(Người Chăn Nuôi) – Chuồng nuôi gà thịt hở phụ thuộc vào thông gió tự nhiên nên việc kiểm soát môi trường khó khăn hơn chuồng kín. Tuy nhiên, thành công của mô hình này phụ thuộc chủ yếu vào cách quản lý chuồng nuôi.
Kiểm soát nhiệt độ: Thách thức lớn nhất
Việc kiểm soát nhiệt độ bắt đầu ngay từ khâu thiết kế chuồng nuôi. Mái chuồng nên có kết cấu hai hoặc ba đỉnh để không khí nóng thoát ra nhanh, đặc biệt khi mái không có lớp cách nhiệt. Phần mái cần nhô ra ngoài tường chuồng từ 1 – 1,5 m nhằm ngăn ánh nắng trực tiếp và nước mưa hắt vào đàn gà, đồng thời lắp lưới che từ mép mái xuống sát mặt đất.
Vật liệu lợp mái màu trắng hoặc có bề mặt phản quang sẽ giúp hạn chế hấp thụ nhiệt, trong khi lớp cách nhiệt dưới mái có tác dụng giảm lượng nhiệt bức xạ truyền vào chuồng. Trồng thảm thực vật quanh chuồng có sàn dạng nan giúp giảm nhiệt độ bề mặt đất so với nền đất trống. Cây xanh cũng tạo bóng mát, nhưng cần cân nhắc nguy cơ thu hút chim và động vật gặm nhấm đến khu vực chăn nuôi.
Úm gà con
Úm gà trong chuồng hở thường gặp nhiều thách thức hơn. Để giữ nhiệt cho gà con, khu vực úm thường được quây kín bằng rèm nhựa tạo thành lều úm. Ban ngày, có thể mở một phần rèm để thải khí độc, tăng trao đổi không khí và làm khô chất độn chuồng. Mức độ mở rèm phụ thuộc vào điều kiện môi trường và biểu hiện của đàn gà. Ban đêm vẫn cần duy trì một lượng thông gió nhất định nhằm ngăn khí độc tích tụ, đặc biệt khi sử dụng thiết bị sưởi. Nếu úm trên sàn nan, nên phủ vải hoặc lưới lên khu vực úm, sau đó rải chất độn chuồng để tạo nền ấm cho gà con.
Quản lý rèm: Công cụ điều tiết quan trọng nhất
Trong chuồng hở, việc quản lý thông gió phải điều chỉnh liên tục. Nhiệt độ ban ngày thường cao, trong khi ban đêm hoặc khi trời mưa, gà rất dễ bị lạnh. Rèm có tác dụng giữ nhiệt, chắn nắng trực tiếp và ngăn nước mưa, nhưng cũng cần được mở để tăng trao đổi không khí, giảm độ ẩm và làm khô chất độn chuồng. Rèm nên được thiết kế để có thể kéo lên hoặc hạ xuống dễ dàng. Trong hai tuần đầu, mục tiêu là giữ ấm cho gà đồng thời vẫn đảm bảo thông gió đầy đủ. Sau ngày thứ hai, có thể tăng khoảng hở phía trên rèm để không khí lưu thông. Từ ngày thứ 14 trở đi, bắt đầu mở dần phần dưới của rèm nhằm tăng cường thông gió. Mức độ mở rèm cần được điều chỉnh linh hoạt để cân bằng giữa chất lượng không khí, nhiệt độ và sự thoải mái của đàn gà.
Ở chuồng hở, kỹ năng chăm sóc đàn gà có ý nghĩa đặc biệt quan trọng vì rèm phải được điều chỉnh nhiều lần cả ngày lẫn đêm theo sự thay đổi của thời tiết và phản ứng của đàn gà. Nhân viên trại cần thường xuyên kiểm tra sự phân bố của gà trong chuồng, hoạt động ăn uống, độ khô của chất độn chuồng, chất lượng không khí (không bụi, không mùi khó chịu), tình trạng vận hành của thiết bị và kịp thời điều chỉnh khi cần thiết.
Quạt tuần hoàn giúp tăng lưu lượng không khí và tạo hiệu ứng làm mát nhờ gió trong những ngày nắng nóng. Quạt nên được bố trí thổi dọc theo chiều dài chuồng hoặc theo hướng chéo. Hệ thống phun sương hoặc tạo sương mịn có thể kết hợp với quạt để làm mát nhờ bay hơi, nhưng không nên sử dụng khi độ ẩm không khí vượt quá 80%.
Mật độ nuôi
Chuồng hở thường nuôi với mật độ thấp hơn chuồng kín. Khi nhiệt độ môi trường tăng, cần giảm mật độ nuôi để gà có đủ không gian tỏa nhiệt cơ thể. Nên sử dụng hàng rào phân đàn để duy trì mật độ phân bố đồng đều trong toàn bộ chuồng. Chuồng hở không được khuyến nghị đối với đàn gà nuôi đến khối lượng từ 3 kg trở lên.
Chế độ cho ăn
Khi nhiệt độ môi trường tăng cao, gà sẽ giảm lượng ăn. Vì vậy, nên tránh cho ăn vào thời điểm nóng nhất trong ngày và sử dụng viên thức ăn hoặc thức ăn mảnh có chất lượng cao nhất để giảm năng lượng tiêu tốn trong quá trình ăn. Người chăn nuôi cũng nên trao đổi với hãng cung cấp thức ăn để bổ sung các Vitamin như E, D, C và B3, đồng thời điều chỉnh cân bằng điện giải trong khẩu phần, bởi những biện pháp này đã được chứng minh giúp tăng khả năng chịu nhiệt của đàn gà.
Nước uống sạch, mới phải luôn được cung cấp đầy đủ. Gà có xu hướng thích nước mát; nước quá ấm sẽ làm giảm lượng nước uống, từ đó kéo theo giảm lượng thức ăn tiêu thụ. Để giữ nước mát hơn, có thể định kỳ xả đường ống, bọc cách nhiệt cho đường ống và bồn chứa, tránh sử dụng bồn nước màu đen đặt dưới ánh nắng trực tiếp, đồng thời chôn ngầm bồn chứa hoặc đường ống nếu điều kiện cho phép.
Rủi ro an toàn sinh học cao hơn
Chuồng hở có nguy cơ mất an toàn sinh học cao hơn, do đó các biện pháp phòng dịch phải được thực hiện nghiêm ngặt. Cần lắp đặt hệ thống ngăn chim hoang hiệu quả tại tất cả các vị trí thông thoáng của chuồng. Phát quang hoặc cắt tỉa toàn bộ cây cỏ trong phạm vi 3 m quanh chuồng để hạn chế nơi trú ẩn của chuột và các động vật khác. Thường xuyên đặt bả và kiểm tra dấu hiệu hoạt động của động vật gặm nhấm. Hạn chế tối đa số người ra vào khu chăn nuôi; tất cả khách và nhân viên phải thay quần áo, giày dép trước khi vào trại. Giữa các chuồng nuôi cần thay giày và sát khuẩn tay. Công tác vệ sinh, khử trùng chuồng nuôi và thiết bị giữa các lứa gà phải được thực hiện kỹ lưỡng, đồng thời nên kéo dài tối đa thời gian trống chuồng giữa hai lứa nuôi.
Trong hệ thống chuồng hở, thành công phụ thuộc vào khả năng theo dõi sát sao, điều chỉnh kịp thời và phản ứng nhanh trước những thay đổi của điều kiện môi trường. Trước các yếu tố ngoại cảnh biến động mỗi ngày, những người chăn nuôi thành công nhất luôn là những người ứng phó nhanh nhất.
>> Để biết thêm thông tin, truy cập Trung tâm Thông tin Aviagen hoặc quét mã QR.
