Viêm da nổi cục là bệnh truyền nhiễm do vi rút gây ra trên bò. Bệnh chủ yếu lây qua các côn trùng hút máu như: ruồi, muỗi, ve và mòng. Cuối tháng 5/2026, cá thể bò đầu tiên mắc bệnh được phát hiện tại bản Con Cang, xã Sam Mứn. Đáng chú ý, bò của hộ chăn nuôi được nuôi nhốt riêng, không chăn thả chung, không nhập thêm gia súc, khiến việc xác định nguồn lây gặp nhiều khó khăn.
Cán bộ Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã Sam Mứn kiểm tra các triệu chứng bệnh trên gia súc tại bản Púng Bửa.
Chỉ ít ngày sau, xã Sam Mứn tiếp tục ghi nhận bò mắc bệnh tại các bản Ca Hâu và Púng Bửa. Đến nay, toàn xã có 38 con bò mắc viêm da nổi cục thuộc 13 hộ chăn nuôi (riêng bản Púng Bửa có 36 con bò mắc bệnh); trong đó 2 con đã chết do phát hiện muộn, bệnh diễn biến nặng, quá trình điều trị và chăm sóc chưa bảo đảm. Ngay khi tiếp nhận thông tin, Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã Sam Mứn đã cử cán bộ đến kiểm tra, lấy mẫu xét nghiệm, xác định bệnh và hướng dẫn người dân cách ly, điều trị gia súc mắc bệnh; thực hiện tiêu độc, khử trùng chuồng trại.
Tuy nhiên, công tác khoanh vùng, dập dịch gặp nhiều khó khăn do bản ở xa trung tâm xã, chưa có sóng điện thoại (Púng Bửa), đàn bò được chăn thả trên nương, giao thông cách trở. Từ tình hình thực tế, cán bộ chuyên môn đã thường xuyên bám địa bàn để trực tiếp hướng dẫn, hỗ trợ người dân thực hiện điều trị gia súc mắc bệnh và triển khai các biện pháp khống chế dịch lây lan.
Ông Giàng A Dế, Trưởng bản Púng Bửa cho biết: “Trước đây, người dân trong bản chưa từng thấy bò mắc bệnh viêm da nổi cục, nên khi phát hiện gia súc có biểu hiện bất thường rất lo lắng. Sau khi được cán bộ chuyên môn hướng dẫn điều trị, đàn bò mắc bệnh dần hồi phục; phần lớn gia súc đã khỏi bệnh, không còn nguy cơ lây lan và được nhập đàn trở lại”.
Song song với xử lý ổ dịch, Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã tham mưu UBND xã ban hành văn bản tăng cường các biện pháp phòng, chống bệnh viêm da nổi cục; yêu cầu các thôn, bản thường xuyên rà soát đàn gia súc và báo ngay khi phát hiện gia súc có dấu hiệu mắc bệnh. Nhờ triển khai đồng bộ các giải pháp, từ ngày 28/6 đến nay, xã Sam Mứn không phát hiện gia súc mắc mới.
Theo ông Vừ A Chía, Phó Giám đốc Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã Sam Mứn: Toàn xã hiện có 2.376 con bò. Mặc dù dịch bệnh cơ bản được kiểm soát, nhưng do đặc thù chăn nuôi thả tập trung trên các điểm xa khu dân cư, nên nguy cơ dịch tái phát vẫn hiện hữu. Vì vậy, đơn vị tiếp tục phân công cán bộ chuyên môn bám cơ sở thực hiện kiểm tra, theo dõi sức khỏe đàn gia súc; đồng thời tăng cường tuyên truyền để người dân chủ động phát hiện gia súc bị bệnh, báo cho cán bộ chuyên môn để xử lý kịp thời.
Giáp ranh với bản Púng Bửa (xã Sam Mứn), một số hộ chăn nuôi ở bản Na Côm, xã Núa Ngam cũng phát hiện bò mắc bệnh viêm da nổi cục. Từ ổ dịch ban đầu, bệnh tiếp tục xuất hiện tại các bản Tân Quang và Hin Phon. Đến ngày 14/7, trên địa bàn xã ghi nhận 21 con bò, bê tại 15 hộ chăn nuôi mắc bệnh.
Ông Vũ Minh Thắng, Phó Giám đốc Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã cho biết: “Ngay khi xuất hiện dịch, Trung tâm phối hợp với Phòng Kinh tế kiểm tra thực tế, hướng dẫn các hộ chăn nuôi khoanh vùng, điều trị và thực hiện các biện pháp phòng, chống dịch. Cán bộ chuyên môn được phân công bám cơ sở, theo dõi diễn biến dịch và hướng dẫn người dân chăm sóc đàn gia súc sau điều trị”. Nhờ triển khai kịp thời các biện pháp xử lý, toàn bộ gia súc mắc bệnh đã được điều trị đúng quy trình, không ghi nhận trường hợp chết do bệnh; nhiều gia súc đã khỏi bệnh và tái nhập đàn. Bên cạnh đó, địa phương tăng cường tuyên truyền qua hệ thống truyền thanh cơ sở và mạng xã hội, để người dân nhận biết sớm dấu hiệu bệnh và chủ động thực hiện các biện pháp phòng, chống.
Thực tế cho thấy, do nhiều địa phương chưa từng ghi nhận bệnh viêm da nổi cục trên đàn bò nên một số hộ chăn nuôi còn hạn chế trong việc nhận biết gia súc mắc bệnh. Theo nhận định của cơ quan chuyên môn, bệnh viêm da nổi cục vẫn tiềm ẩn nguy cơ phát sinh, lây lan. Vì vậy, người chăn nuôi cần thực hiện đầy đủ các biện pháp phòng, chống dịch theo hướng dẫn; thông báo kịp thời cho cơ quan chức năng khi phát hiện gia súc có dấu hiệu mắc bệnh để khoanh vùng, xử lý.
Nguyễn Hiền
Nguồn: Báo Điện Biên Phủ
