(Người Chăn Nuôi) – Chỉ số giá thực phẩm thế giới tháng 3/2026 tăng tháng thứ hai liên tiếp, chủ yếu do tác động của xung đột tại Trung Đông làm giá năng lượng leo thang, kéo theo chi phí sản xuất và vận chuyển tăng, trong khi thị trường ngũ cốc, dầu thực vật, thịt và đường đều ghi nhận biến động.
Theo báo cáo mới nhất của Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên hợp quốc (FAO), chỉ số giá thực phẩm thế giới trong tháng 3/2026 đạt trung bình 128,5 điểm, tăng 2,4% so với tháng 2/2026 và cao hơn 1% so với cùng kỳ năm trước. Đây là tháng tăng thứ hai liên tiếp, phản ánh rõ tác động của xung đột tại Trung Đông và đà tăng mạnh của giá năng lượng đối với thị trường lương thực toàn cầu.
FAO cho biết, giá năng lượng tăng cao đã kéo theo chi phí sản xuất, vận chuyển và phân bón tăng, từ đó ảnh hưởng trực tiếp đến nhiều nhóm hàng thực phẩm, đặc biệt là dầu thực vật, đường và ngũ cốc. Dù vậy, nguồn cung lương thực toàn cầu nhìn chung vẫn ở mức khá dồi dào, giúp hạn chế đà tăng quá mạnh của giá thực phẩm.
Ảnh minh họa. Nguồn: ST
Ngũ cốc tăng do lo ngại nguồn cung lúa mì
Trong tháng 3/2026, chỉ số giá ngũ cốc thế giới tăng 1,5% so với tháng trước, chủ yếu do giá lúa mì tăng 4,3%. Nguyên nhân là do tình trạng hạn hán tại Mỹ và diện tích gieo trồng giảm tại Australia, trong bối cảnh giá phân bón tăng cao khiến chi phí sản xuất gia tăng.
Giá ngô toàn cầu chỉ tăng nhẹ nhờ nguồn cung dồi dào trên thị trường thế giới, phần nào bù đắp lo ngại về chi phí đầu vào. Nhu cầu sản xuất ethanol tăng trong bối cảnh giá năng lượng leo thang cũng góp phần hỗ trợ giá ngô. Ngược lại, giá gạo toàn cầu giảm 3% trong tháng 3 do nhu cầu nhập khẩu suy yếu và sự mất giá của tiền tệ ở một số quốc gia so với đồng USD, khiến hoạt động thương mại gạo chững lại.
Ông Máximo Torero, chuyên gia kinh tế của FAO nhận định, giá thực phẩm tăng nhẹ kể từ khi xung đột tại Trung Đông bắt đầu, chủ yếu do giá dầu tăng cao. Tuy nhiên, nguồn cung ngũ cốc toàn cầu vẫn khá dồi dào, giúp thị trường chưa rơi vào tình trạng căng thẳng.
Theo ông, nếu xung đột kéo dài hơn 40 ngày trong bối cảnh chi phí đầu vào tăng cao và lợi nhuận nông nghiệp giảm, nông dân có thể phải lựa chọn giảm đầu tư, thu hẹp diện tích canh tác hoặc chuyển sang các loại cây trồng ít sử dụng phân bón hơn. Những thay đổi này có thể ảnh hưởng đến năng suất trong tương lai và định hình nguồn cung lương thực toàn cầu trong thời gian tới.
Dầu thực vật tăng mạnh theo giá dầu thô
Chỉ số giá dầu thực vật thế giới trong tháng 3/2026 tăng 5,1% so với tháng trước và tăng 13,2% so với cùng kỳ năm trước. Giá dầu cọ, dầu đậu tương, dầu hướng dương và dầu hạt cải đều tăng do giá dầu thô tăng mạnh, thúc đẩy nhu cầu đối với nhiên liệu sinh học.
FAO cho rằng mối liên hệ giữa thị trường năng lượng và thị trường thực phẩm đang ngày càng rõ rệt, khi giá dầu thô tăng khiến nhiều quốc gia tăng sản xuất nhiên liệu sinh học, từ đó kéo theo nhu cầu đối với các loại dầu thực vật tăng cao.
Xu hướng này tiếp tục tạo áp lực lên giá thực phẩm, đặc biệt trong bối cảnh xung đột khu vực Trung Đông chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.
Giá thịt và sữa tăng nhẹ
Trong tháng 3/2026, chỉ số giá thịt thế giới tăng 1% so với tháng trước. Động lực chính đến từ giá thịt lợn tăng mạnh tại Liên minh châu Âu khi nhu cầu tiêu thụ tăng cao, cùng với giá thịt bò tăng tại Brazil do nguồn cung xuất khẩu bị hạn chế.
Trong khi đó, giá thịt cừu và gia cầm giảm, một phần do các hạn chế vận chuyển tại khu vực Trung Đông khiến khả năng tiếp cận thị trường bị ảnh hưởng.
Chỉ số giá sữa thế giới tăng 1,2%, chủ yếu do giá sữa bột tăng trong bối cảnh nguồn cung tại châu Đại Dương giảm. Giá pho mát tại Liên minh châu Âu tiếp tục giảm do sản lượng tăng và nhu cầu xuất khẩu yếu, trong khi tại châu Đại Dương lại tăng do nguồn cung hạn chế.
Triển vọng sản xuất lúa mì và ngô vẫn còn bất ổn
FAO cho biết, sản lượng lúa mì toàn cầu năm 2026 dự kiến đạt 820 triệu tấn, giảm 1,7% so với năm trước. Nguyên nhân là do giá thấp và điều kiện thời tiết bất lợi tại Liên minh châu Âu, Liên bang Nga và Mỹ.
Trong khi đó, sản lượng lúa mì tại Ấn Độ dự kiến đạt mức kỷ lục, còn lượng mưa cải thiện được kỳ vọng sẽ hỗ trợ năng suất tại Iran, Thổ Nhĩ Kỳ và khu vực Bắc Phi.
Sản lượng lúa mì kỷ lục tại Nam Á phần nào bù đắp sự sụt giảm ở các khu vực khác, giúp nguồn cung toàn cầu duy trì ổn định.
Đối với ngô, hoạt động thu hoạch đã bắt đầu tại khu vực Nam bán cầu, với sản lượng được dự báo cao hơn mức trung bình tại Achentina, Brazil và Nam Phi.
Tuy nhiên, FAO cảnh báo, xung đột Trung Đông, giá năng lượng và phân bón tăng cao, cùng với nguy cơ gián đoạn chuỗi cung ứng và việc nông dân chuyển đổi cơ cấu cây trồng có thể làm gia tăng bất ổn đối với triển vọng lúa mì và ngô trong thời gian tới.
Nguồn cung ngũ cốc toàn cầu tương đối ổn định
Báo cáo cung – cầu ngũ cốc mới nhất của FAO cho thấy, sản lượng ngũ cốc toàn cầu năm 2025 dự kiến đạt 3.036 triệu tấn, tăng 5,8% so với năm trước.
Sản lượng gạo thế giới dự kiến tăng 2%, đạt mức kỷ lục 563,3 triệu tấn, nhờ sự gia tăng sản xuất tại Bangladesh, Brazil, Trung Quốc, Ấn Độ và Indonesia.
Tiêu thụ ngũ cốc toàn cầu niên vụ 2025/26 được dự báo tăng 2,4%, lên 2.945 triệu tấn, trong khi dự trữ ngũ cốc toàn cầu có thể tăng 9,2%, đạt 951,5 triệu tấn. Tỷ lệ dự trữ ngũ cốc so với tiêu thụ toàn cầu dự kiến đạt 32,2% vào cuối niên vụ 2025/26, cho thấy nguồn cung lương thực thế giới nhìn chung vẫn ổn định. Thương mại ngũ cốc toàn cầu được dự báo đạt 505,3 triệu tấn.
Theo FAO, dù nguồn cung ngũ cốc và lương thực toàn cầu hiện vẫn khá vững, nhưng xung đột Trung Đông và giá năng lượng tăng cao vẫn là yếu tố rủi ro lớn đối với thị trường thực phẩm trong thời gian tới.
Chi phí đầu vào tăng, sự gián đoạn chuỗi cung ứng và những thay đổi trong quyết định sản xuất của nông dân có thể ảnh hưởng trực tiếp đến sản lượng và giá lương thực trong những tháng còn lại của năm 2026 cũng như năm tiếp theo.
FAO nhận định, trong bối cảnh thị trường năng lượng và lương thực ngày càng gắn kết, diễn biến địa chính trị và chi phí sản xuất sẽ tiếp tục là yếu tố quyết định xu hướng giá thực phẩm toàn cầu, đòi hỏi các quốc gia phải theo dõi sát tình hình để đảm bảo an ninh lương thực và ổn định thị trường.
Thùy Khánh
