(Người Chăn Nuôi) – Từ khi nở đến 7 ngày tuổi được xem là “giai đoạn vàng” trong quá trình phát triển của gà. Đây là thời điểm hệ tiêu hóa, hệ miễn dịch và các cơ quan sinh lý của gà con chưa hoàn thiện, trong khi nhu cầu dinh dưỡng lại rất cao để đáp ứng quá trình tăng trưởng nhanh.
Cho gà ăn và uống càng sớm càng tốt sau khi nở
Sau khi nở, gà con vẫn còn một lượng lòng đỏ tồn dư trong xoang bụng, cung cấp dinh dưỡng trong khoảng 24 – 48 giờ đầu. Tuy nhiên, điều này không đồng nghĩa với việc có thể trì hoãn việc cho ăn. Nhiều nghiên cứu cho thấy gà được tiếp cận thức ăn và nước uống trong vòng 6 – 12 giờ sau khi nở sẽ có tốc độ phát triển của ruột non nhanh hơn, khả năng hấp thu dưỡng chất tốt hơn và hệ miễn dịch hoạt động hiệu quả hơn so với những đàn được cho ăn muộn.
Nước uống sạch cần được cung cấp ngay khi thả gà vào chuồng úm. Có thể bổ sung điện giải, glucose và Vitamin C trong 1 – 3 ngày đầu nhằm bù nước, giảm stress sau vận chuyển và kích thích gà nhanh chóng tìm đến máng ăn.
Lựa chọn khẩu phần có hàm lượng dinh dưỡng phù hợp
Do tốc độ sinh trưởng rất nhanh, gà con cần khẩu phần có mật độ dinh dưỡng cao và dễ tiêu hóa. Thức ăn giai đoạn khởi động phải được cân đối đầy đủ năng lượng, protein, axit amin thiết yếu, vitamin và khoáng chất để đáp ứng nhu cầu phát triển của cơ, xương và các cơ quan nội tạng.
Hàm lượng protein thô trong thức ăn cho gà con thường dao động từ 20 – 23%, tùy theo giống và mục đích chăn nuôi. Bên cạnh đó, các axit amin như lysine, methionine và threonine cần được bổ sung đầy đủ nhằm hỗ trợ tổng hợp protein và phát triển cơ bắp. Nguồn nguyên liệu sử dụng nên có khả năng tiêu hóa cao như bột ngô, khô đậu tương, bột cá chất lượng tốt hoặc các nguồn protein đã được xử lý nhằm giảm các yếu tố kháng dinh dưỡng.
Ngoài thành phần dinh dưỡng, kích thước viên thức ăn cũng cần phù hợp với khả năng bắt mổ của gà con. Thức ăn dạng mảnh vụn (crumbles) hoặc viên nhỏ thường giúp tăng lượng thức ăn thu nhận và giảm hao hụt so với thức ăn dạng bột mịn.
Bổ sung vitamin, khoáng chất và các chất hỗ trợ tiêu hóa
Vitamin A giúp duy trì tính toàn vẹn của biểu mô đường tiêu hóa và hô hấp; vitamin D3 cùng canxi và phospho hỗ trợ hình thành hệ xương; Vitamin E và selen tăng cường khả năng chống ôxy hóa và nâng cao miễn dịch. Ngoài ra, các vitamin nhóm B tham gia vào quá trình chuyển hóa năng lượng, giúp gà tăng trưởng ổn định.
Bên cạnh đó, việc bổ sung enzyme tiêu hóa, probiotic hoặc prebiotic đang được áp dụng rộng rãi trong chăn nuôi hiện đại. Những chế phẩm này góp phần cân bằng hệ vi sinh đường ruột, cải thiện khả năng tiêu hóa thức ăn, giảm nguy cơ rối loạn tiêu hóa và hạn chế sự phát triển của vi khuẩn gây bệnh như Escherichia coli hoặc Clostridium perfringens.
Đảm bảo thức ăn và nước uống luôn sạch, an toàn
Người chăn nuôi cần bảo quản thức ăn ở nơi khô ráo, thoáng mát và sử dụng theo nguyên tắc nhập trước – xuất trước để đảm bảo độ tươi mới. Đồng thời, máng ăn cần được vệ sinh thường xuyên nhằm loại bỏ thức ăn thừa, tránh hiện tượng lên men hoặc nhiễm khuẩn.
Nguồn nước uống cũng phải đạt tiêu chuẩn vệ sinh, không chứa vi sinh vật gây bệnh và được thay mới hằng ngày.
Theo dõi khả năng thu nhận thức ăn và điều chỉnh kịp thời
Việc quan sát hành vi ăn uống của đàn gà trong tuần đầu là một chỉ tiêu quan trọng phản ánh hiệu quả của chương trình úm và dinh dưỡng. Sau khi thả vào chuồng khoảng 24 giờ, phần lớn gà khỏe mạnh phải có diều mềm và chứa đầy thức ăn cùng nước uống. Nếu tỷ lệ gà có diều rỗng cao, cần kiểm tra ngay nhiệt độ chuồng úm, ánh sáng, vị trí máng ăn hoặc chất lượng thức ăn.
Ngoài ra, người chăn nuôi nên cân mẫu định kỳ để đánh giá tốc độ tăng khối lượng và độ đồng đều của đàn. Một đàn gà có tỷ lệ đồng đều cao sẽ giúp giảm cạnh tranh thức ăn, thuận lợi cho công tác quản lý và mang lại hiệu quả kinh tế cao hơn trong suốt chu kỳ nuôi.
Bích Hòa
