(Người Chăn Nuôi) – Ngày 29/5, UBND tỉnh Khánh Hòa ban hành Đề án phát triển sản phẩm dê, cừu thành sản phẩm Halal đến năm 2030, tạo nền tảng để ngành chăn nuôi đặc thù của địa phương chuyển dịch theo hướng chuyên nghiệp, đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế và gia tăng khả năng cạnh tranh trên thị trường xuất khẩu.
Theo đánh giá của ngành chức năng, Khánh Hòa có nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển chăn nuôi dê, cừu. Địa hình chủ yếu là đồi núi, vùng gò đồi thấp và bán sơn địa phân bố rộng tại khu vực miền núi. Cùng với đó, khí hậu khô nóng, mùa khô kéo dài và lượng mưa phân bố không đồng đều khiến hoạt động trồng trọt gặp nhiều khó khăn nhưng lại phù hợp với các loại vật nuôi có khả năng thích nghi tốt với điều kiện khắc nghiệt như dê và cừu.
Đàn cừu trên vùng trang trại xã Ninh Thượng (thị xã Ninh Hòa). Nguồn: Báo Khánh Hòa
Nguồn thức ăn tự nhiên phong phú với nhiều loại cây bụi, cây cỏ chịu hạn đã tạo lợi thế cho việc phát triển các đàn gia súc ăn cỏ. Đây cũng là cơ sở để địa phương hình thành các vùng chăn nuôi tập trung quy mô lớn trong thời gian tới.
Về nguồn giống, đàn cừu Phan Rang và dê Bách Thảo hiện là hai giống vật nuôi chủ lực của địa phương. Đây đều là những giống có khả năng thích nghi tốt với điều kiện khí hậu khô hạn, sức đề kháng cao, ít dịch bệnh và cho chất lượng thịt thơm ngon.
Đáng chú ý, sản phẩm thịt cừu Phan Rang đã được cấp chứng nhận chỉ dẫn địa lý, trong khi sản phẩm “Dê Ninh Thuận” được Cục Sở hữu trí tuệ cấp nhãn hiệu chứng nhận từ năm 2017. Hiện nay, Công ty TNHH Nhật Thành Food là đơn vị được cấp quyền sử dụng nhãn hiệu này với nhiều dòng sản phẩm chế biến như sườn dê kiểu Pháp, thăn dê chữ T, đùi dê không xương… đáp ứng các tiêu chuẩn an toàn thực phẩm và định hướng xuất khẩu.
Từ những lợi thế trên, ngành chăn nuôi dê, cừu của Khánh Hòa đã phát triển mạnh trong những năm gần đây. Theo số liệu thống kê đến cuối năm 2023, tổng đàn cừu của tỉnh đạt gần 88.203 con, chiếm hơn 86% tổng đàn cừu cả nước. Đàn dê đạt 144.836 con, chiếm khoảng 5,2% tổng đàn dê của cả nước và đứng thứ sáu toàn quốc. Đến cuối năm 2024, tổng đàn dê, cừu trên địa bàn tỉnh duy trì ở mức khoảng 220.000 con, sản lượng thịt đạt khoảng 4.000 tấn. Đây là nguồn sinh kế quan trọng đối với nhiều hộ dân khu vực nông thôn, miền núi, đồng thời tạo tiền đề để phát triển các vùng nguyên liệu phục vụ sản xuất hàng hóa quy mô lớn.
Tuy nhiên, bên cạnh những tiềm năng và lợi thế, ngành chăn nuôi dê, cừu của tỉnh vẫn còn không ít hạn chế. Hiện nay, phần lớn các hộ chăn nuôi vẫn áp dụng hình thức chăn thả tự nhiên, quy mô nhỏ lẻ, phân tán và dựa nhiều vào kinh nghiệm truyền thống. Công tác quản lý giống chưa đồng bộ dẫn đến nguy cơ cận huyết, ảnh hưởng đến năng suất và chất lượng đàn vật nuôi.
Ngoài ra, hệ thống giết mổ, chế biến sâu còn thiếu và chưa đáp ứng yêu cầu phát triển chuỗi giá trị hiện đại. Nhiều cơ sở giết mổ quy mô nhỏ chưa bảo đảm đầy đủ các điều kiện về vệ sinh thú y, an toàn thực phẩm và tiêu chuẩn phục vụ xuất khẩu.
Trước yêu cầu ngày càng cao của thị trường quốc tế, đặc biệt là các quốc gia Hồi giáo, việc xây dựng chuỗi sản xuất dê, cừu theo tiêu chuẩn Halal được xem là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao giá trị sản phẩm, tạo động lực phát triển bền vững cho ngành hàng này.
Theo đề án, tỉnh Khánh Hòa sẽ từng bước chuyển đổi phương thức chăn nuôi từ nhỏ lẻ sang tập trung, ứng dụng các biện pháp an toàn sinh học và tăng tỷ lệ trang trại quy mô vừa, quy mô lớn. Đồng thời, địa phương sẽ tổ chức lại hoạt động chăn nuôi hộ gia đình theo hướng chuyên nghiệp, có kiểm soát và thân thiện với môi trường.
Trong giai đoạn 2026 – 2027, tỉnh dự kiến xây dựng ít nhất 5 vùng chăn nuôi dê, cừu tại các xã Phước Hà, Phước Dinh, Bác Ái, Anh Dũng và Cam An. Đến giai đoạn 2028 – 2030, địa phương tiếp tục mở rộng thêm tối thiểu 9 vùng chăn nuôi tại các xã Xuân Hải, Công Hải, Mỹ Sơn, Ninh Hải, Thuận Nam, Bắc Khánh Vĩnh, Tây Khánh Vĩnh, Vĩnh Hải và Phước Hữu.
Các vùng chăn nuôi sẽ được tổ chức theo mô hình liên kết sản xuất hiện đại, áp dụng các tiêu chuẩn VietGAP, HACCP, sử dụng giống chất lượng cao, xây dựng vùng nguyên liệu thức ăn xanh và ứng dụng khoa học công nghệ trong xử lý chất thải theo hướng tuần hoàn. Mục tiêu là tạo ra sản phẩm đáp ứng các tiêu chuẩn Halal quốc tế và đủ điều kiện tham gia sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu.
Song song với phát triển vùng nuôi, Khánh Hòa sẽ rà soát, điều chỉnh quy hoạch các khu giết mổ tập trung và đẩy mạnh thu hút đầu tư xây dựng nhà máy chế biến thịt dê, cừu với công suất từ 200 – 300 con mỗi ngày.
Các cơ sở này phải đáp ứng đầy đủ quy định về vệ sinh thú y, bảo vệ môi trường và khoảng cách an toàn đối với khu dân cư, trường học, bệnh viện, nguồn nước cũng như các khu vực chăn nuôi tập trung. Quy trình sản xuất, giết mổ và chế biến sẽ được giám sát bởi các tổ chức chứng nhận Halal được cấp phép hoạt động tại Việt Nam.
Để nâng cao khả năng tiếp cận thị trường quốc tế, tỉnh cũng nghiên cứu cơ chế phối hợp và công nhận lẫn nhau với các tổ chức chứng nhận Halal uy tín trên thế giới như JAKIM của Malaysia và MUIS của Singapore. Đây được xem là giải pháp quan trọng nhằm tăng tính thừa nhận quốc tế đối với sản phẩm dê, cừu của địa phương.
Trong xây dựng chuỗi giá trị, Khánh Hòa xác định doanh nghiệp đóng vai trò trung tâm liên kết sản xuất. Một số doanh nghiệp được định hướng tham gia làm hạt nhân gồm Công ty Chăn nuôi Nhân Thuận Phát, Công ty TNHH Sản xuất Chế biến thực phẩm Quy Nhơn và Công ty Cổ phần Thức ăn chăn nuôi Khatoco.
Các doanh nghiệp sẽ ký kết hợp đồng bao tiêu với hợp tác xã và hộ chăn nuôi quy mô từ 1.000 – 1.500 con đạt tiêu chuẩn VietGAP, HACCP. Cùng với đó, công nghệ số sẽ được ứng dụng trong quản lý chuỗi sản xuất thông qua hệ thống mã QR truy xuất nguồn gốc cho từng lô hàng, góp phần minh bạch thông tin và nâng cao niềm tin của người tiêu dùng.
Thời gian tới, tỉnh sẽ tăng cường phối hợp với các cơ quan ngoại giao, hệ thống thương vụ Việt Nam tại các quốc gia Hồi giáo như Malaysia, Indonesia và Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) để xúc tiến thương mại, tìm kiếm đối tác phân phối và mở rộng thị trường xuất khẩu.
Minh Khuê
