(Người Chăn Nuôi) – Sáng 17/3 tại Hà Nội, Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với Trung tâm Hợp tác Quốc tế về Nghiên cứu Nông nghiệp Phát triển của Pháp (CIRAD), Đại sứ quán Pháp tại Việt Nam cùng nhiều đối tác trong và ngoài nước tổ chức cuộc họp khởi động dự án ASEACA. Sáng kiến nhằm ngăn chặn sự xuất hiện của các dịch bệnh lây truyền từ động vật sang người tại khu vực châu Phi, Đông Nam Á và vùng Caribe.
Dự án ASEACA được triển khai trong khuôn khổ sáng kiến PREZODE của Chính phủ Pháp và nhận tài trợ từ Cơ quan Phát triển Pháp (AFD). Mục tiêu trọng tâm là tăng cường năng lực nghiên cứu, thúc đẩy hợp tác quốc tế và xây dựng các giải pháp phòng ngừa dịch bệnh theo cách tiếp cận “Một Sức khỏe” – phương pháp tích hợp giữa sức khỏe con người, động vật và môi trường.
Toàn cảnh Hội nghị. Ảnh: BTC
Phát biểu khai mạc, ông Phạm Ngọc Mậu, Phó Vụ trưởng Vụ Hợp tác quốc tế (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cho biết, ASEACA được xây dựng theo phương pháp có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan quản lý, viện nghiên cứu và địa phương nhằm xác định các ưu tiên nghiên cứu phù hợp với điều kiện thực tiễn tại Việt Nam.
Dự án tập trung triển khai cách tiếp cận Một Sức khỏe tích hợp, nhằm đánh giá, quản lý và giảm thiểu các rủi ro liên quan đến bệnh lây truyền từ động vật sang người, tình trạng kháng kháng sinh cũng như các nguy cơ sức khỏe môi trường trong nông nghiệp. Các hoạt động chính của dự án bao gồm nghiên cứu các yếu tố sinh thái, dịch tễ và kinh tế – xã hội liên quan đến nguy cơ phát sinh dịch bệnh; tăng cường hệ thống giám sát sớm; thúc đẩy các giải pháp can thiệp dựa vào cộng đồng; đồng thời nâng cao năng lực phối hợp liên ngành giữa các cơ quan quản lý, cơ sở nghiên cứu và địa phương.
Theo kế hoạch, các hoạt động nghiên cứu thực địa sẽ được triển khai tại hai tỉnh Thái Nguyên và Đồng Tháp, đại diện cho các vùng sinh thái và hệ thống sản xuất nông nghiệp khác nhau. Đây là cơ sở để đánh giá toàn diện các yếu tố nguy cơ trong những điều kiện thực tiễn đa dạng.
Tại cuộc họp, đại diện hai địa phương đã trình bày bối cảnh chăn nuôi, những nguy cơ liên quan đến bệnh lây truyền từ động vật sang người, tình trạng sử dụng kháng sinh cũng như các thách thức trong công tác giám sát dịch bệnh hiện nay. Đồng thời, các địa phương cũng đề xuất các ưu tiên nghiên cứu, bao gồm sử dụng kháng sinh trong chăn nuôi, giám sát dịch bệnh dựa vào cộng đồng và phát triển các mô hình phòng ngừa theo cách tiếp cận Một sức khỏe.
Phát biểu tại sự kiện, Đại sứ Pháp tại Việt Nam Olivier Brochet, nhấn mạnh ASEACA là một phần trong nỗ lực hợp tác quốc tế nhằm tăng cường nghiên cứu khoa học về bệnh lây truyền và tình trạng kháng kháng sinh. Thông qua dự án, các mối liên hệ giữa hệ thống nông nghiệp, đa dạng sinh học và các nguy cơ sức khỏe sẽ được làm rõ, đồng thời góp phần nâng cao năng lực nghiên cứu và hợp tác giữa các quốc gia trong khu vực.
Ở góc độ khoa học, ông François Roger, đại diện CIRAD cho rằng, các bệnh truyền nhiễm mới nổi đang có xu hướng gia tăng, trong đó phần lớn bắt nguồn từ những biến đổi sâu sắc trong hệ thống sinh thái – xã hội. Các yếu tố như thâm canh nông nghiệp, thay đổi sử dụng đất, đô thị hóa, suy giảm đa dạng sinh học, buôn bán động vật hoang dã và biến đổi khí hậu đang làm thay đổi mối tương tác giữa con người, động vật và môi trường. Đây chính là điều kiện thuận lợi để các mầm bệnh mới xuất hiện và lây lan.
Theo ông François Roger, việc kiểm soát hiệu quả các rủi ro này đòi hỏi cách tiếp cận tích hợp, kết hợp nhiều lĩnh vực khoa học như dịch tễ học, sinh thái học, thú y, y tế công cộng và khoa học xã hội. Đông Nam Á được xác định là khu vực trọng điểm do hội tụ nhiều yếu tố nguy cơ, bao gồm đa dạng sinh học cao, hệ thống nông nghiệp biến đổi nhanh và sự tiếp xúc gần giữa con người với vật nuôi và động vật hoang dã.
Trong khuôn khổ Khung đối tác Một sức khỏe tại Việt Nam, Ban Thư ký OHP thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ tiếp tục đóng vai trò điều phối liên ngành, hỗ trợ kết nối các đối tác trong nước và quốc tế, huy động nguồn lực và thúc đẩy triển khai hiệu quả các hoạt động của dự án.
Các bên tham gia ASEACA thống nhất, tăng cường phối hợp trong nghiên cứu, chia sẻ dữ liệu và triển khai các hoạt động thực địa. Đồng thời, việc chuyển giao kết quả nghiên cứu vào thực tiễn thông qua cơ chế R2P sẽ được đẩy mạnh, nhằm phục vụ hiệu quả công tác hoạch định chính sách.
Thùy Khánh
