(Người Chăn Nuôi) – Năm 2025, trong bối cảnh cải cách hành chính, sáp nhập bộ máy và hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, công tác quản lý thức ăn chăn nuôi tiếp tục được Cục Chăn nuôi và Thú y xác định là nhiệm vụ trọng tâm, với nhiều giải pháp đồng bộ được triển khai tại Hội nghị tổng kết năm 2025 và triển khai nhiệm vụ năm 2026.
Hoàn thiện thể chế, tạo hành lang pháp lý đồng bộ
Thức ăn chăn nuôi (TĂCN) là vật tư đầu vào chiếm tỷ trọng lớn trong giá thành sản xuất chăn nuôi, tác động trực tiếp đến hiệu quả kinh tế, chất lượng sản phẩm và an toàn thực phẩm. Báo cáo của Cục Chăn nuôi và Thú y cho thấy, trong năm qua, công tác quản lý TĂCN đã được triển khai toàn diện, từ xây dựng thể chế, tổ chức sản xuất đến kiểm soát chất lượng trong nước và nhập khẩu.
Một trong những nhiệm vụ trọng tâm là rà soát, sửa đổi, bổ sung hệ thống văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến lĩnh vực TĂCN, nhằm phù hợp hơn với thực tiễn sản xuất, kinh doanh và yêu cầu hội nhập quốc tế.
Việc sửa đổi, bổ sung các văn bản như Luật Chăn nuôi, Nghị định số 13, Nghị định số 14, Nghị định số 46 cùng các thông tư hướng dẫn đã góp phần hoàn thiện khung pháp lý, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước đối với TĂCN, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp và người chăn nuôi tuân thủ quy định.
Song song với hoàn thiện thể chế, Cục Chăn nuôi và Thú y tiếp tục đẩy mạnh xã hội hóa đầu tư trong lĩnh vực thức ăn chăn nuôi, khuyến khích các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước tham gia sản xuất, chế biến và tiêu thụ TĂCN theo quy định pháp luật, bảo đảm môi trường đầu tư, kinh doanh bình đẳng.
Ảnh minh họa. Nguồn: ST
Chiến lược phát triển ngành đã được cụ thể hóa bằng Đề án Phát triển công nghiệp chế biến thức ăn chăn nuôi đến năm 2030 theo Quyết định số 1625/QĐ-TTg năm 2023. Trong năm 2025, công tác tuyên truyền, hướng dẫn và triển khai đề án này tiếp tục được tăng cường, với nhiều định hướng quan trọng như phát triển công nghệ sản xuất TĂCN công nghiệp tại các vùng chăn nuôi trọng điểm; mở rộng sản xuất ở những khu vực còn dư địa phát triển chăn nuôi; hạn chế mở mới hoặc mở rộng quy mô nhà máy TĂCN tại các khu vực đã có mật độ chăn nuôi và cơ sở sản xuất cao.
Bên cạnh đó, ngành chú trọng phát triển công nghiệp sản xuất thức ăn bổ sung, chế biến phụ phẩm nông nghiệp và công nghiệp làm TĂCN; từng bước chuyển đổi một phần diện tích đất nông nghiệp sang sản xuất nguyên liệu thức ăn trong nước nhằm giảm phụ thuộc vào nhập khẩu.
Hướng tới chăn nuôi bền vững
Một điểm nhấn trong quản lý TĂCN năm 2025 là tăng cường ứng dụng tiến bộ khoa học – công nghệ. Việc tuyên truyền áp dụng công nghệ vi sinh trong thức ăn chăn nuôi được đẩy mạnh, góp phần nâng cao tỷ lệ tiêu hóa, giảm phát thải và ô nhiễm môi trường.
Cùng với đó, Cục Chăn nuôi và Thú y khuyến khích người chăn nuôi và doanh nghiệp áp dụng công nghệ tự phối trộn thức ăn từ các nguyên liệu sẵn có tại địa phương, qua đó giảm chi phí sản xuất, nâng cao chất lượng sản phẩm. Việc sử dụng thức ăn thảo dược, chế phẩm sinh học trong khẩu phần ăn của vật nuôi cũng được khuyến khích nhằm nâng cao sức đề kháng, giảm nguy cơ dịch bệnh.
Để tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp và người chăn nuôi, trong năm 2025, Cục Chăn nuôi và Thú y đã tham mưu Bộ Nông nghiệp và Môi trường kiến nghị Chính phủ ban hành chính sách hỗ trợ tài chính phù hợp. Đáng chú ý là Nghị định số 73/2025/NĐ-CP về miễn, giảm thuế nhập khẩu đối với một số nguyên liệu chính như ngô và khô dầu đậu tương, góp phần giảm chi phí sản xuất TĂCN.
Cùng với đó, việc triển khai Nghị định số 106/2024/NĐ-CP về hỗ trợ sản xuất, chế biến, bảo quản và tiêu thụ nguyên liệu trong nước để sản xuất TĂCN tiếp tục được đẩy mạnh, tập trung vào các loại cây trồng chủ lực như ngô, đậu tương, cỏ thức ăn và các nguồn phụ phẩm nông nghiệp, công nghiệp như cám gạo, bã mía, DDGS, cũng như sản xuất thức ăn bổ sung.
Trong bối cảnh chuyển đổi số là xu thế tất yếu, Cục Chăn nuôi và Thú y tiếp tục phối hợp với Cục Chuyển đổi số và các đơn vị liên quan, trong đó có VNPT, để thu thập, cập nhật cơ sở dữ liệu lĩnh vực TĂCN, phù hợp với định hướng của Nghị quyết số 57-NQ/TW.
Công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát cũng được triển khai quyết liệt. Trong năm 2025, Cục đã tổ chức 14 đoàn kiểm tra tại 42 doanh nghiệp liên quan đến sản xuất, nhập khẩu, kinh doanh và sử dụng thức ăn chăn nuôi, nguyên liệu TĂCN. Trong đó, 5 đoàn kiểm tra tập trung đánh giá việc chấp hành các quy định về an toàn thực phẩm trong sản xuất, kinh doanh TĂCN trong nước; 9 đoàn kiểm tra đánh giá công tác kiểm soát chất lượng TĂCN nhập khẩu tại 28 đơn vị.
Thông qua kiểm tra, lấy mẫu, giám sát chất lượng, cơ quan quản lý đã kịp thời tổng hợp các khó khăn, vướng mắc của địa phương và doanh nghiệp, làm cơ sở đề xuất sửa đổi, bổ sung quy định nhằm nâng cao hiệu quả quản lý.
Theo báo cáo, năm 2025, sản lượng thức ăn hỗn hợp sản xuất trong nước đạt 22,12 triệu tấn, tăng 2,9% so với năm 2024. Trong đó, thức ăn cho lợn đạt 11,59 triệu tấn, chiếm 52,3%; thức ăn cho gia cầm đạt 9,82 triệu tấn, chiếm 44,4%; thức ăn cho bò và các vật nuôi khác đạt 707 nghìn tấn, chiếm 3,3%.
Tuy nhiên, nhập khẩu nguyên liệu TĂCN vẫn ở mức cao, với tổng khối lượng 24,78 triệu tấn, tương đương 8,22 tỷ USD. Các mặt hàng nhập khẩu chủ yếu gồm thức ăn giàu đạm, thức ăn giàu năng lượng, thức ăn bổ sung và một lượng nhỏ thức ăn hỗn hợp hoàn chỉnh.
Ông Phạm Kim Đăng, Phó Cục trưởng Cục Chăn nuôi và Thú y thẳng thắn nhìn nhận, bên cạnh kết quả đạt được, ngành TĂCN vẫn đứng trước thách thức lớn về tự chủ nguyên liệu và kiểm soát chi phí. Đây cũng là những vấn đề trọng tâm mà ngành sẽ tập trung giải quyết trong năm nay, nhằm hướng tới một ngành chăn nuôi hiện đại, hiệu quả và bền vững.
Thùy Khánh
