Hoạt động gây nuôi động vật hoang dã thương phẩm đang trở thành hướng phát triển kinh tế mới của nhiều hộ dân trên địa bàn tỉnh. Ngành kiểm lâm tỉnh đang tăng cường công tác quản lý để hoạt động này đi vào nền nếp, đúng quy định.
Mang lại hiệu quả kinh tế
Theo Chi cục Kiểm lâm tỉnh, Quảng Ngãi hiện có 390 cơ sở được cấp mã số nuôi động vật hoang dã. Trong đó, một cơ sở hoạt động theo loại hình hợp tác xã, còn lại chủ yếu là hộ gia đình, cá nhân.
Nuôi động vật hoang dã có nguồn gốc hợp pháp đang được nhiều hộ dân ở Quảng Ngãi lựa chọn để phát triển kinh tế. Trong đó, cầy vòi hương là một trong những loài được gây nuôi, nhân giống và từng bước phát triển theo hướng liên kết sản xuất.
Xã Thiện Tín có hơn 100 hộ nuôi cầy vòi hương, với tổng đàn khoảng 1.000 con. Mô hình mang lại giá trị kinh tế, được địa phương lựa chọn hỗ trợ người dân phát triển sinh kế, nhất là các hộ nghèo.
Ông Hồ Duy Trung – Giám đốc Hợp tác xã Nông nghiệp chăn nuôi cầy vòi hương Thiện Phát (bên trái) hướng dẫn các hộ dân kỹ thuật nuôi cầy vòi hương.
Tại xã Mỏ Cày, mô hình nuôi cày vòi hương cũng đang trở thành sinh kế mới của người dân địa phương. Từ một hộ nuôi ban đầu tại thôn Đạm Thủy, địa phương đã hướng dẫn người dân thành lập Tổ hợp tác gồm 12 thành viên. Qua đó, hướng đến phát triển mô hình nuôi cầy vòi hương theo hướng liên kết, dần nhân rộng quy mô sản xuất.
Cần tuân thủ các quy định
Gắn bó với nghề nuôi cầy vòi hương từ năm 2007, ông Hồ Duy Trung – Giám đốc Hợp tác xã (HTX) Nông nghiệp chăn nuôi cầy vòi hương Thiện Phát, đã hướng dẫn kỹ thuật cho nhiều hộ dân.
Tuy nhiên, khi chuyển từ chăn nuôi riêng lẻ sang tổ chức sản xuất theo chuỗi liên kết, HTX gặp vướng mắc về mã số cơ sở nuôi và thủ tục tiêu thụ sản phẩm.
Địa điểm nuôi cầy vòi hương của Hợp tác xã Nông nghiệp chăn nuôi cầy vòi hương Thiện Phát mới chỉ tập trung một phần động vật được gây nuôi, còn lại là phân tán ở nhà các hộ dân.
Theo ông Trung, HTX có 44 thành viên, với tổng vốn góp khoảng 300 triệu đồng. Để thuận lợi trong quản lý và tổ chức sản xuất, HTX kiến nghị được cấp một mã số chung thay vì từng thành viên sử dụng mã số riêng.
Việc quản lý các địa điểm nuôi phân tán tại nhà thành viên khiến mô hình liên kết chưa thể triển khai như mong muốn. “Đến nay, HTX vẫn chưa thể hoạt động chuỗi liên kết, dù đã góp vốn”, ông Trung nói.
Ông Nguyễn Khánh Ngọc – Phó Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm tỉnh cho biết, việc quản lý động vật hoang dã được thực hiện theo quy định pháp luật về lâm nghiệp, đa dạng sinh học và các văn bản liên quan.
“Các cơ sở phải đăng ký mã số, bảo đảm điều kiện chuồng trại, quản lý chặt số lượng và nguồn gốc động vật. Nuôi với số lượng nhiều hay ít, tất cả đều phải đăng ký. Đây là quy định”, ông Ngọc lưu ý.
Theo quy định, hoạt động nuôi, sinh sản, mua bán, chuyển giao và vận chuyển động vật hoang dã phải có hồ sơ, chứng từ, thông tin truy xuất nguồn gốc phù hợp từng trường hợp. Việc được cấp mã số cơ sở nuôi không đồng nghĩa với việc có thể tự do mua bán, vận chuyển mà không cần thực hiện các thủ tục liên quan.
Đối với những cơ sở chăn nuôi theo hình thức liên kết, việc cấp mã số phải xác định rõ chủ thể quản lý, địa điểm nuôi và quyền sở hữu động vật.
“Như trường hợp của HTX Nông nghiệp chăn nuôi cầy vòi hương Thiện Phát, HTX muốn sử dụng một mã số chung cho các địa điểm nuôi tại nhà thành viên thì HTX phải có văn bản thỏa thuận sử dụng cơ sở nuôi tại nhà thành viên. Những thành viên đã được cấp mã số riêng phải thực hiện thủ tục đề nghị hủy mã số trước đây để HTX đăng ký sửa đổi, bổ sung mã số theo quy định”, ông Ngọc phân tích.
Cùng với hướng dẫn người nuôi, lực lượng kiểm lâm phối hợp với công an và các cơ quan liên quan tăng cường kiểm tra hoạt động kinh doanh, mua bán động vật hoang dã, nhất là các loài thuộc diện quản lý theo Công ước về thương mại quốc tế các loài động vật, thực vật hoang dã nguy cấp CITES.
Qua kiểm tra, theo dõi, Chi cục Kiểm lâm tỉnh chưa phát hiện các hình thức biến tướng, lách luật phổ biến tại các cơ sở gây nuôi động vật hoang dã trên địa bàn. Tuy nhiên, việc kiểm soát nguồn gốc phải được duy trì nhằm ngăn ngừa tình trạng lợi dụng hoạt động gây nuôi để hợp thức hóa động vật khai thác trái phép từ tự nhiên.
Phát triển chăn nuôi động vật hoang dã cần đi đôi với quản lý chặt nguồn gốc, tuân thủ quy định về gây nuôi, vận chuyển và tiêu thụ. Đây là yêu cầu quan trọng, được lực lượng kiểm lâm tỉnh tập trung thực hiện trong thời gian đến để bảo đảm quyền lợi người nuôi, ngăn ngừa vi phạm và bảo vệ đa dạng sinh học.
Bài, ảnh: THẢO LINH – Ý THU
Nguồn: Báo Quảng Ngãi
