Chăn nuôi là một trong những ngành đóng vai trò quan trọng trong nâng cao giá trị sản xuất nông nghiệp. Tuy nhiên, tình trạng nuôi gia súc, gia cầm ngay trong khu dân cư tại nhiều địa phương ở thành phố Bắc Ninh là nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng cảnh quan và tiềm ẩn nguy cơ bùng phát dịch bệnh lây lan sang người. Thực tế trên đặt ra yêu cầu cần sớm có giải pháp, lộ trình phù hợp di dời các cơ sở chăn nuôi ra ngoài khu dân cư.
Hiệu quả rõ nét sau khi di dời
Những năm trước đây, gia đình ông Nguyễn Văn Công ở tổ dân phố Đồng Chuế, phường Nhân Hòa thường xuyên nuôi từ 30 – 40 con lợn. Toàn bộ chuồng trại chăn nuôi được xây dựng trên diện tích đất ở nằm trong khu dân cư đông đúc. Dù đã thường xuyên thu dọn chất thải, chất độn song việc chăn nuôi của gia đình ông vẫn là nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường, không khí. Cũng do chăn nuôi ngay trong khu dân cư nên đàn lợn của gia đình ông thường xuyên xảy ra dịch bệnh, ảnh hưởng đến hiệu quả kinh tế.
Khu vực chăn nuôi lợn nái của gia đình ông Nguyễn Văn Công, tổ dân phố Đồng Chuế, phường Nhân Hòa rộng 500 m2 được xây dựng cách xa khu dân cư khoảng 1 km.
Để khắc phục tình trạng ô nhiễm môi trường, nâng cao hiệu quả chăn nuôi, năm 2001, gia đình ông Công di dời toàn bộ chuồng trại chăn nuôi ra khu vực chuyển đổi ruộng trũng sang nuôi trồng thủy sản kết hợp chăn nuôi của địa phương nằm cách khu vực dân cư sinh sống khoảng 1 km. Do ở vị trí cách biệt với khu dân cư và thực hiện nghiêm quy trình, các biện pháp chăn nuôi an toàn sinh học nên từ nhiều năm nay, trang trại chăn nuôi lợn của gia đình ông Công được bảo vệ an toàn, không xảy ra dịch bệnh.
Được xây dựng từ năm 2013 tại thôn Ngọc Châu (xã Ngọc Thiện), cơ sở chăn nuôi lợn của gia đình ông Ngô Xuân Lương có diện tích chuồng nuôi khoảng 1.500 m². Dù nằm cách khu dân cư chỉ 150 m, mô hình vẫn duy trì vùng đệm an toàn bằng quy trình khép kín nghiêm ngặt “cùng vào – cùng ra” và chế độ tiêu độc khử trùng bằng vôi bột, chế phẩm sinh học. Nhờ giải pháp môi trường đồng bộ và chăn nuôi an toàn sinh học, cơ sở luôn được bảo vệ an toàn trước các đợt dịch bệnh trên địa bàn.
Cần lộ trình di dời phù hợp
Theo kết quả rà soát, tổng hợp từ các xã, phường, toàn thành phố hiện có 171.626 cơ sở chăn nuôi, trong đó 168.520 cơ sở chăn nuôi nông hộ; 2.287 trang trại chăn nuôi quy mô nhỏ; 724 trang trại quy mô vừa và 95 trang trại quy mô lớn với tổng đàn vật nuôi duy trì thường xuyên khoảng 1,18 triệu con lợn, 27,4 triệu con gia cầm, hơn 154 nghìn gia súc.
Ông Lương Đức Kiên, Phó Chi cục trưởng Chi cục Chăn nuôi, Thú y và Thủy sản (Sở Nông nghiệp và Môi trường) chia sẻ: “Hiện có tới 95-96% cơ sở chăn nuôi nằm xen kẽ trong khu dân cư, nhiều cơ sở hoạt động không ổn định, phát triển tự phát nên khó áp dụng quy trình chăn nuôi tiên tiến. Đồng thời làm ảnh hưởng đến môi trường, cảnh quan và chất lượng sản phẩm, khó quản lý, phòng ngừa dịch bệnh. Nhằm cụ thể hóa Luật Chăn nuôi và định hướng phát triển đô thị bền vững, Sở Nông nghiệp và Môi trường đang tham mưu HĐND thành phố xây dựng dự thảo nghị quyết về lộ trình cấm chăn nuôi trong khu dân cư”.
Dự thảo nghị quyết xác định cụ thể các khu vực không được phép chăn nuôi, chủ yếu là các khu dân cư tập trung, đô thị, nhà ở, dân cư được hình thành từ các dự án đầu tư xây dựng và một số khu chức năng đặc thù. Cụ thể khoảng 150/1.385 thôn, tổ dân phố sẽ không được phép phát triển chăn nuôi trên địa bàn. Theo đó có khoảng 4.545 cơ sở chăn nuôi (chiếm 2,65% tổng số cơ sở chăn nuôi toàn thành phố) thuộc diện phải di dời hoặc chấm dứt chăn nuôi.
Cùng với đó thành phố sẽ hỗ trợ 50% chi phí mua sắm thiết bị công trình và thiết bị công nghệ chăn nuôi theo diện tích chuồng trại hiện có của cơ sở chăn nuôi thuộc đối tượng phải di dời với mức hỗ trợ tối đa không quá 5 tỷ đồng/cơ sở; 50% chi phí di dời vật nuôi đến địa điểm mới phù hợp với mức hỗ trợ tối đa không quá 300 triệu đồng/cơ sở; 100% chi phí đào tạo, tập huấn để chuyển đổi từ chăn nuôi sang các nghề khác với mức hỗ trợ tối đa không quá 3 tháng lương cơ bản/người.
Việc di dời cơ sở chăn nuôi ra ngoài khu dân cư để bảo vệ môi trường, phòng ngừa dịch bệnh và phát triển chăn nuôi bền vững là cần thiết. Tuy nhiên, công tác di dời cũng cần có lộ trình phù hợp để người chăn nuôi không tăng đàn, tái đàn và có thời gian xây dựng chuồng trại, cơ sở chăn nuôi mới.
