Trong bối cảnh dịch bệnh trên đàn vật nuôi diễn biến phức tạp, gây nhiều thiệt hại nặng nề, mô hình chăn nuôi không tiếp xúc đang trở thành xu hướng quan trọng giúp giảm rủi ro và bảo vệ đàn vật nuôi một cách hiệu quả. Đây là phương thức chăn nuôi chú trọng kiểm soát mầm bệnh từ gốc, hạn chế thấp nhất sự tiếp xúc vật nuôi với con người, động vật khác và các vật truyền trung gian.
Ngăn ngừa dịch bệnh
Trang trại chăn nuôi gia công cho Công ty cổ phần Chăn nuôi CP Việt Nam của ông Trần Văn Long ở thôn Khánh Sơn, xã Ngọc Thiện (Bắc Ninh) có quy mô 3.000 – 4.000 lợn thịt/lứa. Để bảo đảm an toàn cho đàn lợn trong điều kiện dịch bệnh diễn biến phức tạp, ngoài việc áp dụng nghiêm quy trình chăn nuôi an toàn sinh học, phòng, chống dịch bệnh, triển khai 3 vành đai bảo vệ an toàn cho đàn lợn, áp dụng quy định “nội bất xuất, ngoại bất nhập”.
Trang trại chăn nuôi lợn của gia đình ông Trần Văn Long được xây dựng khép kín, ngăn cách với các tác nhân lây truyền dịch bệnh.
Toàn bộ công nhân khi vào chuồng trại phải thực hiện cách ly ít nhất 24 giờ, sát khuẩn và ăn ở trong trại. Cùng với đó, các phương tiện vận chuyển thức ăn, vật tư và lợn ra vào trang trại cũng phải sát khuẩn bằng hoá chất, vôi bột. Việc quản lý, điều hành trang trại được ông Long thực hiện thông qua hệ thống camera giám sát.
Hơn thế nữa, trang trại quy định ngăn chặn tuyệt đối người và phương tiện lạ tiếp xúc với khu vực chuồng trại chăn nuôi. Đồng thời, lắp đặt hệ thống lưới ngăn chặn côn trùng là trung gian truyền bệnh. Ngoài ra, trang trại đặc biệt quan tâm ngăn chặn dịch bệnh lây lan từ ngoài vào như việc không mua thực phẩm ngoài thị trường về nhà và trang trại. Nhờ vậy, từ 15 năm trở lại đây trang trại không xuất hiện dịch bệnh.
| >> Toàn tỉnh hiện có 122 hợp tác xã, 2.975 trang trại chăn nuôi; hình thành 53 chuỗi liên kết sản xuất, 175 trang trại tham gia liên kết chăn nuôi gia công với các doanh nghiệp lớn như: CP Group, Dabaco, Mavin Group… góp phần nâng cao năng suất, chất lượng và tính ổn định của sản xuất. |
Gia đình ông Nguyễn Văn Công ở tổ dân phố Đồng Chuế, phường Nhân Hòa thường xuyên nuôi khoảng 80-100 con lợn/lứa. Những năm trước đây, việc chăm sóc, phòng, chống dịch bệnh cho đàn lợn của gia đình dựa chủ yếu vào kinh nghiệm, chuồng trại được xây dựng đơn sơ nên thường xuyên xảy ra dịch bệnh. Từ năm 2020 trở lại đây, được sự hướng dẫn của Chi cục Chăn nuôi, Thú y và Thủy sản, gia đình ông đã cải tạo chuồng nuôi, xây dựng quy trình kiểm soát người và phương tiện ra vào, quản lý thức ăn, nước uống, vệ sinh sát trùng định kỳ và hạn chế tối đa các tác nhân trung gian truyền bệnh xâm nhập.
Ông Công chia sẻ: “Các hạng mục cần ưu tiên gồm xây dựng hố sát trùng trước cửa chuồng, trang bị ủng, quần áo bảo hộ, bình phun khử trùng, vôi bột, thuốc sát trùng và bố trí khu vực cách ly đối với lợn mới nhập hoặc lợn có dấu hiệu bất thường. Bên cạnh đó, người chăn nuôi cũng cần duy trì vệ sinh chuồng trại hằng ngày, thu gom chất thải đúng cách, định kỳ phun tiêu độc khử trùng và kiểm soát người, phương tiện ra vào khu vực chăn nuôi. Kể từ khi áp dụng quy trình chăn nuôi mới đến nay, đàn lợn của gia đình tôi được bảo vệ an toàn tuyệt đối”.
Xu hướng chăn nuôi bền vững
Những năm gần đây, cơ cấu chăn nuôi trên địa bàn tỉnh có sự chuyển dịch rõ nét theo hướng giảm chăn nuôi nhỏ lẻ, tăng tỷ trọng chăn nuôi trang trại, công nghiệp, liên kết chuỗi. Toàn tỉnh hiện có 122 hợp tác xã, 2.975 trang trại chăn nuôi; hình thành 53 chuỗi liên kết sản xuất, 175 trang trại tham gia liên kết chăn nuôi gia công với các doanh nghiệp lớn như: CP Group, Dabaco, Mavin Group… góp phần nâng cao năng suất, chất lượng và tính ổn định của sản xuất.
Bên trong một trang trại chăn nuôi lợn tại xã Ngọc Thiện.
Theo ông Hoàng Văn Dư, Phó Chi cục trưởng Chi cục Chăn nuôi, Thú y và Thủy sản tỉnh, chăn nuôi không tiếp xúc là giải pháp hạn chế tối đa sự tiếp xúc giữa vật nuôi với con người, ngăn ngừa động vật hoang dã, chim và côn trùng mang mầm bệnh, kiểm soát nghiêm ngặt con người, phương tiện, thức ăn và dụng cụ ra vào chuồng. Cùng đó, các trang trại chăn nuôi tăng cường biện pháp vệ sinh, sát trùng, khử khuẩn. Hệ thống chuồng trại được dựng hàng rào ngăn cách khu vực chăn nuôi, bố trí lối đi riêng cho người chăm sóc, lắp lưới che toàn bộ chuồng nuôi, thiết lập khu sát trùng bắt buộc trước khi ra/vào. Toàn bộ phương tiện, dụng cụ, thức ăn và nước uống đều được vệ sinh, khử khuẩn định kỳ nhằm loại bỏ tối đa nguy cơ mang mầm bệnh vào chuồng.
Hiện nay, phương pháp chăn nuôi này đang được nhiều trang trại trên địa bàn tỉnh áp dụng. Các giải pháp chủ yếu gồm: Xây dựng hệ thống cho ăn, uống nước tự động theo định lượng, hệ thống thông gió làm mát tự động điều chỉnh theo nhiệt độ môi trường, camera nhận diện sức khỏe vật nuôi, cảm biến đo lường sinh trưởng, phát triển.
Thực tế cho thấy, các hộ áp dụng mô hình chăn nuôi không tiếp xúc giúp giảm thiểu tối đa nguy cơ mầm bệnh lây từ người sang vật nuôi và ngược lại. Phương pháp chăn nuôi này cũng giúp nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả kinh tế do vật nuôi được chăm sóc theo chế độ khoa học, tối ưu hóa thức ăn, giảm thất thoát lãng phí, tiết kiệm chi phí nhân công và thời gian. Ngoài ra, lợi ích vượt trội khi áp dụng phương pháp chăn nuôi không tiếp xúc là kiểm soát tốt hơn chất thải, bảo vệ sức khỏe người chăn nuôi khỏi môi trường chuồng trại độc hại.
