(Người Chăn Nuôi) – Văn phòng UBND Thành phố Hồ Chí Minh vừa có thông báo kết luận của Phó Chủ tịch UBND thành phố Bùi Minh Thạnh tại cuộc họp về kế hoạch bố trí hệ thống cơ sở giết mổ động vật trên địa bàn đến năm 2030.
Theo đó, thành phố thống nhất chủ trương ban hành kế hoạch sắp xếp lại hệ thống cơ sở giết mổ, đồng thời yêu cầu Sở Nông nghiệp và Môi trường Thành phố Hồ Chí Minh tiếp tục hoàn thiện dự thảo, rà soát số liệu, cơ sở pháp lý và lấy ý kiến các sở, ngành, địa phương liên quan trước khi trình phê duyệt.
Lãnh đạo UBND thành phố nhấn mạnh, với quy mô dân số hơn 14 triệu người, nhu cầu tiêu thụ thịt gia súc, gia cầm trên địa bàn luôn ở mức cao. Trong khi đó, hệ thống giết mổ hiện nay vẫn còn mất cân đối, chưa đáp ứng tương xứng với nhu cầu thị trường.
Ảnh minh họa: Nguồn: ST
Theo thống kê, hiện Thành phố Hồ Chí Minh có 86 cơ sở giết mổ động vật với công suất khoảng 8.000 – 9.000 con gia súc và 110.000 – 130.000 con gia cầm mỗi ngày, mới đáp ứng khoảng 50 – 60% nhu cầu tiêu thụ của thành phố. Thực tế, nhu cầu cao hơn nhiều, buộc thành phố phải phụ thuộc đáng kể vào nguồn cung từ các địa phương lân cận.
Thành phố Hồ Chí Minh đặt mục tiêu nâng tỷ lệ đáp ứng nhu cầu giết mổ lên khoảng 60 – 70% trong thời gian tới, đồng thời tăng cường kiểm soát an toàn thực phẩm, hạn chế ô nhiễm môi trường và bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Thành phố cũng yêu cầu nghiên cứu mở rộng không gian đầu tư các cơ sở giết mổ tập trung, xây dựng cơ chế liên kết với các tỉnh lân cận để bảo đảm nguồn nguyên liệu đầu vào ổn định.
Song song đó, công tác kiểm tra, xử lý vi phạm sẽ được siết chặt, đặc biệt đối với các cơ sở giết mổ trái phép, hoạt động không phép hoặc nhập lậu gia súc, gia cầm. Thành phố Hồ Chí Minh cũng sẽ xây dựng các chính sách hỗ trợ nhằm thu hút doanh nghiệp đầu tư vào lĩnh vực giết mổ công nghiệp, từng bước thay thế mô hình nhỏ lẻ, manh mún.
Theo ông Võ Thành Giàu, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Thành phố Hồ Chí Minh, hệ thống giết mổ hiện nay vẫn tồn tại nhiều hạn chế, trong đó nổi bật là tỷ lệ cơ sở nhỏ lẻ còn cao, chưa đáp ứng yêu cầu về thú y, môi trường và an toàn thực phẩm. Quá trình đô thị hóa nhanh khiến nhiều cơ sở giết mổ trước đây nằm ở vùng ven nay đã nằm trong khu dân cư, gây ô nhiễm môi trường và phát sinh khiếu nại từ người dân.
Ông Trần Phú Cường, Chi cục trưởng Chi cục Chăn nuôi và Thú y Thành phố Hồ Chí Minh cho biết, hệ thống giết mổ của thành phố hiện còn phân tán, manh mún, trong khi nhu cầu tiêu thụ thực phẩm luôn ở mức cao. Mỗi ngày Thành phố Hồ Chí Minh chỉ giết mổ khoảng 8.000 – 9.000 con heo, trong khi nhu cầu thực tế cao hơn nhiều, phải nhập thêm hàng chục nghìn con từ các tỉnh khác. Đối với gia cầm, nhu cầu khoảng 250.000 con mỗi ngày nhưng năng lực giết mổ trong nội đô mới chỉ đáp ứng khoảng một nửa.
Hiện Thành phố Hồ Chí Minh có 7 cơ sở giết mổ quy mô lớn, 15 cơ sở quy mô trung bình và 64 cơ sở nhỏ lẻ. Theo định hướng giai đoạn 2026 – 2028, thành phố sẽ giảm mạnh các cơ sở nhỏ lẻ, chuyển dần sang mô hình giết mổ tập trung quy mô lớn, ứng dụng công nghệ hiện đại, bảo đảm kiểm soát chặt chẽ quy trình thú y và xử lý chất thải.
Trong khi kế hoạch tái cấu trúc đang được thúc đẩy, thực tế quản lý vẫn còn nhiều thách thức. Sáng 7/4 vừa qua, lực lượng chức năng Thành phố Hồ Chí Minh đã phát hiện hai cơ sở giết mổ lợn trái phép nằm sâu trong hẻm đường Hương lộ 80, phường Tân Thới Hiệp. Tại hiện trường, cơ quan chức năng ghi nhận 24 con lợn, trong đó có 3 con đang bị giết mổ trực tiếp trong điều kiện mất vệ sinh nghiêm trọng.
Chuồng trại tạm bợ, nền ẩm thấp, nước thải đọng, mùi hôi nồng nặc; toàn bộ hoạt động giết mổ diễn ra ngay trong khu nuôi nhốt, không bảo đảm quy trình thú y. Các chủ cơ sở không xuất trình được giấy tờ chứng minh nguồn gốc đàn lợn, giấy chứng nhận kiểm dịch và cũng không đăng ký kinh doanh tại địa điểm được cấp phép.
Lực lượng chức năng đã lập biên bản, tiêu hủy số thịt đã giết mổ; số lợn còn sống được đưa về trạm kiểm dịch để theo dõi, xét nghiệm và xử lý theo quy định. Vụ việc tiếp tục cho thấy, nguy cơ mất an toàn thực phẩm và dịch bệnh từ các cơ sở giết mổ nhỏ lẻ, hoạt động ngoài sự kiểm soát của cơ quan quản lý.
Thực tế, từ ngày 1/4/2023, Thành phố Hồ Chí Minh đã chính thức chấm dứt hoạt động giết mổ gia súc thủ công trong khu dân cư, chuyển sang mô hình nhà máy giết mổ tập trung theo hướng công nghiệp. Thành phố đã hình thành hệ thống nhà máy giết mổ hiện đại tại Củ Chi, Hóc Môn, Bình Thạnh và một số khu vực khác với dây chuyền khép kín, có kiểm soát thú y và xử lý chất thải.
Tuy nhiên, sau hơn một năm triển khai, hiệu quả vẫn chưa đạt như kỳ vọng. Nhiều nhà máy giết mổ chỉ vận hành khoảng 50% công suất do chi phí giết mổ công nghiệp cao hơn, thói quen giết mổ nhỏ lẻ chưa thay đổi, đồng thời nguồn gia súc từ các tỉnh vẫn đưa về theo các kênh truyền thống.
Các chuyên gia cho rằng, để kế hoạch sắp xếp lại hệ thống giết mổ đạt hiệu quả, Thành phố Hồ Chí Minh cần đồng bộ nhiều giải pháp, từ kiểm soát chặt cơ sở nhỏ lẻ, xử lý nghiêm vi phạm đến hỗ trợ doanh nghiệp giảm chi phí giết mổ công nghiệp, xây dựng chuỗi liên kết từ chăn nuôi, vận chuyển đến tiêu thụ. Bên cạnh đó, cần tăng cường tuyên truyền để thay đổi thói quen giết mổ thủ công, tạo sự đồng thuận trong người dân và doanh nghiệp.
Thùy Khánh
