(Người Chăn Nuôi) – Trước diễn biến phức tạp của dịch cúm gia cầm (CGC), Cục Chăn nuôi và Thú y vừa có công văn gửi Sở Nông nghiệp và Môi trường các tỉnh, thành phố về việc tăng cường công tác phòng, chống dịch bệnh cúm gia cầm nhằm khống chế nhanh các ổ dịch đang tồn tại, hạn chế phát sinh ổ dịch mới và giảm nguy cơ lây truyền vi rút cúm gia cầm sang người.
Báo cáo của các địa phương trên Hệ thống thông tin quản lý dịch bệnh động vật (VAHIS) cho thấy, từ đầu năm 2026 đến nay, cả nước đã ghi nhận 80 ổ dịch cúm gia cầm tại 73 xã, phường thuộc 17 tỉnh, thành phố, làm trên 349.400 con gia cầm chết và buộc phải tiêu hủy. Hiện, cả nước vẫn còn 26 ổ dịch chưa qua 21 ngày tại 9 tỉnh, thành phố, gồm: Ninh Bình (6 ổ dịch), Thanh Hóa (5 ổ dịch), Cao Bằng (4 ổ dịch), Nghệ An (3 ổ dịch), Khánh Hòa (2 ổ dịch), Điện Biên (2 ổ dịch), Tuyên Quang (2 ổ dịch), Bắc Ninh (1 ổ dịch) và Đà Nẵng (1 ổ dịch).
Ảnh minh họa. Nguồn: AI
Cơ quan chuyên ngành nhận định, trong bối cảnh hoạt động tái đàn, vận chuyển, thu gom, giết mổ và buôn bán gia cầm diễn ra thường xuyên, trong khi chăn nuôi nhỏ lẻ chưa bảo đảm an toàn sinh học vẫn còn phổ biến, nguy cơ dịch bệnh tiếp tục phát sinh và lây lan là rất lớn.
Đáng lưu ý, kết quả tiêm phòng đợt I năm 2026 cho thấy cả nước mới có 127.175.770 con gia cầm được tiêm vắc xin cúm gia cầm trên tổng số 247.214.576 con thuộc diện tiêm, đạt 51,44%. Nhiều địa phương có tỷ lệ tiêm phòng rất thấp, trong đó Lâm Đồng chỉ đạt 0,51%, Tuyên Quang 2,32%, Đà Nẵng 3,48%, Lai Châu 3,72%, Gia Lai 8,60% và Thái Nguyên 18,78%. Bên cạnh đó, một số địa phương chưa báo cáo đầy đủ tổng đàn thuộc diện tiêm hoặc số liệu giữa các biểu báo cáo còn chưa thống nhất.
Theo đánh giá của Cục Chăn nuôi và Thú y, dịch bệnh hiện vẫn đang lưu hành tại nhiều địa phương, trong khi tỷ lệ tiêm phòng chưa đạt mức tạo miễn dịch bảo hộ cần thiết. Cùng với nguy cơ phát tán mầm bệnh theo hoạt động lưu thông, buôn bán gia cầm, đây là những yếu tố khiến nguy cơ dịch cúm gia cầm tiếp tục bùng phát trong thời gian tới ở mức cao, đặc biệt tại các địa bàn đang có dịch, nơi có tỷ lệ tiêm phòng thấp và các khu vực tập trung buôn bán gia cầm sống.
Để chủ động kiểm soát dịch bệnh, Cục Chăn nuôi và Thú y đề nghị Sở Nông nghiệp và Môi trường các tỉnh, thành phố tham mưu UBND cấp tỉnh chỉ đạo chính quyền cấp xã, cơ quan chuyên ngành chăn nuôi và thú y cùng các đơn vị liên quan tập trung nguồn lực triển khai nghiêm Luật Thú y, các văn bản hướng dẫn thi hành.
Đối với các xã, phường đang có ổ dịch chưa qua 21 ngày, Cục Chăn nuôi và Thú y yêu cầu phân công cán bộ chuyên môn bám sát địa bàn để điều tra dịch tễ, lấy mẫu xét nghiệm, xác định phạm vi dịch và các yếu tố nguy cơ; đồng thời tổ chức tiêu hủy gia cầm mắc bệnh, nghi mắc bệnh; thực hiện vệ sinh, tiêu độc, khử trùng; kiểm soát chặt việc vận chuyển gia cầm và áp dụng đầy đủ các biện pháp chống dịch theo quy định.
Khẩn trương rà soát đến từng hộ và cơ sở chăn nuôi để thống kê đầy đủ tổng đàn gia cầm, đặc biệt là các đàn nuôi nhỏ lẻ, đàn mới phát sinh và đàn chưa được tiêm phòng hoặc tiêm chưa đầy đủ. Trên cơ sở đó, các địa phương cần tổ chức tiêm phòng hiệu quả cho toàn bộ đàn gia cầm thuộc diện bắt buộc tiêm và các đàn có nguy cơ cao; ưu tiên nguồn lực cho các vùng đang có dịch, vùng đệm, địa bàn từng xảy ra dịch, khu vực có mật độ chăn nuôi lớn, các chợ buôn bán gia cầm sống, điểm thu gom cũng như những địa phương có tỷ lệ tiêm phòng thấp.
Bên cạnh tiêm phòng, công tác giám sát chủ động cũng được yêu cầu tăng cường tại các ổ dịch, vùng nguy cơ cao, chợ buôn bán gia cầm sống, điểm thu gom, cơ sở giết mổ, đàn gia cầm có biểu hiện bất thường và các địa bàn từng xuất hiện dịch. Thông qua hoạt động giám sát, các địa phương cần kịp thời phát hiện virus cúm gia cầm, đặc biệt là các mẫu dương tính với cúm A/H5 để cảnh báo sớm và xử lý triệt để ngay từ cơ sở.
Đối với các cơ sở chăn nuôi, Cục yêu cầu tăng cường hướng dẫn người chăn nuôi thực hiện nghiêm các biện pháp chăn nuôi an toàn sinh học; kiểm soát chặt người, phương tiện, con giống, thức ăn và dụng cụ ra vào khu vực chăn nuôi. Đồng thời, các địa phương cần tuyên truyền để người chăn nuôi không nhập đàn hoặc tái đàn khi chưa bảo đảm điều kiện an toàn dịch bệnh, thực hiện đầy đủ việc tiêm phòng vắc xin cúm gia cầm theo quy định.
Công tác kiểm tra, kiểm soát hoạt động tập kết, vận chuyển, giết mổ và buôn bán gia cầm, sản phẩm gia cầm cũng được yêu cầu tăng cường, nhất là tại khu vực biên giới, các chợ đầu mối, điểm thu gom và địa bàn đang có dịch.
Cục Chăn nuôi và Thú y đề nghị các địa phương phối hợp chặt chẽ với lực lượng công an, quản lý thị trường, hải quan, bộ đội biên phòng và chính quyền cơ sở để phát hiện, ngăn chặn và xử lý nghiêm các trường hợp vận chuyển, buôn bán gia cầm và sản phẩm gia cầm nhập lậu, không rõ nguồn gốc, không có giấy tờ theo quy định hoặc không bảo đảm yêu cầu về vệ sinh thú y và an toàn thực phẩm.
Đối với công tác báo cáo, Cục yêu cầu các địa phương cập nhật đầy đủ diễn biến dịch bệnh lên Hệ thống thông tin quản lý dịch bệnh động vật (VAHIS), chịu trách nhiệm về tính chính xác, đầy đủ và kịp thời của số liệu. Riêng đối với 9 tỉnh, thành phố còn ổ dịch chưa qua 21 ngày, Cục Chăn nuôi và Thú y yêu cầu tổ chức kiểm tra trực tiếp từng ổ dịch, ưu tiên xử lý dứt điểm các ổ dịch kéo dài.
Minh Khuê
