(Người Chăn Nuôi) – Đợt nắng nóng gay gắt kéo dài tại nhiều địa phương miền Bắc và miền Trung đang gây áp lực lớn lên hoạt động chăn nuôi. Trước nguy cơ vật nuôi bị “sốc nhiệt”, phát sinh dịch bệnh và thiệt hại kinh tế, ngành nông nghiệp cùng người chăn nuôi đang khẩn trương triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm bảo vệ đàn gia súc, gia cầm trong cao điểm mùa hè 2026.
Chủ động bảo vệ vật nuôi trước nắng nóng
Những ngày cuối tháng 5, nền nhiệt tại nhiều tỉnh, thành phố phía Bắc liên tục tăng cao. Tại Hà Nội, thời tiết oi bức kéo dài khiến các trang trại chăn nuôi phải vận hành tối đa hệ thống chống nóng để bảo đảm sức khỏe vật nuôi.
Từ sáng sớm, khu trang trại bò sữa rộng gần 1.200 m² của gia đình bà Tạ Thị Năm ở xã Yên Bài đã liên tục vận hành quạt thông gió, hệ thống phun sương và làm mát để giảm nhiệt cho đàn bò hơn 60 con. Theo bà Năm, hệ thống này được gia đình đầu tư từ năm trước với kinh phí hàng trăm triệu đồng nhằm chủ động ứng phó các đợt nắng nóng cực đoan.
Không chỉ đầu tư thiết bị làm mát, gia đình chị còn trang bị máy phát điện dự phòng để tránh tình trạng mất điện làm gián đoạn quá trình vận hành hệ thống chống nóng. Dù vậy, chi phí chăn nuôi trong những ngày nắng nóng tăng lên đáng kể.
Theo bà Năm, thời tiết oi bức khiến đàn bò cần bổ sung thêm nước uống và thức ăn để duy trì sức khỏe, trong khi tiền điện tăng mạnh do hệ thống làm mát phải hoạt động gần như liên tục suốt ngày đêm.
Tương tự, gia đình ông Nguyễn Văn Khánh ở xã Phúc Thịnh cũng đã đầu tư bài bản hệ thống chống nóng cho trang trại nuôi hàng nghìn con lợn. Tuy nhiên, trước dự báo nắng nóng còn tiếp diễn trong nhiều ngày tới, ông Khánh vẫn không khỏi lo lắng.
Ông Khánh cho biết, ngoài việc tăng cường quạt mát, phun sương, gia đình còn phải bổ sung thêm điện giải và vitamin cho đàn lợn để tăng sức đề kháng. Cùng với đó, chi phí tiền điện chắc chắn tăng cao do toàn bộ hệ thống làm mát phải vận hành tối đa công suất.
Theo các chuyên gia chăn nuôi, nhiệt độ môi trường tăng cao ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe và khả năng sinh trưởng của vật nuôi. Khi bị stress nhiệt kéo dài, gia súc, gia cầm dễ giảm ăn, giảm sức đề kháng, phát sinh bệnh đường hô hấp, tiêu hóa và nhiều bệnh truyền nhiễm nguy hiểm.
Ảnh minh họa. Nguồn: ST
Tại Hà Nội, hiện nay người dân chủ yếu chăn nuôi theo hai hình thức là chăn thả tự nhiên và nuôi nhốt trong chuồng trại, trong đó hình thức nuôi nhốt chiếm tỷ lệ lớn. Những năm gần đây, nhờ áp dụng tiến bộ kỹ thuật và nâng cao nhận thức trong công tác phòng, chống nắng nóng, thành phố gần như không ghi nhận thiệt hại vật nuôi do thời tiết cực đoan gây ra.
Ông Nguyễn Đình Đảng, Chi cục trưởng Chi cục Chăn nuôi, Thủy sản và Thú y Hà Nội cho biết, dù chưa xảy ra thiệt hại do nắng nóng, ngành nông nghiệp thành phố vẫn quán triệt tinh thần tuyệt đối không chủ quan trước diễn biến thời tiết bất thường.
Theo ông Đảng, đối với vật nuôi chăn thả, người dân cần điều chỉnh thời gian đưa trâu, bò ra đồng, tránh các khung giờ nắng gay gắt trong ngày. Thời điểm phù hợp là sáng sớm và chiều tối khi nền nhiệt giảm. Đồng thời, cần bảo đảm cung cấp đầy đủ nước uống cho vật nuôi.
Đối với hình thức nuôi nhốt, các hộ chăn nuôi cần đặc biệt lưu ý mật độ đàn trong chuồng trại, tránh tình trạng nuôi quá dày gây bí bách, ngột ngạt và làm vật nuôi bị stress nhiệt. Ngoài nguồn thức ăn thô, cần tăng cường bổ sung thức ăn xanh, vitamin và điện giải để nâng cao sức đề kháng cho đàn vật nuôi. Bên cạnh đó, các trang trại cần chủ động nguồn điện dự phòng để bảo đảm hệ thống quạt thông gió, làm mát hoạt động liên tục khi xảy ra sự cố mất điện.
Đồng bộ nhiều giải pháp
Theo nhận định của cơ quan chuyên môn, trong tháng 5 và tháng 6/2026, nắng nóng tại khu vực Bắc Bộ, các tỉnh từ Thanh Hóa đến Huế và khu vực Duyên hải Nam Trung Bộ sẽ gia tăng cả về cường độ lẫn số ngày xuất hiện, cao hơn trung bình nhiều năm.
Trước tình hình đó, ngày 15/5/2026, Cục Chăn nuôi và Thú y đã ban hành Công văn số 1677/CNTY-KHCNMT gửi Sở Nông nghiệp và Môi trường các tỉnh, thành phố, yêu cầu triển khai khẩn cấp các biện pháp phòng, chống nắng nóng cho vật nuôi.
Cục Chăn nuôi và Thú y cảnh báo nhiệt độ cao có thể làm suy giảm mạnh sức đề kháng của gia súc, gia cầm; gia tăng nguy cơ cảm nóng, cảm nắng và tạo điều kiện để nhiều loại dịch bệnh bùng phát, gây thiệt hại lớn cho người chăn nuôi.
Để giảm thiểu rủi ro, cơ quan chuyên môn yêu cầu các địa phương hướng dẫn người dân tập trung cải thiện điều kiện chuồng trại theo hướng thông thoáng, sạch sẽ, cao ráo. Các hộ chăn nuôi được khuyến khích sử dụng vật liệu tự nhiên như lá cọ, rơm rạ hoặc trồng cây leo trên mái chuồng nhằm giảm hấp thụ nhiệt.
Trong những ngày nắng cao điểm, các trang trại cần tăng cường phun nước lên mái, phun sương trong chuồng kết hợp quạt thông gió để hạ nhiệt. Đồng thời, chuẩn bị sẵn lưới che nắng, bạt chắn mưa tạt và chủ động nguồn điện, nguồn nước dự phòng để bảo đảm hệ thống vận hành liên tục.
Công tác vệ sinh môi trường chăn nuôi cũng được đặc biệt chú trọng. Theo hướng dẫn của Cục Chăn nuôi và Thú y, các hộ cần thường xuyên thu gom chất thải, khơi thông rãnh thoát nước, tiêu độc khử trùng chuồng trại nhằm hạn chế phát sinh khí độc và tiêu diệt các tác nhân truyền bệnh như ruồi, muỗi, ve, mòng.
Bên cạnh việc cải thiện chuồng trại, cơ quan chuyên môn cũng khuyến cáo người dân điều chỉnh chế độ dinh dưỡng phù hợp trong mùa nắng nóng. Theo đó, cần tăng cường thức ăn giàu đạm, thức ăn xanh; giảm lượng tinh bột và chất béo trong khẩu phần ăn.
Trong các đợt nắng nóng kéo dài, người chăn nuôi nên chia nhỏ bữa ăn và cho vật nuôi ăn vào sáng sớm, chiều mát hoặc buổi tối, hạn chế cho ăn vào giữa trưa. Nguồn nước uống phải luôn đầy đủ, sạch và mát; có thể bổ sung thêm vitamin, điện giải, đặc biệt là Vitamin C để giúp vật nuôi giải nhiệt và tăng sức đề kháng.
Đối với gia súc lớn như trâu, bò, lợn, cơ quan chuyên môn khuyến cáo nên tắm chải từ 2 – 3 lần mỗi ngày để giảm nhiệt cơ thể. Việc chăn thả cần bố trí hợp lý, chủ yếu vào khung giờ từ 6 giờ đến 9 giờ sáng và từ 16 giờ đến 18 giờ chiều; tuyệt đối không chăn thả hoặc bắt gia súc làm việc trong khoảng thời gian từ 12 giờ đến 16 giờ khi nhiệt độ ngoài trời ở mức cao nhất.
Cùng với đó, công tác tiêm phòng, theo dõi sức khỏe đàn vật nuôi cần được thực hiện nghiêm túc. Khi phát hiện vật nuôi có dấu hiệu bệnh đường hô hấp hoặc tiêu hóa, người dân cần kịp thời cách ly, điều trị để tránh lây lan trên diện rộng.
Thùy Khánh
