(Người Chăn Nuôi) – Dù Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã mạnh tay cắt giảm thủ tục hành chính, giúp tiết kiệm hàng nghìn tỷ đồng chi phí cho người dân và doanh nghiệp, tuy nhiên một số hiệp hội ngành hàng cho rằng, quá trình thực thi tại địa phương vẫn phát sinh không ít bất cập.
Theo báo cáo tại Diễn đàn đối thoại về thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh lĩnh vực nông nghiệp và môi trường do Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức ngày 19/6, Bộ đã cắt giảm gần 9.000 ngày giải quyết thủ tục hành chính, tương ứng giảm 53,4% thời gian thực hiện thủ tục. Đồng thời, các biện pháp cải cách giúp tiết kiệm khoảng 5.310 tỷ đồng chi phí tuân thủ cho người dân và doanh nghiệp.
Kết quả này cho thấy những chuyển biến tích cực trong quá trình rà soát, đơn giản hóa thủ tục hành chính, phân cấp cho địa phương và điều chỉnh nhiều quy định liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh. Tuy nhiên, từ thực tiễn hoạt động của doanh nghiệp, nhiều hiệp hội ngành hàng cho rằng vẫn còn không ít khó khăn phát sinh trong quá trình triển khai tại cơ sở.
Diễn đàn đối thoại về thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh lĩnh vực nông nghiệp và môi trường do Bộ NN&MT tổ chức ngày 19/6. Ảnh: Trần Hùng.
Thiếu thống nhất trong thực hiện
Theo ông Nguyễn Xuân Dương, Chủ tịch Hội Chăn nuôi Việt Nam, mặc dù nhiều thủ tục đã được cắt giảm nhưng hệ thống quy định trong lĩnh vực chăn nuôi vẫn cần tiếp tục rà soát để bảo đảm tính thống nhất trong quá trình thực hiện.
Ông Dương cho rằng, việc phân cấp, phân quyền cho địa phương là chủ trương đúng đắn, góp phần rút ngắn quy trình xử lý công việc. Tuy nhiên, quá trình phân cấp cần đi đôi với cơ chế hướng dẫn và giám sát thống nhất, tránh tình trạng mỗi địa phương áp dụng theo một cách khác nhau. “Không nên để việc phân cấp trở thành quá trình chuyển những khó khăn, vướng mắc từ cấp trung ương xuống địa phương hoặc doanh nghiệp”, ông Dương nhấn mạnh.
Từ thực tiễn hoạt động của ngành chăn nuôi, Chủ tịch Hội Chăn nuôi Việt Nam kiến nghị, xem xét bãi bỏ quy định đăng ký kiểm dịch trước đối với hàng hóa nhập khẩu. Theo ông, kiểm dịch là yêu cầu cần thiết nhưng có thể thực hiện trực tiếp tại cửa khẩu theo quy định hiện hành, không cần phát sinh thêm thủ tục xin phép trước.
Bên cạnh đó, ông đề xuất rà soát các loại giấy chứng nhận hành nghề đối với những người đã được đào tạo chuyên môn bài bản như kỹ sư chăn nuôi hoặc bác sĩ thú y; đồng thời xem xét lại cơ chế chỉ định phòng thí nghiệm.
Theo ông Dương, việc chỉ định phòng thí nghiệm chỉ nên áp dụng đối với những lĩnh vực có mức độ rủi ro cao. Đối với các lĩnh vực còn lại, cần mở rộng công nhận các đơn vị đủ năng lực nhằm giảm tình trạng quá tải, hạn chế nguy cơ độc quyền và tạo thuận lợi cho doanh nghiệp.
Một nội dung khác được ông Dương đề cập là cần áp dụng đúng nguyên tắc quản lý rủi ro trong hoạt động quản lý nhà nước. Theo đó, cơ quan quản lý nên tập trung kiểm soát các yếu tố ảnh hưởng đến an toàn thực phẩm, môi trường và sức khỏe cộng đồng thay vì can thiệp quá sâu vào chất lượng sản phẩm, vốn là trách nhiệm của doanh nghiệp và được điều tiết bởi cơ chế thị trường. Ông cũng đề nghị thống nhất đầu mối quản lý về môi trường nhằm hạn chế tình trạng chồng chéo giữa các đơn vị chuyên ngành.
Doanh nghiệp gặp khó vì mỗi nơi làm một kiểu
Từ góc độ ngành gia cầm, ông Nguyễn Thanh Sơn, Chủ tịch Hiệp hội Gia cầm Việt Nam, nêu thực tế một trong những vướng mắc lớn nhất hiện nay là sự thiếu thống nhất trong cách hiểu và áp dụng quy định giữa các địa phương.
Theo ông Sơn, cùng một hồ sơ liên quan đến nguyên liệu thức ăn chăn nuôi nhưng mỗi địa phương lại có cách xử lý khác nhau. Có nơi giải quyết nhanh chóng, song cũng có nơi yêu cầu bổ sung nhiều loại giấy tờ hoặc thực hiện thêm các bước ngoài quy định, khiến thời gian xử lý kéo dài.
Ông Nguyễn Thanh Sơn, Chủ tịch Hiệp hội Gia cầm Việt Nam, phát biểu tại diễn đàn. Ảnh: Báo NN&MT
Không chỉ khác biệt về quy trình, nhiều địa phương còn đối mặt với tình trạng thiếu nhân lực chuyên môn hoặc quá tải công việc. “Không ít cán bộ chịu áp lực lớn về trách nhiệm pháp lý nên có tâm lý làm chặt, xử lý chậm để tránh rủi ro. Điều này vô tình ảnh hưởng đến tiến độ thông quan hàng hóa, làm doanh nghiệp mất cơ hội kinh doanh hoặc chậm tiến độ xuất nhập khẩu”, ông Sơn phản ánh.
Theo Hiệp hội Gia cầm Việt Nam, hạ tầng kỹ thuật và cơ sở vật chất tại một số địa phương hiện chưa đáp ứng yêu cầu xử lý khối lượng hồ sơ ngày càng tăng. Đối với các doanh nghiệp có nhiều nhà máy sản xuất thức ăn chăn nuôi ở các tỉnh, thành khác nhau, việc phải làm việc với nhiều đầu mối quản lý khiến chi phí tuân thủ tăng lên và phát sinh nhiều bất cập.
Trên cơ sở đó, Hiệp hội Gia cầm Việt Nam đề nghị bỏ quy định kiểm tra chất lượng nguyên liệu đầu vào đối với doanh nghiệp nhập khẩu nguyên liệu để sản xuất thức ăn chăn nuôi.
Theo ông Sơn, doanh nghiệp phải chịu trách nhiệm hoàn toàn về chất lượng sản phẩm trước khi đưa ra thị trường và cũng chịu sự giám sát thường xuyên của cơ quan quản lý. Vì vậy, việc kiểm tra lặp lại nguyên liệu đầu vào có thể làm tăng thêm thời gian và chi phí mà chưa mang lại hiệu quả tương xứng.
Một bất cập khác được doanh nghiệp phản ánh là thời gian xử lý hồ sơ đăng ký trực tuyến còn kéo dài. Theo ông Sơn, có những hồ sơ liên quan đến thuốc thú y mất từ 6 tháng đến một năm mới hoàn tất, thậm chí có trường hợp kéo dài nhiều năm. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến kế hoạch sản xuất, kinh doanh và khả năng đưa sản phẩm mới ra thị trường.
Ngoài ra, các quy định liên quan đến ghi nhãn thức ăn chăn nuôi và thuốc thú y cũng được cho là cần xem xét điều chỉnh. Nhiều giấy phép hiện chỉ thể hiện các nội dung tóm tắt, trong khi doanh nghiệp lại phải bảo đảm thông tin trên nhãn phù hợp hoàn toàn với giấy phép, dẫn đến nhiều khó khăn trong quá trình thiết kế và sử dụng bao bì.
Chủ tịch Hiệp hội Gia cầm Việt Nam cũng cho rằng, hiện vẫn còn tình trạng trùng lặp trong đánh giá điều kiện sản xuất thức ăn bổ sung và các sản phẩm xử lý môi trường, làm tăng chi phí và thời gian thực hiện thủ tục cho doanh nghiệp.
Kiến nghị thống nhất hướng dẫn trên toàn quốc
Góp ý từ lĩnh vực sữa, ông Tống Xuân Chinh, Phó Chủ tịch Hiệp hội Sữa Việt Nam, nguyên Phó Cục trưởng Cục Chăn nuôi cho biết, doanh nghiệp ngành sữa hiện đang chịu sự quản lý của ba bộ khác nhau.
Cụ thể, Bộ Nông nghiệp và Môi trường quản lý sữa tươi nguyên liệu, Bộ Công Thương quản lý hoạt động chế biến, trong khi Bộ Y tế quản lý các sản phẩm sữa có bổ sung vitamin, khoáng chất và các thành phần dinh dưỡng đặc thù.
Theo ông Chinh, hiện nay tất cả các loại sữa và sản phẩm từ sữa đều thuộc diện phải kiểm dịch. Tuy nhiên, cách tiếp cận này chưa thực sự phù hợp với nguyên tắc quản lý dựa trên đánh giá rủi ro và làm gia tăng chi phí tuân thủ của doanh nghiệp.
Hiệp hội Sữa Việt Nam kiến nghị, chỉ áp dụng kiểm dịch đối với sữa tươi nguyên liệu, còn các sản phẩm sữa đã qua chế biến nên được quản lý theo hướng đánh giá rủi ro, phù hợp với thông lệ quốc tế và khuyến nghị của các tổ chức chuyên môn.
Bên cạnh đó, ông Chinh cũng phản ánh một số khó khăn phát sinh sau quá trình sắp xếp đơn vị hành chính và đẩy mạnh phân cấp cho địa phương. Theo phản ánh từ doanh nghiệp, một số giấy tiếp nhận đăng ký bản công bố sản phẩm được cấp hợp pháp trước đây đang gặp vướng mắc trong việc tiếp tục được công nhận khi địa phương thực hiện sáp nhập hoặc thay đổi đơn vị hành chính.
Vậy nên, ông Chinh cho rằng các giấy tờ đã được cơ quan có thẩm quyền cấp hợp pháp trước thời điểm thay đổi địa giới hành chính cần tiếp tục được kế thừa giá trị pháp lý, tránh phát sinh thêm thủ tục không cần thiết.
Từ những bất cập trên, Hiệp hội Sữa Việt Nam đề nghị Bộ Nông nghiệp và Môi trường sớm ban hành hướng dẫn thống nhất để các địa phương triển khai đồng bộ. Đồng thời, cần có lộ trình nâng cao năng lực cán bộ, đầu tư cơ sở vật chất và hoàn thiện điều kiện kỹ thuật tại địa phương nhằm bảo đảm việc phân cấp, phân quyền được thực hiện hiệu quả, thông suốt.
Minh Khuê
