức năng, các cơ sở chăn nuôi trên địa bàn tỉnh cũng nhanh chóng triển khai những giải pháp phù hợp phòng, chống dịch bệnh.
Kỹ sư Hợp tác xã dịch vụ tổng hợp và sản xuất nông nghiệp Lúa Vàng (xã Đồng Việt) tiêm phòng cho đàn bò.
Là đơn vị chăn nuôi quy mô lớn với hơn 700 con bò lai Shin phục vụ giống sinh sản, Hợp tác xã dịch vụ tổng hợp và sản xuất nông nghiệp Lúa Vàng (xã Đồng Việt) đang tăng cường các biện pháp vệ sinh, chăm sóc đàn vật nuôi.
Ông Nguyễn Trung Điện, Chủ tịch Hội đồng quản trị hợp tác xã cho biết: “Hợp tác xã đã tiêm đầy đủ vắc xin dịch lở mồm long móng tuýp A, O. Sau khi có thông tin về chủng bệnh lở mồm long móng mới, Hợp tác xã đẩy mạnh biện pháp chăn nuôi an toàn sinh học, nâng cao môi trường sống cho đàn vật nuôi thông qua vệ sinh chuồng trại, bảo đảm thức ăn đủ dinh dưỡng tăng sức đề kháng cho đàn vật nuôi. Đồng thời phun khử khuẩn xung quanh chuồng trại, kiểm soát chặt chẽ hoạt động của người và phương tiện ra vào trang trại và các khâu của quy trình chăm sóc”.
| Nhiệm vụ trọng tâm trong phòng, chống biến chủng lở mồm long móng mới là xây dựng kế hoạch giám sát chủ động trên đàn gia súc, phối hợp chặt chẽ với các địa phương trong phát hiện các trường hợp nghi mắc bệnh; thực hiện các biện pháp kỹ thuật nếu phát hiện ca bệnh trong quá trình giám sát. |
Tại phường Cảnh Thụy, cơ sở của ông Hoàng Hữu Hùng hiện duy trì đàn bò thịt BBB thương phẩm từ 70 – 100 con. Nhận thức rõ nguy cơ của dịch bệnh, ông Hùng coi chăn nuôi an toàn sinh học là biện pháp bắt buộc. Trang trại, duy trì lịch sát trùng định kỳ 2 lần/tuần, tiêm phòng đầy đủ các loại vắc xin (tụ huyết trùng, lở mồm long móng) và kiểm soát chặt côn trùng truyền bệnh như ruồi, muỗi.
Áp dụng triệt để mô hình chăn nuôi tuần hoàn. Toàn bộ chất thải được thu dọn hàng ngày để ép và ủ phân hữu cơ, sau đó làm phân bón cho diện tích trồng cỏ làm thức ăn thô xanh. Quy trình khép kín giúp gia đình tối ưu chi phí, tăng hiệu quả kinh tế, đồng thời triệt tiêu đáng kể môi trường phát sinh mầm bệnh.
Trong khi đó, cơ sở chăn nuôi của gia đình ông Đinh Văn Linh, phường Phượng Sơn vừa trải qua đợt dịch bệnh khi 200 con lợn mới kịp xuất bán hơn 50% thì bị dịch bệnh tả lợn châu Phi, thiệt hại gần 400 triệu đồng. Thời điểm này, khi đang chuẩn bị các điều kiện tái đàn, ông nắm bắt thông tin có dịch lở mồm long móng chủng mới nên đã hoãn thời gian tái đàn đến đầu tháng 8 tới nhằm xử lý triệt để mầm bệnh cũ, đồng thời trang bị kỹ lưỡng các giải pháp phòng, chống bệnh dịch tốt hơn trước khi chính thức tái đàn phục vụ thị trường Tết.
Có thể thấy, việc chủ động ngăn chặn từ sớm, từ xa là giải pháp sống còn, quan trọng nhất trong bối cảnh biến chủng SAT1 lây lan nhanh, chưa có vắc xin đặc hiệu. Thực hiện nghiêm ngặt phương pháp chăn nuôi an toàn sinh học, phòng bệnh chủ động ở mọi khâu chính là giải pháp nhằm vô hiệu hóa rủi ro dịch bệnh, qua đó bảo vệ an toàn đàn vật nuôi, hạn chế thiệt hại cho người dân và duy trì mục tiêu phát triển bền vững cho ngành chăn nuôi.
