Chủ tịch VPA Nguyễn Thanh Sơn nói: ‘Nhiều doanh nghiệp hội viên của Hiệp hội đã, đang chủ động triển khai các giải pháp cụ thể để đồng hành cùng người chăn nuôi gia cầm’.
Tác động dây chuyền từ xung đột Trung Đông
Chia sẻ với phóng viên, TS. Nguyễn Thanh Sơn, Chủ tịch Hiệp hội Gia cầm Việt Nam (VPA) cho biết, tác động của xung đột Trung Đông đối với ngành gia cầm Việt Nam là khá rõ và mang tính dây chuyền.
Xung đột tại Trung Đông tạo ra những “cú sốc” dây chuyền đến ngành gia cầm Việt Nam do đặc thù ngành này phụ thuộc lớn vào nguyên liệu nhập khẩu. Dưới đây là các khó khăn cụ thể:
TS. Nguyễn Thanh Sơn, Chủ tịch Hiệp hội Gia cầm Việt Nam cho biết, nhiều doanh nghiệp lớn trong Hiệp hội đã chủ động thực hiện các biện pháp để kìm hãm đà tăng giá như tiết giảm chi phí vận hành. Ảnh: Hồng Thắm.
Trong ngắn hạn đó là áp lực chi phí và logistics. Giá thức ăn chăn nuôi đã và sẽ tiếp tục tăng do Trung Đông nằm trên các tuyến đường vận tải huyết mạch. Xung đột khiến cước vận chuyển biển tăng vọt, đẩy giá nhập khẩu ngô, đậu tương làm thức ăn gia cầm lên cao. Mặt khác do giá dầu tăng trực tiếp làm tăng chi phí vận hành trang trại, chi phí ấp nở và vận chuyển phân phối sản phẩm. Bên cạnh yếu tố bên ngoài, các yếu tố nội tại cũng đang gây khó khăn cho ngành gia cầm. Sau Tết, nguồn cung gia cầm tăng mạnh trong khi sức tiêu thụ giảm theo mùa vụ, khiến giá trứng và thịt gia cầm xuống thấp.
Trong trung hạn đó là rủi ro chuỗi cung ứng và tỷ giá. Nhiều loại vaccine, thuốc thú y và con giống ngoại nhập có thể bị chậm trễ giao hàng, ảnh hưởng đến kế hoạch tái đàn. Bất ổn địa chính trị khiến đồng USD mạnh lên, gây bất lợi cho các doanh nghiệp nhập khẩu nguyên liệu, làm xói mòn lợi nhuận của người chăn nuôi. Điều này có thể dẫn đến xu hướng thu hẹp quy mô ở những hộ chăn nuôi nhỏ lẻ.
Về dài hạn, rủi ro lớn nhất là sự phụ thuộc vào nguyên liệu nhập khẩu và biến động của thị trường quốc tế. Nếu không nâng cao được tính tự chủ, ngành gia cầm sẽ luôn dễ bị tổn thương trước các cú sốc địa chính trị và thương mại toàn cầu.
Tuy nhiên, trong bất kỳ khủng hoảng nào cũng luôn tồn tại cơ hội và với ngành gia cầm cơ hội là không nhỏ. Trước hết, sự gián đoạn nguồn cung từ một số quốc gia xuất khẩu lớn như Brazil hay Ukraine đã tạo ra những “khoảng trống thị trường” nhất định. Đây là cơ hội để các doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng khu vực, đặc biệt tại Đông Nam Á và một số thị trường mới.
Bên cạnh đó, xu hướng tiêu dùng đang có lợi cho ngành gia cầm. Khi giá thịt đỏ chịu nhiều biến động, người tiêu dùng có xu hướng chuyển sang thịt gia cầm – vốn có giá hợp lý hơn và phù hợp với nhiều phân khúc tiêu dùng. Đây là thời điểm thuận lợi để ngành đẩy mạnh sản phẩm chế biến, nâng cao giá trị gia tăng, thay vì chỉ tập trung vào sản phẩm tươi sống.
Quan trọng hơn, những biến động hiện nay cũng đang thúc đẩy ngành gia cầm Việt Nam tái cơ cấu theo hướng chuyên nghiệp hơn, tăng cường liên kết chuỗi và nâng cao khả năng thích ứng.
Chia sẻ trách nhiệm để cùng tồn tại và phát triển
Mới đây, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trần Đức Thắng đã gửi thư đến cộng đồng doanh nghiệp và hiệp hội ngành hàng lĩnh vực nông nghiệp và môi trường. Trong thư, Bộ trưởng gửi lời kêu gọi cộng đồng doanh nghiệp và các hiệp hội ngành hàng chủ động, linh hoạt ứng phó với sự biến động của môi trường kinh doanh; đồng thời chia sẻ khó khăn với người sản xuất trong thời điểm hiện nay trên tinh thần “lợi ích hài hòa, rủi ro chia sẻ”…
TS. Nguyễn Thanh Sơn khẳng định, lời kêu gọi của Bộ trưởng Trần Đức Thắng về tinh thần “lợi ích hài hòa, rủi ro chia sẻ” đang được các doanh nghiệp hội viên của Hiệp hội Gia cầm Việt Nam cụ thể hóa qua nhiều hành động thiết thực trong bối cảnh xung đột Trung Đông gây áp lực lên chi phí sản xuất.
Thứ nhất, ổn định và giảm chi phí vận hành. Nhiều doanh nghiệp lớn trong Hiệp hội đã chủ động thực hiện các biện pháp để kìm hãm đà tăng giá như tiết giảm chi phí vận hành. Các doanh nghiệp sản xuất thức ăn chăn nuôi và thuốc thú y đang nỗ lực tối ưu hóa quy trình, cắt giảm các chi phí trung gian để giữ ổn định hoặc giảm giá bán cho người chăn nuôi.
Các doanh nghiệp hội viên của VPA cam kết duy trì nguồn cung ổn định, giá bán hợp lý, hạn chế tối đa việc chuyển toàn bộ áp lực chi phí logistics sang giá thành sản phẩm đầu ra cho doanh nghiệp hội viên và nông dân. Ảnh: Hồng Thắm.
Thứ hai, cam kết đồng hành. Các đơn vị như: Công ty Cổ phần Tập đoàn C.P. Việt Nam, Công ty Cổ phần Tập đoàn Dabaco Việt Nam, De Heus Việt Nam, Tập đoàn Hùng Nhơn, Công ty TNHH Giống Gia cầm Minh Dư, Công ty Cổ phần Tập đoàn Tafa Việt, Công ty TNHH Olmix Asialand Việt Nam, Công ty Cổ phần Nông nghiệp Kỷ Nguyên Xanh, Công ty TNHH Thuốc Thú y Á Châu, Công ty VMC Việt Nam, Công ty Cổ phần Thú y Xanh (Greenvet), Công ty Cổ phần Dược và vật tư Thú y (Hanvet)… tham gia cam kết duy trì nguồn cung ổn định, giá bán hợp lý, hạn chế tối đa việc chuyển toàn bộ áp lực chi phí logistics sang giá thành sản phẩm đầu ra cho doanh nghiệp hội viên và nông dân.
Thứ ba, thúc đẩy giao thương nội khối. Theo đó, Hiệp hội đóng vai trò kết nối để các doanh nghiệp hợp tác chặt chẽ với nhau, ưu tiên sử dụng sản phẩm nội khối, khuyến khích các trang trại, hộ chăn nuôi hội viên sử dụng con giống, thức ăn từ các doanh nghiệp sản xuất trong cùng Hiệp hội với mức giá ưu đãi hơn thị trường.
Thứ tư, xây dựng chuỗi giá trị khép kín. Đẩy mạnh liên kết ngang giữa các doanh nghiệp trong các khâu sản xuất giống, thức ăn, giết mổ và phân phối để giảm thiểu các tầng nấc trung gian, giúp giảm chi phí đầu vào ít nhất 10%.
Thứ năm, hỗ trợ trực tiếp và chia sẻ rủi ro thị trường. Các doanh nghiệp cam kết duy trì việc thu mua gia cầm thương phẩm cho các hộ liên kết ngay cả khi thị trường biến động hoặc cung vượt cầu, nhằm tránh tình trạng “được mùa mất giá”.
Có thể nói, điểm tích cực là trong hoàn cảnh khó khăn, sự gắn kết trong chuỗi ngành hàng đã được thể hiện rõ hơn. Doanh nghiệp, người chăn nuôi và các bên liên quan không còn hoạt động rời rạc mà đang từng bước chia sẻ trách nhiệm với nhau để cùng tồn tại và phát triển.
Cần có các gói tín dụng ưu đãi, đẩy nhanh cải cách thủ tục hành chính
Để giúp ngành gia cầm trụ vững trước các cú sốc từ xung đột địa chính trị và chi phí đầu vào tăng cao, từ góc độ Hiệp hội, chúng tôi tập trung kiến nghị 4 nhóm chính sách cốt lõi.
Thứ nhất, cần có gói tín dụng đặc thù. Kiến nghị Chính phủ chỉ đạo các ngân hàng thương mại triển khai gói vay ưu đãi lãi suất, thấp hơn 2 – 3% so với mặt bằng chung, dành riêng cho hộ chăn nuôi và doanh nghiệp gia cầm để duy trì sản xuất. Hiện nay mặt bằng lãi suất vay quá cao. Cho phép gia hạn nợ, giữ nguyên nhóm nợ đối với các doanh nghiệp đang gặp khó khăn tạm thời do chi phí logistics và thức ăn tăng vọt, tránh đứt gãy dòng vốn sản xuất.
VPA kiến nghị Chính phủ chỉ đạo các ngân hàng thương mại triển khai gói vay ưu đãi lãi suất, thấp hơn 2 – 3% so với mặt bằng chung, dành riêng cho hộ chăn nuôi và doanh nghiệp gia cầm để duy trì sản xuất. Ảnh: Hồng Thắm.
Thứ hai, đẩy nhanh cải cách thủ tục hành chính, đặc biệt trong lĩnh vực kiểm dịch, xuất nhập khẩu và đang ký lưu hành sản phẩm chăn nuôi, tạo điều kiện cho doanh nghiệp mở rộng thị trường.
Thứ ba, kiểm soát nhập khẩu. Siết chặt kiểm dịch và hàng rào kỹ thuật đối với thịt gà nhập khẩu giá rẻ, nội tạng trắng không rõ nguồn gốc tràn giữ biên giới để bảo vệ sản xuất trong nước.
Thứ tư, Chính phủ cần có cơ chế hỗ trợ chi phí vận chuyển nội địa hoặc ưu tiên cho các mặt hàng nông sản thiết yếu, nhằm bù đắp phần nào sự gia tăng của cước vận tải biển quốc tế.
“Với sự đồng hành và chia sẻ trách nhiệm từ phía cơ quan quản lý Nhà nước đến các đơn vị sản xuất, chúng tôi tin chắc ngành gia cầm sẽ sớm vượt qua giai đoạn khó khăn hiện nay và phát triển bền vững hơn trong tương lai”, TS. Nguyễn Thanh Sơn, Chủ tịch Hiệp hội Gia cầm Việt Nam khẳng định.
