(Người Chăn Nuôi) – Mới đây, Alltech đã công bố báo cáo Phân tích thu hoạch dựa trên dữ liệu từ hơn 2.000 mẫu vụ mùa mới, nhằm cung cấp cái nhìn tổng quan về xu hướng độc tố nấm mốc toàn cầu và nêu bật các chiến lược quản lý rủi ro độc tố nấm mốc đối với sức khỏe và dinh dưỡng vật nuôi. Một trong những chủ đề chính được nhấn mạnh là vai trò ngày càng tăng của trí tuệ nhân tạo (AI) trong việc dự đoán và quản lý rủi ro độc tố nấm mốc.
Thời tiết vẫn là yếu tố rủi ro chính
TS Jan Dutton, Giám đốc điều hành của Prescient Weather Ltd., nhấn mạnh rằng, sự biến đổi của thời tiết ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất và nguy cơ nhiễm độc tố, đồng thời lưu ý rằng các công cụ dự báo như CropProphet có thể giúp người sản xuất quản lý tốt hơn sự bất ổn trong sản xuất và thị trường.
Theo TS Dutton, mùa vụ năm 2025 cho thấy sự khác biệt rõ rệt giữa các vùng. Tại Mỹ, cây trồng trải qua những đợt nắng nóng gay gắt vào đầu và cuối tháng 7, trong khi điều kiện thời tiết ôn hòa hơn trong giai đoạn ra hoa của ngô. Các vùng trồng yến mạch của Canada phải đối mặt với tình trạng khô hạn đáng kể từ tháng 5 đến tháng 6. Tại châu Âu, nhiệt độ đầu mùa cao hơn mức trung bình, sau đó là điều kiện khô hạn vào tháng 6 và phục hồi một phần vào tháng 7.
Lưu trữ và tiếp xúc với nhiều độc tố nấm mốc
Mặc dù chất lượng cây trồng thường đạt mức cao nhất vào thời điểm thu hoạch, nhưng nó có thể suy giảm nhanh chóng trong quá trình bảo quản và vận chuyển nếu không được quản lý đúng cách. Do đó, việc xử lý sau thu hoạch hiệu quả vẫn rất quan trọng để ngăn ngừa sự suy giảm chất lượng.
Một thách thức dai dẳng khác là việc tiếp xúc với nhiều loại độc tố nấm mốc. Ngay cả khi nồng độ từng loại độc tố riêng lẻ ở mức vừa phải, sự hiện diện của nhiều loại độc tố nấm mốc có thể tạo ra các tác động cộng hưởng hoặc hiệp đồng, làm giảm lượng thức ăn tiêu thụ, làm suy yếu hệ miễn dịch và giảm hiệu suất chăn nuôi.
Theo phân tích, hầu hết các mẫu năm 2025 đều chứa nhiều hơn một loại độc tố nấm mốc. Điều này nhấn mạnh sự cần thiết phải đánh giá tổng lượng độc tố chứ không chỉ tập trung vào ngưỡng của từng loại độc tố riêng lẻ.
Xu hướng ô nhiễm theo khu vực
Phân tích theo khu vực cho thấy, các mô hình ô nhiễm khác nhau. Tại châu Âu, điều kiện ấm hơn ở Nam Âu đã góp phần làm tăng nồng độ aflatoxin trong ngô. Lúa mạch cho thấy nguy cơ cao hơn lúa mì, trung bình 6,7 độc tố nấm mốc trên mỗi mẫu. Thức ăn gia súc ở Tây Bắc Âu chủ yếu bị ảnh hưởng bởi độc tố nấm mốc Penicillium, trong khi thức ăn ủ chua từ ngô thường chứa độc tố Fusarium như trichothecene loại B.
Tại Mỹ, các bệnh như rỉ sắt ngô và đốm đen ngô, cùng với thiệt hại do gió, đã góp phần làm tăng nồng độ độc tố nấm mốc trong các sản phẩm ngô.
Tại Canada, các mẫu ngũ cốc cho thấy nguy cơ tổng thể ở mức trung bình. DON xuất hiện trong 40% số mẫu, trung bình 1.891 ppb, với mức tối đa là 679.211 ppb. Thức ăn gia súc có nguy cơ cao hơn, với DON có trong 69% số mẫu, T2-HT2 trong 54% và zearalenone trong 79%.
Vai trò mở rộng của trí tuệ nhân tạo trong dự đoán rủi ro
Trí tuệ nhân tạo ngày càng được sử dụng rộng rãi để hỗ trợ quản lý rủi ro độc tố nấm mốc. TS Alexandros Yiannikouris của Alltech đã nhấn mạnh nghiên cứu hợp tác với Đại học Wageningen và các đối tác trong ngành để phát triển các mô hình ngũ cốc tiên tiến của châu Âu. Các hệ thống dựa trên AI này tích hợp hơn 200 yếu tố rủi ro, cho phép dự đoán nguy cơ nhiễm độc tố nấm mốc cao ngay cả khi cây trồng trông khỏe mạnh về mặt thị giác hoặc khi mức trung bình trong quá khứ cho thấy mức độ lo ngại thấp. Khả năng dự đoán này cũng giúp định hướng các giải pháp dinh dưỡng mục tiêu, bao gồm các công nghệ như dòng sản phẩm Mycosorb® Evo được thiết kế để giải quyết các thách thức như DON và axit fusaric.
Kết quả nghiên cứu năm 2025 khẳng định rằng nguy cơ nhiễm độc tố nấm mốc vẫn rất biến động, phụ thuộc vào từng vùng và chịu ảnh hưởng mạnh mẽ bởi thời tiết và sự căng thẳng của cây trồng, với tình trạng nhiễm nhiều loại độc tố nấm mốc vẫn phổ biến ở các loại ngũ cốc và thức ăn gia súc. Hiểu rõ những rủi ro này sẽ rất cần thiết khi các nhà sản xuất lên kế hoạch cho mùa vụ năm 2026.
Tăng Sang
Nguồn: Alltech
