(Người Chăn Nuôi) – Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Bùi Duy Cường vừa ký ban hành Kế hoạch số 315/KH-UBND về phòng, chống bệnh Viêm da nổi cục (VDNC) trên trâu, bò giai đoạn 2026 – 2030. Thành phố xác định, phòng bệnh chủ động, giám sát sớm và kiểm soát chặt vận chuyển là những giải pháp trọng tâm nhằm hạn chế nguy cơ dịch bệnh phát sinh, lây lan.
Theo kế hoạch, Hà Nội phấn đấu tiêm vaccine VDNC cho trên 80% tổng đàn trâu, bò, bê, nghé tại thời điểm tiêm phòng và hướng tới đảm bảo 100% tổng đàn được tiêm phòng tính đến cuối năm. Cùng với tiêm vaccine, thành phố triển khai đồng bộ các biện pháp chăn nuôi an toàn sinh học, vệ sinh, khử trùng, tiêu độc và kiểm soát các véc-tơ truyền bệnh.
Hằng năm, Hà Nội tổ chức một đợt tiêm phòng chính vaccine VDNC đồng loạt cho đàn trâu, bò vào đầu tháng 3, trước mùa phát triển của các véc-tơ truyền bệnh. Tỷ lệ tiêm phòng trong đợt chính phải đạt trên 80% tổng đàn tại thời điểm tiêm.
Ngoài đợt tiêm chính, các địa phương phải thường xuyên rà soát, tổ chức tiêm bổ sung cho những con chưa được tiêm, trâu, bò mới phát sinh, nhập đàn hoặc đã hết thời gian miễn dịch bảo hộ sau đợt tiêm chính. Mục tiêu là nâng tỷ lệ tiêm phòng lên 100% tổng đàn vào cuối năm.
Trong trường hợp xuất hiện dịch VDNC, việc tiêm phòng bổ sung được triển khai đối với đàn trâu, bò chưa được tiêm hoặc đã hết thời gian miễn dịch bảo hộ trong phạm vi bán kính tối thiểu 100 km tính từ ổ dịch. Việc tiêm phòng cũng được thực hiện theo địa giới hành chính cấp xã của địa phương có dịch và các xã liền kề xung quanh.
Ảnh minh họa.
Kế hoạch yêu cầu các chủ cơ sở chăn nuôi chủ động thực hiện chăn nuôi an toàn sinh học, thường xuyên vệ sinh, khử trùng, tiêu độc chuồng trại; sử dụng hóa chất để kiểm soát ruồi, muỗi, ve, mòng – những loại côn trùng có thể tham gia truyền bệnh. Chính quyền cơ sở và cơ quan chuyên môn tổ chức vệ sinh, tiêu độc theo quy định, góp phần giảm nguy cơ mầm bệnh tồn lưu và lây lan.
Công tác giám sát VDNC được Hà Nội thực hiện theo cả hai hình thức chủ động và bị động. Hằng năm, Sở Nông nghiệp và Môi trường phối hợp Sở Tài chính xây dựng, trình UBND thành phố phê duyệt và bố trí kinh phí để lấy mẫu giám sát lưu hành virus VDNC tại các xã có nguy cơ cao hoặc từng xuất hiện dịch. Kết quả giám sát là cơ sở để hướng dẫn các địa phương lựa chọn chủng loại vaccine phù hợp với tình hình dịch tễ, qua đó nâng cao hiệu quả tiêm phòng và phòng, chống bệnh.
Đối với giám sát bị động, cơ quan chuyên môn phối hợp các đơn vị thực hiện nhiệm vụ thú y và cơ quan, tổ chức liên quan thuộc UBND cấp xã lấy mẫu xét nghiệm đối với trâu, bò có biểu hiện nghi mắc VDNC; đồng thời điều tra nguyên nhân khi nghi ngờ đàn vật nuôi mắc bệnh.
Một nội dung đáng chú ý là tăng cường kiểm soát việc vận chuyển trâu, bò và sản phẩm từ trâu, bò. Theo kế hoạch, trâu, bò chỉ được phép vận chuyển ra khỏi vùng có dịch VDNC khi đã được tiêm vaccine tối thiểu 21 ngày, còn thời gian miễn dịch bảo hộ theo hướng dẫn của nhà sản xuất và đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định.
Hà Nội cũng tăng cường kiểm soát giết mổ, kiểm tra vệ sinh thú y tại các cơ sở kinh doanh, giết mổ trâu, bò và sản phẩm từ trâu, bò. Khi dịch xảy ra, các biện pháp phòng, chống phải được triển khai kịp thời theo quy định.
Trường hợp xuất hiện dịch VDNC, thành phố yêu cầu tiêu hủy trâu, bò chết; trâu, bò mắc bệnh hoặc nghi mắc bệnh nhưng đã điều trị ít nhất 7 ngày mà không có dấu hiệu hồi phục.
Công tác vệ sinh, tiêu độc và diệt côn trùng được triển khai với tần suất cao tại khu vực có dịch. Cụ thể, các hộ và cơ sở có trâu, bò bị bệnh hoặc nghi mắc bệnh phải tổng vệ sinh, phun thuốc sát trùng, thuốc diệt côn trùng 3 ngày một lần trong 3 tuần liên tục. Toàn bộ khu vực nguy cơ cao thuộc địa bàn cấp xã có trâu, bò mắc bệnh được vệ sinh, phun thuốc sát trùng và diệt côn trùng mỗi tuần một lần trong 3 tuần liên tục.
Thời điểm công bố hết dịch là 21 ngày kể từ khi con vật mắc bệnh cuối cùng chết, bị tiêu hủy hoặc lành triệu chứng mà không phát sinh thêm con vật mắc bệnh hoặc chết do VDNC.
Bên cạnh kiểm soát dịch bệnh, Hà Nội khuyến khích xây dựng vùng, cơ sở chăn nuôi trâu, bò an toàn dịch bệnh. Đối với những địa phương, cơ sở có nhu cầu xuất khẩu trâu, bò và sản phẩm từ trâu, bò theo yêu cầu của nước nhập khẩu, việc xây dựng vùng, cơ sở an toàn dịch bệnh sẽ góp phần nâng cao mức độ an toàn, chất lượng và thương hiệu sản phẩm. Cơ quan quản lý chuyên ngành thú y phối hợp chính quyền cấp xã rà soát, lựa chọn, hướng dẫn và khuyến khích tổ chức, cá nhân xây dựng, duy trì cơ sở, vùng an toàn dịch bệnh.
Hà Nội xác định tuyên truyền là một giải pháp quan trọng trong phòng, chống VDNC giai đoạn 2026 – 2030. Nội dung truyền thông tập trung vào đặc điểm, tính chất nguy hiểm của bệnh; dấu hiệu nhận biết trâu, bò mắc hoặc nghi mắc bệnh; cách xử lý khi phát hiện vật nuôi có biểu hiện bất thường và các biện pháp phòng, chống dịch.
Đặc biệt, thành phố sẽ tăng cường tuyên truyền về vai trò của vaccine VDNC, hiệu quả tiêm phòng, kế hoạch tiêm phòng hằng năm, cùng các chủ trương, chính sách và quy định về phòng, chống bệnh và xây dựng vùng, cơ sở an toàn dịch bệnh.
Khánh Nguyễn
