Quy định, kiểm soát mật độ chăn nuôi là cơ sở để các địa phương quy hoạch, định hướng phát triển phù hợp thực tiễn, hướng tới chăn nuôi an toàn sinh học, kiểm soát dịch bệnh và bảo vệ môi trường.
Nguy cơ ô nhiễm, dịch bệnh
Ngành chăn nuôi của tỉnh đang chuyển dịch mạnh từ quy mô nhỏ lẻ, phân tán sang chăn nuôi tập trung, quy mô công nghiệp, ứng dụng công nghệ cao và tổ chức sản xuất theo chuỗi liên kết. Vì vậy, so với năm 2021, đến cuối năm 2025, đàn bò đạt gần 371 nghìn con, tăng 1,98%; đàn heo trên 572,2 nghìn con, tăng 7,68%; đàn gia cầm hơn 7,9 triệu con, tăng 3,7%. Sản lượng thịt hơi tăng 18,42%.
Ngoài ra, toàn tỉnh hiện có 247 trang trại, trong đó có 16 trang trại quy mô lớn và hiện có một số dự án đầu tư vào lĩnh vực chăn nuôi. Do đó, nếu không quản lý tốt, việc phát triển nhanh quy mô chăn nuôi sẽ gây áp lực lớn lên môi trường và sức khỏe cộng đồng.
Mật độ chăn nuôi phù hợp góp phần phòng, chống dịch bệnh, nâng cao hiệu quả chăn nuôi. Trong ảnh: Cơ sở chăn nuôi nông hộ của bà Phạm Thị Chính, thôn Trũng Kè 1, xã Thiện Tín.
Thực tế, thời gian qua đã có một số trang trại, cơ sở chăn nuôi khi đi vào hoạt động đã phát sinh ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng đến đời sống của người dân xung quanh. Như trang trại chăn nuôi heo của ông Võ Tấn Hùng, ở xã Nghĩa Giang.
Từ phản ánh của người dân, đầu năm 2025, lực lượng chức năng tỉnh phát hiện chủ trang trại này vi phạm quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường, gồm: Không có giấy phép môi trường, xả nước thải thông thường vào môi trường vượt quy chuẩn kỹ thuật về chất thải từ 3 đến dưới 5 lần.
Hay như cuối năm 2025, qua phản ánh của người dân, Công an xã Ia Chim phát hiện và xử lý chủ trang trại chăn nuôi heo Trần Văn Hải, ở thôn Plei Sar xả chất thải và nước thải chăn nuôi chưa qua xử lý xuống khu đất thuộc Nông trường cao su Ia Chim, gây nguy cơ ô nhiễm môi trường.
Mới đây nhất, ngày 10/6/2026, lực lượng chức năng xã Ia Đal kiểm tra, phát hiện hệ thống xử lý nước thải tại Trang trại chăn nuôi Duyên Thịnh Phát (thuộc Công ty TNHH Nông trại Duyên Thịnh Phát), ở thôn 3, xã Ia Đal có dấu hiệu vận hành không đúng quy trình.
Theo đó, một đường ống nhựa được lắp đặt từ khu vực hầm biogas để dẫn nước thải có màu đen, phát sinh mùi hôi và chảy vào một hố đất trước khi theo rãnh thoát nước dẫn ra khu vực sông Sa Thầy.
Để phục vụ công tác xác minh, lực lượng chức năng xã phối hợp với Trung tâm Trắc địa và Quan trắc môi trường Quảng Ngãi tiến hành lấy mẫu nước thải tại hiện trường, để phục vụ công tác giám định, đánh giá mức độ tác động môi trường và làm căn cứ xử lý vụ việc.
Linh hoạt, chặt chẽ
Theo Chi cục Chăn nuôi và Thú y tỉnh, mật độ chăn nuôi dày là một trong những nguyên nhân chính dẫn đến nguy cơ bùng phát dịch bệnh, ô nhiễm môi trường. Do đó, quy định mật độ chăn nuôi không chỉ tạo dư địa để phát triển chăn nuôi trang trại, công nghiệp, giảm dần chăn nuôi nhỏ lẻ, phân tán mà còn kiểm soát ô nhiễm môi trường, phòng, chống dịch bệnh, nâng cao hiệu quả kinh tế và đảm bảo phát triển bền vững.
Tuy nhiên, để vừa đảm bảo mật độ chăn nuôi, vừa khai thác hiệu quả diện tích đất bạc màu, cách xa khu dân cư, chính quyền các địa phương cho rằng quá trình kiểm soát cần linh hoạt, chặt chẽ. Qua đó vừa đảm bảo tuân thủ các quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường, vừa nâng cao hiệu quả hoạt động của các trang trại, dự án chăn nuôi.
Theo Chủ tịch UBND xã Rờ Kơi Nguyễn Minh Thuận, trên địa bàn xã hiện có trang trại chăn nuôi heo thương phẩm công nghệ cao và trồng cây tổng hợp, do Công ty CP Thiên Thành Tài đầu tư với quy mô trên 48 nghìn con/năm, tạo việc làm cho 35 lao động của địa phương.
Trang trại chăn nuôi được đầu tư theo mô hình khép kín, hệ thống xử lý nước thải tuần hoàn, cách xa khu dân cư hơn 2km trở lên, nên chưa phát sinh tình trạng ô nhiễm môi trường sống của người dân xung quanh.
Dù vậy, khi doanh nghiệp có định hướng mở rộng quy mô, phát triển chăn nuôi xanh – tuần hoàn, xã chủ động phối hợp với cơ quan chuyên môn rà soát, kiểm soát chặt chẽ mật độ, đảm bảo không ảnh hưởng đến môi trường sống của người dân.
Thực tế hiện nay, nhiều doanh nghiệp trong và ngoài tỉnh quan tâm đầu tư vào lĩnh vực chăn nuôi ứng dụng công nghệ cao, đây là tiền đề quan trọng để nâng cao giá trị của ngành chăn nuôi trong phát triển nông nghiệp.
Do đó, song song với tiếp tục kiểm soát chặt chẽ mật độ chăn nuôi trên địa bàn tỉnh, Sở Nông nghiệp và Môi trường (NN&MT)đề nghị các địa phương, doanh nghiệp chăn nuôi thực hiện nghiêm Quyết định 75 của UBND tỉnh.
Theo Phó Giám đốc Sở NN&MT Nguyễn Quang Trung, việc kiểm soát tốt mật độ chăn nuôi không chỉ hạn chế tình trạng ô nhiễm môi trường, mà còn đối với công tác phòng chống dịch bệnh. Do đó, Sở NN&MT thường xuyên kiểm tra, yêu cầu các chủ dự án chăn nuôi chấp hành tốt các quy định về chăn nuôi an toàn dịch bệnh và điều kiện chăn nuôi phù hợp, trong đó có việc chấp hành đúng định mức quy định về môi trường.
Qua đó góp phần giúp ngành chăn nuôi của tỉnh phát triển bền vững, kiểm soát dịch bệnh, bảo vệ môi trường và nâng cao hiệu quả kinh tế cho người dân.
Bài, ảnh: THANH PHONG
Nguồn: Báo Quảng Ngãi
