Công ty Cổ phần sữa Hà Nam, với sự hỗ trợ của Trung tâm Khuyến nông quốc gia, đã triển khai dự án “Xây dựng mô hình chăn nuôi bò sữa được chứng nhận VietGAHP gắn với liên kết tiêu thụ sản phẩm” giai đoạn 2023–2025.
Chăn nuôi bò sữa tại Việt Nam đang ngày càng phát triển và mang lại hiệu quả kinh tế đáng kể cho người nông dân. Tuy nhiên, phần lớn các cơ sở chăn nuôi vẫn có quy mô nhỏ lẻ, áp dụng phương thức sản xuất truyền thống, thiếu quy trình quản lý đồng bộ. Điều này dẫn đến năng suất sữa chưa cao, chất lượng sản phẩm chưa ổn định, đồng thời tiềm ẩn nguy cơ dịch bệnh và ô nhiễm môi trường. Trong những năm gần đây, ngành chăn nuôi bò sữa đã có nhiều chuyển biến tích cực theo hướng hiện đại hóa với sự tham gia của nhiều doanh nghiệp lớn như TH Milk, Cô Gái Hà Lan và Vinamilk. Bên cạnh đó, nhiều cơ sở chăn nuôi trong nước cũng đã mở rộng quy mô, đầu tư vào chế biến và tiêu thụ sản phẩm sữa, góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất.
Xuất phát từ thực tiễn đó, Công ty Cổ phần sữa Hà Nam, với sự hỗ trợ của Trung tâm Khuyến nông quốc gia, đã triển khai dự án “Xây dựng mô hình chăn nuôi bò sữa được chứng nhận VietGAHP gắn với liên kết tiêu thụ sản phẩm” giai đoạn 2023 – 2025. Dự án nhằm phát triển chăn nuôi bò sữa theo hướng an toàn, bền vững, đồng thời hình thành vùng nguyên liệu sữa gắn với chuỗi liên kết tiêu thụ sản phẩm.
Dự án được triển khai tại hai địa phương là Hà Nam (nay thuộc Ninh Bình) và Nghệ An. Trong ba năm thực hiện, Công ty Cổ phần Sữa Hà Nam đã phối hợp với Công ty Cổ phần Đầu tư Phát triển Nông nghiệp Miền Tây (đơn vị nhánh) cùng các đơn vị liên quan xây dựng 18 cơ sở chăn nuôi bò sữa với tổng quy mô 520 con, mỗi địa phương 260 con.
Trại bò sữa nhà ông Tống Công Cường tại phường Duy Tân, tỉnh Ninh Bình (trước sáp nhập)
Các hộ tham gia dự án được tập huấn, tư vấn và hướng dẫn áp dụng quy trình chăn nuôi bò sữa VietGAHP. Các bước thực hiện mô hình đồng bộ từ quy hoạch, cải tạo chuồng trại, lựa chọn con giống đến chăm sóc, nuôi dưỡng và kiểm soát chất lượng sữa đầu ra. Bên cạnh hỗ trợ kỹ thuật, các hộ còn được nhà nước hỗ trợ một số vật tư thiết yếu như thức ăn chăn nuôi, tảng đá liếm, tinh bò giống và vật tư phục vụ ủ chua cỏ theo định mức của chương trình khuyến nông quốc gia.
Nhờ đó, người chăn nuôi từng bước tiếp cận và áp dụng thành công các quy trình chăn nuôi tiên tiến, giúp nâng cao hiệu quả sản xuất. Đơn vị tư vấn và đơn vị chứng nhận đã tiến hành kiểm tra, đánh giá. Kết quả, toàn bộ 18 cơ sở tham gia dự án đều được cấp chứng nhận VietGAHP. Việc áp dụng quy trình thực hành chăn nuôi tốt đã giúp đàn bò trong mô hình sinh trưởng, phát triển ổn định, ngay cả khi điều kiện thời tiết biến động và tình hình dịch bệnh diễn biến phức tạp. Các chỉ tiêu kỹ thuật của dự án đều đạt và vượt kế hoạch đề ra, trong đó sản lượng sữa bình quân đạt 5.809 kg/con/chu kỳ (mục tiêu ≥ 5.600 kg). Nhờ đó, hiệu quả kinh tế của mô hình tăng 13,1% so với phương thức chăn nuôi đại trà.
Toàn bộ sản lượng sữa của các hộ trong mô hình được Công ty Cổ phần Sữa Hà Nam ký hợp đồng bao tiêu. Nguồn sữa nguyên liệu này được đưa vào chế biến thành nhiều sản phẩm mang thương hiệu Hanamilk, cung cấp cho thị trường trong nước. Hình thức liên kết tiêu thụ thông qua hợp đồng không chỉ giúp nâng cao giá trị sữa nguyên liệu mà còn tạo mối liên kết chặt chẽ giữa sản xuất và tiêu thụ. Nhờ đó, người chăn nuôi yên tâm đầu tư phát triển sản xuất, ổn định đầu ra và hạn chế tình trạng bị ép giá trên thị trường.
Khai thác sữa
Bên cạnh việc xây dựng mô hình trình diễn, dự án cũng đặc biệt chú trọng công tác tuyên truyền và chuyển giao kỹ thuật. Trong quá trình triển khai, các đơn vị thực hiện dự án đã phối hợp với Trung tâm Khuyến nông Ninh Bình và Trung tâm Dịch vụ Nông nghiệp các địa phương tổ chức 12 lớp tập huấn với tổng số 360 học viên tham gia. Đối tượng là các hộ chăn nuôi chưa trực tiếp tham gia mô hình nhưng có nhu cầu phát triển chăn nuôi bò sữa.
Công tác truyền thông được triển khai với nhiều hình thức như xây dựng 18 biển báo mô hình tại các trang trại, phát hành 16.750 tờ gấp kỹ thuật giới thiệu quy trình chăn nuôi bò sữa theo VietGAHP, tờ gấp được phát cho các đại biểu tham dự hội nghị, các chủ cơ sở chăn nuôi trong và ngoài mô hình, cũng như người tiêu dùng quan tâm đến sản phẩm sữa; sản xuất 3 video kỹ thuật phản ánh toàn bộ quá trình triển khai dự án. Các video được chia sẻ rộng rãi trên website của Sở Nông nghiệp và PTNT Hà Nam, kênh YouTube VTC16 và HelloVietnam, đồng thời trình chiếu tại các hội nghị, hội thảo tổng kết dự án. Ngoài ra, dự án còn tổ chức 6 hội nghị tham quan mô hình với 360 đại biểu tham gia gồm lãnh đạo các cơ quan liên quan, chính quyền địa phương và các hộ chăn nuôi trong khu vực.
Từ những kết quả đạt được của mô hình trình diễn, nhiều hộ chăn nuôi bò sữa trong khu vực đã quan tâm, tìm hiểu và từng bước áp dụng quy trình chăn nuôi theo tiêu chuẩn VietGAHP vào thực tế sản xuất. Đến thời điểm kết thúc dự án vào tháng 12 năm 2025, mô hình đã được các hộ chăn nuôi tiếp tục nhân rộng với tổng số 106 con bò sữa, đạt tỷ lệ nhân rộng trung bình 20,83%. Việc mở rộng quy mô đàn bò sữa cho thấy người chăn nuôi đã tin tưởng vào hiệu quả của mô hình cũng như tính phù hợp của quy trình chăn nuôi theo VietGAHP trong điều kiện sản xuất tại địa phương.
Việc triển khai dự án “Xây dựng mô hình chăn nuôi bò sữa được chứng nhận VietGAHP gắn với liên kết tiêu thụ sản phẩm” cho thấy hiệu quả rõ rệt về kỹ thuật, kinh tế và tổ chức sản xuất. Kết quả đạt được từ mô hình không chỉ mang lại lợi ích trực tiếp cho các hộ tham gia mà còn tạo tiền đề quan trọng để nhân rộng phương thức chăn nuôi bò sữa theo hướng an toàn, bền vững và gắn với chuỗi giá trị.
Trong thời gian tới, việc tiếp tục tăng cường chuyển giao kỹ thuật, mở rộng liên kết sản xuất – tiêu thụ và phát huy vai trò hỗ trợ của các chương trình khuyến nông sẽ góp phần thúc đẩy ngành chăn nuôi bò sữa phát triển ổn định, nâng cao thu nhập cho người chăn nuôi và đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường./.
Trần Thị Huế – Công ty Cổ phần Sữa Hà Nam
Nguồn: Trung tâm Khuyến nông Quốc gia
