Bước vào khu trại chăn nuôi của anh Trần Văn Quý ở bản Xiêng Thù, xã Chiêu Lưu (Nghệ An), điều dễ nhận thấy là sự phong phú về chủng loại gà quý: Gà Mông bản địa, gà Mông Cổ, gà mặt quỷ và gà Hy Lạp. Mỗi giống gà mang những đặc điểm riêng về hình dáng, tất cả đều được chăm sóc tốt.
Đa dạng giống gà quý
Ở bản Xiêng Thù, nhắc đến mô hình chăn nuôi gà có giá trị kinh tế cao, nhiều người dân đều biết đến anh Trần Văn Quý – một trong những hộ tiên phong mạnh dạn chuyển hướng từ chăn nuôi truyền thống sang nuôi các giống gà quý, phục vụ thị trường gà giống.
Khu chuồng trại chăn nuôi gà của anh Trần Văn Quý được sử dụng đệm lót sinh học. Ảnh: QA
Tìm hiểu được biết, anh Trần Văn Quý, người con của quê lúa Giai Lạc (huyện Yên Thành cũ), đã chọn vùng đất Chiêu Lưu (huyện Kỳ Sơn cũ) để lập nghiệp. Những ngày đầu ngược ngàn, anh bươn chải với nhiều nghề mưu sinh, trong đó có chăn nuôi gà thương phẩm từ các giống bản địa. Tích lũy kinh nghiệm qua từng lứa nuôi, anh mạnh dạn chuyển hướng sang sản xuất gà giống, tập trung vào các dòng gà quý, giá trị kinh tế cao, từng bước xây dựng mô hình chăn nuôi ổn định.
Giữa vùng núi cao quanh năm mây phủ, nơi điều kiện sản xuất nông nghiệp còn nhiều khó khăn, khu chuồng trại chăn nuôi gà của gia đình anh Quý được đầu tư khá bài bản trên diện tích hơn 200m2. Không nuôi đại trà theo kiểu “ăn xổi”, anh lựa chọn hướng đi riêng: Tập trung nuôi các giống gà quý, có giá trị kinh tế cao, đáp ứng nhu cầu chơi gà cảnh, gà đặc sản và gà giống của thị trường phía Bắc.
Anh Trần Văn Quý (người ngoài cùng bên trái) giới thiệu đặc điểm của giống gà Mông Cổ. Ảnh: XH
Theo anh Quý, trước đây gia đình chủ yếu nuôi gà đen bản địa theo hình thức truyền thống, quy mô nhỏ lẻ, hiệu quả chưa cao. Nhận thấy nhu cầu thị trường đối với các giống gà quý ngày càng lớn, trong khi điều kiện tự nhiên ở Chiêu Lưu khá phù hợp cho chăn nuôi gia cầm, cách đây khoảng 3 năm, anh quyết định chuyển hướng, đầu tư nuôi thêm nhiều giống gà khác nhau, tập trung vào sản xuất và bán gà giống.
Bước vào khu trại, dễ nhận thấy sự đa dạng về chủng loại gà. Tại đây, anh Quý đang nuôi nhiều giống khác nhau như: Gà Mông bản địa, gà Mông Cổ, gà mặt quỷ và gà Hy Lạp. Mỗi giống gà có đặc điểm sinh trưởng, hình dáng và giá trị kinh tế riêng, được anh Quý nghiên cứu, chọn lọc kỹ càng trước khi đưa vào nuôi.
Giống gà Mông Cổ khác biệt với các giống gà khác. Ảnh: QA
Gà Mông bản địa là giống gà quý gắn bó lâu đời với đồng bào vùng cao. Điểm đặc trưng là toàn thân đen từ lông, da đến xương và nội tạng. Thịt săn chắc, thơm, giàu dinh dưỡng nên được ưa chuộng làm gà đặc sản. Đây cũng là nguồn gen bản địa quý cần được bảo tồn.
Trong khi đó, gà Mông Cổ có thân hình to khỏe, khung xương lớn, trọng lượng gà trống trưởng thành có thể đạt 3,5 – 5 kg. Bộ lông dày, một số cá thể có lông phủ xuống chân giúp thích nghi tốt với khí hậu lạnh. Giống gà này được nhiều người ưa chuộng bởi kích thước lớn và giá trị thương phẩm cao.
Con gà trống của giống gà Mông bản địa có trọng lượng trên 4kg. Ảnh: XH
Gà mặt quỷ (Ayam Cemani) lại gây ấn tượng bởi sắc đen toàn thân hiếm có. Không chỉ lông mà cả da, mào, chân và xương đều sẫm màu. Đây là giống gà được giới chơi gà cảnh và thị trường đặc sản săn tìm.
Bên cạnh đó, gà Hy Lạp nổi bật với thân hình cao lớn, khung xương chắc khỏe, phù hợp nuôi theo hướng lấy thịt kết hợp khai thác trứng. Việc nuôi đa dạng giống giúp anh Quý phân tán rủi ro, chủ động nguồn hàng và đáp ứng nhu cầu khách hàng ở nhiều phân khúc khác nhau.
Anh Trần Văn Quý đầu tư máy ấp trứng để tạo giống tại chỗ. Ảnh: QA
Để chủ động nguồn con giống, anh mạnh dạn đầu tư máy ấp trứng, áp dụng quy trình ấp nở bán công nghiệp. Toàn bộ trứng gà trong trại được giữ lại để ấp, sau đó bán gà con cho khách hàng. Nhờ kiểm soát tốt từ khâu giống bố mẹ đến ấp nở, tỷ lệ gà con khỏe mạnh cao, được thị trường tin tưởng.
Theo tính toán của anh Quý, mỗi năm trại gà cung ứng ra thị trường khoảng 1.000 con gà giống. Toàn bộ số lượng này đều được khách hàng ở các tỉnh phía Bắc đặt mua hết từ sớm, chủ yếu thông qua hình thức đặt hàng trước. Trong đó, giống gà Mông Cổ có giá bán cao nhất, lên tới 300.000 đồng/con 1 tháng tuổi. Nhờ vậy, dù quy mô chăn nuôi không lớn, mô hình vẫn mang lại nguồn thu ổn định cho gia đình.
Không chỉ chú trọng hiệu quả kinh tế, anh Quý còn đặc biệt quan tâm đến kỹ thuật chăn nuôi an toàn sinh học. Chuồng trại được vệ sinh thường xuyên, tiêm phòng đầy đủ, thức ăn chủ yếu là cám kết hợp ngô, thóc và phụ phẩm nông nghiệp tại địa phương. Nhờ đó, đàn gà sinh trưởng tốt, ít dịch bệnh, phù hợp với điều kiện miền núi.
Anh Trần Văn Quý cho biết, phần lớn các giống gà quý được anh nuôi, chọn lọc kỹ lưỡng hiện đã xuất bán ra nhiều tỉnh, thành phía Bắc, mang lại giá trị kinh tế cao. Ảnh: QA
Hướng đến thành lập hợp tác xã chăn nuôi gà
Đánh giá về mô hình chăn nuôi các giống gà quý của anh Trần Văn Quý, ông Lô Văn Thái – Chủ tịch UBND xã Chiêu Lưu cho rằng, dù quy mô chưa lớn, song mô hình đã bước đầu cho thấy hiệu quả kinh tế rõ nét, phù hợp với điều kiện tự nhiên, tập quán sản xuất của địa phương. Việc lựa chọn nuôi các giống gà bản địa, gà quý có giá trị cao không chỉ giúp nâng cao thu nhập cho hộ chăn nuôi, mà còn góp phần bảo tồn nguồn gen vật nuôi đặc hữu, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường.
Khu vực chuồng trại chăn nuôi các giống gà quý của anh Trần Văn Quý. Ảnh: XH
Theo ông Thái, mô hình của anh Quý là minh chứng cho hướng đi đúng trong phát triển kinh tế hộ ở vùng miền núi, nơi quỹ đất sản xuất hạn chế nhưng có lợi thế về không gian chăn thả và nguồn thức ăn tự nhiên. Từ hiệu quả thực tế, đây là mô hình đáng để bà con trong xã học tập, áp dụng, nhất là đối với các hộ có điều kiện về vốn, kỹ thuật và mong muốn chuyển đổi phương thức chăn nuôi theo hướng hàng hóa, giá trị cao.
Thời gian tới, xã Chiêu Lưu sẽ tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động, tạo điều kiện để các hộ dân tiếp cận, học hỏi kinh nghiệm từ mô hình này. Về lâu dài, địa phương định hướng hỗ trợ các hộ liên kết sản xuất, từng bước hình thành tổ hợp tác, tiến tới thành lập hợp tác xã chăn nuôi gà. Qua đó, xây dựng đầu mối cung ứng giống ổn định, nâng cao chất lượng sản phẩm, góp phần phát triển chăn nuôi bền vững và tăng thu nhập cho người dân.
Trong bối cảnh nhiều lao động trẻ ở vùng cao phải đi làm ăn xa, việc hình thành những mô hình kinh tế hiệu quả ngay tại địa phương như của anh Trần Văn Quý không chỉ góp phần nâng cao thu nhập cho hộ gia đình, mà còn mở ra hướng phát triển sinh kế bền vững cho bà con miền núi Chiêu Lưu./.
Xuân Hoàng – Quang An
Nguồn: Báo Nghệ An
