(Người Chăn Nuôi) – Thị trường thịt thế giới trong những tháng đầu năm nay ghi nhận nhiều biến động đáng chú ý, trong đó Trung Quốc tiếp tục giữ vai trò trung tâm chi phối thương mại thịt bò toàn cầu khi áp dụng chính sách bảo hộ mới và điều chỉnh cơ cấu nhập khẩu.
Trung Quốc dư cung, tiêu dùng suy yếu
Theo số liệu từ Tổng cục Hải quan Trung Quốc (GACC), tổng khối lượng thịt bò nhập khẩu của nước này trong hai tháng đầu năm 2026 đạt 627.803 tấn, chiếm 23,4% tổng hạn ngạch nhập khẩu cả năm, tăng mạnh 34% so với cùng kỳ năm 2025. Sự gia tăng nhanh chóng này chủ yếu xuất phát từ việc các doanh nghiệp nhập khẩu đẩy mạnh mua hàng nhằm tránh các mức thuế quan mới có hiệu lực từ đầu năm.
Chính sách bảo hộ mới của Trung Quốc quy định, bất kỳ quốc gia nào vượt quá hạn ngạch nhập khẩu hàng năm được chỉ định sẽ phải chịu mức thuế 55% trong thời gian còn lại của năm. Quy định này đã tạo ra làn sóng xuất khẩu sớm từ các nhà cung cấp lớn, đồng thời thúc đẩy các doanh nghiệp nhập khẩu tăng tốc đưa hàng về thị trường trước khi các rào cản thuế quan phát huy tác động.
Mặc dù nhập khẩu tăng mạnh trong đầu năm nay, nhưng thị trường thịt bò Trung Quốc vẫn đối mặt với nhiều thách thức do nguồn cung trong nước dư thừa và nhu cầu tiêu dùng suy yếu.
Năm 2025, tổng lượng thịt bò nhập khẩu của Trung Quốc đạt 2,8 triệu tấn, giảm 2,5% so với năm 2024. Nguyên nhân chủ yếu là do hoạt động giết mổ đàn bò trong nước đạt mức kỷ lục, khiến thị trường nội địa dư cung, đồng thời làm giảm nhu cầu nhập khẩu.
Bên cạnh đó, xu hướng thắt chặt chi tiêu của người dân Trung Quốc sau đại dịch, cùng với khủng hoảng thị trường bất động sản và những bất ổn kinh tế kéo dài, tiếp tục ảnh hưởng đến khả năng tiêu dùng của tầng lớp trung lưu. Đây vốn là nhóm khách hàng chính của các sản phẩm thịt bò nhập khẩu, đặc biệt là phân khúc cao cấp.
Một yếu tố quan trọng khác tác động đến nhu cầu thị trường là lệnh cấm rượu chính thức được ban hành từ giữa tháng 5/2025. Chính sách này đã tạo hiệu ứng lan rộng trong khu vực doanh nghiệp và cơ quan nhà nước, làm giảm các hoạt động tiệc tùng và chiêu đãi tại nhà hàng cao cấp, từ đó kéo theo sự sụt giảm tiêu thụ thịt bò cao cấp nhập khẩu.
Ảnh minh họa. Nguồn: ST
Brazil tăng tốc chiếm thị phần
Trong bối cảnh đó, Brazil tiếp tục giữ vị trí là nhà cung cấp thịt bò lớn nhất cho Trung Quốc. Với hạn ngạch nhập khẩu 1,106 triệu tấn, chỉ trong hai tháng đầu năm 2026, Brazil đã xuất khẩu 372.083 tấn thịt bò sang Trung Quốc, tương đương 33,6% hạn ngạch cả năm.
Khối lượng xuất khẩu từ Brazil tăng tới 75,8% so với cùng kỳ năm 2025, chủ yếu nhờ mức xuất khẩu kỷ lục trong tháng 1/2026. Một phần sản lượng này bao gồm các lô hàng bị giữ lại từ cuối năm 2025 do quy trình kiểm tra hải quan nghiêm ngặt, khiến thời gian thông quan kéo dài.
Các chuyên gia dự báo, với tốc độ hiện nay, Brazil có thể sử dụng hết hạn ngạch nhập khẩu vào đầu quý III/2026, buộc nước này phải điều chỉnh chiến lược xuất khẩu sang các thị trường khác trong nửa cuối năm.
Australia đối mặt nguy cơ hết hạn ngạch sớm
Australia cũng đang tăng mạnh xuất khẩu thịt bò sang Trung Quốc và có nguy cơ sử dụng hết hạn ngạch nhanh nhất trong số các nhà cung cấp lớn.
Trong hai tháng đầu năm 2026, Australia đã xuất khẩu 71.925 tấn thịt bò sang Trung Quốc, tương đương 35,1% hạn ngạch 205.000 tấn được cấp. Với tốc độ này, dự báo hạn ngạch của Australia có thể hết vào cuối tháng 5 hoặc đầu tháng 6/2026, sớm hơn đáng kể so với các đối thủ.
Việc rút ngắn thời gian sử dụng hạn ngạch buộc Australia phải tìm kiếm thị trường thay thế. Trong bối cảnh đó, New Zealand được xem là nguồn cung tiềm năng có thể bổ sung sản lượng không chịu thuế cho thị trường Trung Quốc trong giai đoạn còn lại của năm.
Khối lượng thịt bò Australia xuất sang Trung Quốc trong hai tháng đầu năm tăng 27,6%, trong đó tháng 1/2026 đạt mức cao kỷ lục khi lượng hàng tồn đọng do kiểm tra hải quan được giải phóng.
Argentina và Uruguay duy trì ổn định
Trái ngược với Brazil và Australia, Argentina và Uruguay có tốc độ sử dụng hạn ngạch chậm hơn, giúp giảm đáng kể rủi ro bị áp thuế. Argentina đã sử dụng 20,2% hạn ngạch với khối lượng xuất khẩu 103.201 tấn trong hai tháng đầu năm, duy trì nhịp độ ổn định.
Uruguay là quốc gia ít chịu áp lực nhất khi mới sử dụng 10,9% hạn ngạch, tương đương 35.185 tấn trong tổng số 324.000 tấn được cấp. Điều này mở ra cơ hội tăng tốc xuất khẩu vào giai đoạn cuối năm khi các đối thủ lớn cạn hạn ngạch.
New Zealand trở thành lựa chọn an toàn
Trong bối cảnh nhiều nhà cung cấp đối mặt với nguy cơ vượt hạn ngạch, New Zealand nổi lên như một nguồn cung ổn định và ít rủi ro.
Hai tháng đầu năm 2026, New Zealand mới sử dụng 9,4% hạn ngạch, tương đương 19.328 tấn, cho thấy dư địa xuất khẩu còn lớn. Nhờ vậy, quốc gia này được xem là nguồn cung gần như đảm bảo miễn thuế trong nửa cuối năm khi Australia hoàn tất hạn ngạch.
Tuy nhiên, New Zealand cũng đối mặt với thách thức về nguồn cung khi số lượng gia súc giết mổ giảm gần 13% so với cùng kỳ năm trước. Bên cạnh đó, lợi nhuận cao hơn từ thị trường Mỹ đang khiến một phần xuất khẩu chuyển hướng khỏi Trung Quốc, làm giảm khả năng mở rộng sản lượng trong thời gian tới.
Mỹ gặp khó trong phục hồi thị trường
Đối với Mỹ, thị trường thịt bò tại Trung Quốc vẫn chưa phục hồi như kỳ vọng dù có những tiến triển về chính sách.
Sau năm 2025 gần như đình trệ do chiến dịch thuế quan và việc giấy phép nhập khẩu hết hạn, thương mại thịt bò Mỹ sang Trung Quốc tiếp tục ở mức thấp. Mặc dù Hiệp định Kuala Lumpur tháng 11/2025 giúp Trung Quốc dỡ bỏ thuế quan trả đũa, nhưng hoạt động thương mại vẫn chưa khởi sắc.
Trong hai tháng đầu năm 2026, lượng xuất khẩu thịt bò Mỹ sang Trung Quốc chỉ đạt 332 triệu tấn, tương đương 0,2% hạn ngạch được sử dụng. Nguyên nhân chủ yếu là do nhiều nhà máy của Mỹ vẫn đang chờ gia hạn đăng ký CIFER, khiến số lượng sản phẩm đủ điều kiện xuất khẩu còn hạn chế.
Thùy Khánh
