(Người Chăn Nuôi) – Hội nghị quốc tế lần thứ 5 về Giám sát sức khỏe động vật (ICAHS5) tại Hà Nội là dịp để Việt Nam chia sẻ kinh nghiệm triển khai tiếp cận Một Sức khỏe, đồng thời thúc đẩy hợp tác giữa giới khoa học, cơ quan quản lý và cộng đồng trong phòng ngừa, phát hiện, ứng phó với các nguy cơ sức khỏe.
Ngày 10/11, Hội nghị quốc tế lần thứ 5 về Giám sát sức khỏe động vật (ICAHS5) diễn ra tại Hà Nội, Ban Thư ký Đối tác Một Sức khỏe phòng chống dịch bệnh từ động vật sang người (OHP Việt Nam), thuộc Vụ Hợp tác quốc tế, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã tham gia phiên thảo luận về kết nối khoa học, xã hội và chính sách nhằm nâng cao hiệu quả giám sát sức khỏe.
Tại phiên thảo luận “Đối thoại khoa học – xã hội – chính sách vì hiệu quả giám sát”, đại diện OHP Việt Nam chia sẻ những kết quả đạt được, khó khăn và các ưu tiên của Việt Nam trong triển khai tiếp cận Một Sức khỏe đến năm 2030. Trọng tâm được nhấn mạnh là tăng cường kết nối giữa nghiên cứu khoa học với yêu cầu thực tiễn, quá trình hoạch định chính sách và sự tham gia của cộng đồng.
Một trong những cơ chế quan trọng được giới thiệu tại hội nghị là Nhóm công tác kỹ thuật “Từ nghiên cứu tới chính sách” (Research to Policy – R2P), do Trung tâm Hợp tác Quốc tế Nghiên cứu Nông nghiệp vì sự Phát triển (CIRAD) hỗ trợ và đồng chủ trì thường trực. Nhóm tạo diễn đàn trao đổi giữa cơ quan quản lý, nhà khoa học, viện nghiên cứu, trường đại học, địa phương và đối tác phát triển, qua đó nhận diện nhu cầu chính sách, chia sẻ bằng chứng khoa học và đưa kinh nghiệm thực tiễn vào quá trình xây dựng giải pháp.
Các đại biểu tham dự Hội nghị. Ảnh: Onehealth
OHP Việt Nam cũng nhấn mạnh mối quan hệ tương hỗ giữa hoạt động giám sát và đối thoại liên ngành. Trong đó, dữ liệu giám sát giúp nhận diện nguy cơ, vấn đề phát sinh và những khoảng trống cần nghiên cứu; ngược lại, đối thoại giữa các bên giúp phân tích, kiểm chứng và đặt bằng chứng khoa học trong bối cảnh thực tế, từ đó điều chỉnh ưu tiên cũng như phương pháp giám sát.
Cách tiếp cận này góp phần mở rộng vai trò của hệ thống giám sát, không chỉ dừng lại ở thu thập, tổng hợp và báo cáo dữ liệu mà còn trở thành công cụ hỗ trợ hoạch định chính sách, tăng cường phối hợp liên ngành và nâng cao năng lực phát hiện, ứng phó với các nguy cơ sức khỏe.
Đáng chú ý, OHP Việt Nam khẳng định vai trò của Đối tác không phải trực tiếp thực hiện nghiên cứu hay vận hành các hệ thống giám sát chuyên ngành, mà là xây dựng nền tảng điều phối, đối thoại và hợp tác. Trên nền tảng đó, các cơ quan có thẩm quyền, nhà khoa học và các bên liên quan cùng xác định vấn đề ưu tiên, chia sẻ tri thức và thúc đẩy những giải pháp dựa trên bằng chứng.
Thông qua ICAHS5, OHP Việt Nam kêu gọi cộng đồng khoa học tăng cường nghiên cứu liên ngành, xuất phát từ nhu cầu quản lý và thực tiễn; kết hợp kết quả nghiên cứu với kiến thức, kinh nghiệm của cộng đồng; đồng thời đẩy mạnh chia sẻ dữ liệu, hợp tác nghiên cứu và phát triển các sản phẩm có khả năng ứng dụng trong quản lý cũng như tại cơ sở.
Trong giai đoạn 2026 – 2030, việc hiện thực hóa các cam kết Một Sức khỏe đòi hỏi sự tham gia chủ động, thường xuyên của giới khoa học, cơ quan quản lý, chính quyền địa phương và các đối tác phát triển. Yêu cầu đặt ra không chỉ là gia tăng số lượng nghiên cứu mà còn phải lựa chọn đúng vấn đề, bảo đảm tính liên ngành, gắn kết với chính sách và tạo ra những thay đổi thiết thực.
OHP Việt Nam kỳ vọng thông qua hội nghị sẽ tiếp tục mở rộng hợp tác với cộng đồng khoa học trong nước và quốc tế, duy trì đối thoại giữa nghiên cứu và hoạch định chính sách, góp phần xây dựng hệ thống giám sát chủ động, có sự tham gia của cộng đồng, nâng cao năng lực phòng ngừa, phát hiện và ứng phó với các nguy cơ sức khỏe theo tiếp cận Một Sức khỏe.
Hội nghị ICAHS5 diễn ra từ ngày 10 – 12/11/2026 tại Hà Nội, do Viện Chăn nuôi – Thú y Việt Nam phối hợp với CIRAD tổ chức, với sự hỗ trợ của các đối tác quốc tế. Đây là lần đầu tiên sự kiện được tổ chức tại Đông Nam Á, quy tụ các nhà khoa học, chuyên gia, nhà hoạch định chính sách và tổ chức quốc tế.
Trong ba ngày làm việc, hội nghị tập trung trao đổi về sự tham gia của các bên liên quan trong giám sát; kết nối khoa học, xã hội và chính sách; đánh giá hiệu quả hệ thống giám sát; ứng dụng trí tuệ nhân tạo, tích hợp dữ liệu; giám sát môi trường, động vật hoang dã; kháng kháng sinh và giám sát sức khỏe trong các hệ thống chăn nuôi, sản xuất thực phẩm.
Minh Khuê
