(Người Chăn Nuôi) – Những năm gần đây, phát triển chăn nuôi an toàn sinh học được ngành nông nghiệp xác định là một trong những giải pháp trọng tâm nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất, giảm thiểu rủi ro dịch bệnh và hướng tới nền nông nghiệp xanh, tuần hoàn. Tại Sơn La – địa phương có tỷ lệ chăn nuôi nông hộ còn lớn, chủ trương này đang từng bước đi vào cuộc sống thông qua sự đồng hành của hệ thống khuyến nông cơ sở.
Không chỉ chuyển giao tiến bộ kỹ thuật, đội ngũ cán bộ khuyến nông còn trực tiếp hướng dẫn, hỗ trợ người dân thay đổi tập quán sản xuất, từng bước chuyển từ chăn nuôi theo kinh nghiệm sang áp dụng các quy trình an toàn sinh học, góp phần nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm và bảo vệ môi trường.
Cán bộ khuyến nông Sơn La hướng dẫn người dân sử dụng trấu làm đệm lót sinh học. Ảnh: TTKNQG
Theo định hướng của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, an toàn sinh học là nền tảng quan trọng để xây dựng ngành chăn nuôi hiện đại, bền vững. Mô hình này không chỉ giúp kiểm soát hiệu quả dịch bệnh mà còn giảm phát thải, bảo vệ môi trường và đáp ứng ngày càng tốt hơn các yêu cầu về an toàn thực phẩm.
Đối với Sơn La, nơi chăn nuôi vẫn chủ yếu theo quy mô hộ gia đình, việc xử lý chất thải còn nhiều hạn chế, nguy cơ ô nhiễm môi trường và phát sinh dịch bệnh luôn hiện hữu, nhất là trong thời điểm giao mùa. Nếu chất thải chăn nuôi không được thu gom, xử lý đúng quy trình sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến môi trường sống, sức khỏe cộng đồng và hiệu quả sản xuất.
Xuất phát từ thực tiễn đó, ngành nông nghiệp tỉnh đã tích cực đưa nhiều tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất, trong đó mô hình sử dụng đệm lót sinh học được đánh giá là một trong những giải pháp mang lại hiệu quả rõ rệt.
Mô hình tận dụng các nguyên liệu sẵn có tại địa phương như trấu, mùn cưa, mày ngô, lõi ngô kết hợp với chế phẩm vi sinh để phân hủy chất thải ngay trong chuồng nuôi. Nhờ đó, nền chuồng luôn khô ráo, giảm đáng kể mùi hôi, hạn chế sự phát triển của vi sinh vật gây bệnh, tạo môi trường thuận lợi cho vật nuôi sinh trưởng và phát triển.
Tuy nhiên, theo ngành nông nghiệp Sơn La, để các tiến bộ kỹ thuật thực sự phát huy hiệu quả, yếu tố quyết định vẫn là thay đổi nhận thức và tập quán sản xuất của người chăn nuôi. Đây cũng là nhiệm vụ mà đội ngũ cán bộ khuyến nông cơ sở đang kiên trì thực hiện.
Thông qua các lớp tập huấn, hướng dẫn thực hành ngay tại chuồng trại và tư vấn trực tiếp cho từng hộ dân, cán bộ khuyến nông giúp người chăn nuôi hiểu rõ lợi ích của chăn nuôi an toàn sinh học, từ xử lý chất thải, giảm ô nhiễm môi trường đến phòng ngừa dịch bệnh và tiết giảm chi phí sản xuất. Điểm khác biệt trong hoạt động khuyến nông tại Sơn La là phương châm “cầm tay chỉ việc”. Thay vì chỉ phổ biến lý thuyết, cán bộ kỹ thuật đồng hành cùng người dân trong suốt quá trình áp dụng mô hình, hướng dẫn xử lý những tình huống phát sinh và điều chỉnh kỹ thuật phù hợp với điều kiện thực tế của từng hộ chăn nuôi.
Chính sự bám sát cơ sở này đã góp phần thay đổi nhận thức của nhiều hộ dân. Từ chỗ còn e ngại trước các kỹ thuật mới, nhiều hộ đã chủ động áp dụng các giải pháp chăn nuôi an toàn sinh học, xem đây là giải pháp quan trọng để giảm rủi ro, nâng cao hiệu quả kinh tế và phát triển sản xuất lâu dài.
Một trong những mô hình tiêu biểu là Hợp tác xã Dịch vụ Tổng hợp và Sản xuất Nông nghiệp Lúa Vàng – Chi nhánh Sơn La, tại bản Yên Tiến, xã Mai Sơn. Hiện hợp tác xã đang nuôi khoảng 300 con bò vỗ béo và áp dụng đồng bộ nhiều giải pháp chăn nuôi an toàn sinh học. Bên cạnh việc sử dụng thức ăn ủ lên men từ nguồn nguyên liệu sẵn có tại địa phương, hợp tác xã còn thực hiện đầy đủ công tác tiêm phòng, đồng thời sử dụng đệm lót sinh học từ mày ngô và lõi ngô để xử lý chất thải ngay trong chuồng nuôi. Điều này không chỉ giúp giảm đáng kể ô nhiễm môi trường mà còn tạo môi trường sống sạch hơn cho đàn vật nuôi, góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất và hướng tới phát triển chăn nuôi bền vững.
Thực tế từ các mô hình triển khai trên địa bàn cho thấy, khi người dân được hướng dẫn đúng quy trình kỹ thuật và nhận thức đầy đủ về lợi ích của chăn nuôi an toàn sinh học, việc áp dụng vào thực tế sản xuất mang lại nhiều hiệu quả thiết thực. Không chỉ giảm chi phí xử lý môi trường, hạn chế nguy cơ dịch bệnh, mô hình còn góp phần nâng cao chất lượng sản phẩm và cải thiện thu nhập cho người chăn nuôi.
Theo ngành nông nghiệp Sơn La, thành công của các mô hình không chỉ đến từ việc ứng dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật mà còn từ vai trò kết nối, hướng dẫn và đồng hành của đội ngũ cán bộ khuyến nông cơ sở. Thông qua việc bám sát địa bàn, thường xuyên theo dõi quá trình sản xuất và hỗ trợ người dân giải quyết các khó khăn phát sinh, lực lượng khuyến nông đã trở thành cầu nối quan trọng giữa các tiến bộ kỹ thuật với thực tiễn sản xuất, góp phần hình thành tư duy sản xuất mới, lấy hiệu quả kinh tế gắn với bảo vệ môi trường làm mục tiêu phát triển.
Trong thời gian tới, tỉnh Sơn La tiếp tục nâng cao chất lượng hoạt động khuyến nông, tăng cường tập huấn, xây dựng các mô hình trình diễn và nhân rộng những mô hình chăn nuôi an toàn sinh học hiệu quả. Đồng thời, địa phương sẽ tiếp tục phát huy vai trò của đội ngũ khuyến nông cơ sở trong hướng dẫn người dân áp dụng các quy trình kỹ thuật tiên tiến, thúc đẩy phát triển chăn nuôi theo hướng an toàn sinh học, tuần hoàn và thích ứng với yêu cầu phát triển xanh.
Minh Khuê
