Ngành gia cầm 2025: Biến động, đổi mới và cạnh tranh toàn cầu

(Người Chăn Nuôi) – Năm 2025 chứng kiến ngành gia cầm toàn cầu đối mặt cúm gia cầm độc lực cao (HPAI), áp lực giá, chuỗi cung ứng và biến động tiêu dùng, nhưng khả năng thích ứng và đổi mới của các nhà sản xuất, kết hợp công nghệ cùng phúc lợi động vật, đã tạo lợi thế cạnh tranh và chuẩn bị vững chắc cho năm 2026.

1. HPAI: Mối đe dọa toàn cầu và chiến lược ứng phó mạnh mẽ

Cúm gia cầm độc lực cao (HPAI) vẫn là thách thức số một đối với ngành gia cầm toàn cầu. Trong năm 2025, tại Mỹ đã có  hàng chục triệu con gia cầm bị tiêu hủy để phòng dịch, khiến giá trứng và thịt gà biến động. Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) công bố kế hoạch 1 tỷ USD, bao gồm tăng cường kiểm tra sinh học, hỗ trợ nông dân, đầu tư vaccine và phát triển công nghệ giám sát. 

Đặc biệt, Công ty Zoetis nhận giấy phép có điều kiện cho vaccine H5N2, mở ra khả năng phòng bệnh chủ động, giảm rủi ro tiêu hủy đàn. Trong khi đó, châu Âu ghi nhận hơn 699 ổ dịch tại 23 quốc gia, dẫn đầu là Đức, Ba Lan và Hungary, chứng tỏ virus HPAI vẫn nguy hiểm và có khả năng lây lan nhanh qua biên giới.

Tại Anh, nghiên cứu của Hội đồng gia cầm Anh nhấn mạnh vai trò kinh tế của ngành gia cầm chiếm khoảng 1,6% GDP nông nghiệp, tạo việc làm trực tiếp và gián tiếp cho hàng chục nghìn người, đồng thời góp phần duy trì chuỗi cung ứng thực phẩm ổn định. Điều này làm nổi bật tầm quan trọng của HPAI không chỉ về sức khỏe động vật mà còn về kinh tế.

2. Chế biến chính xác: Xu hướng thịt gà tiện lợi bùng nổ

Nhu cầu về thịt gà được chia phần chuẩn (fillet, strips, cubes) tăng mạnh, nhất là ở Bắc Mỹ và châu Âu, nơi các chuỗi cửa hàng phục vụ thức ăn nhanh và bán lẻ hiện đại chiếm thị phần lớn. Báo cáo thị trường 2025 của WattPoultry chỉ ra rằng, 35 – 43% thiết bị chế biến gia cầm toàn cầu tập trung ở Bắc Mỹ, phục vụ các nhà máy của Tyson Foods và JBS, nhấn mạnh mức độ đầu tư cao vào tự động hóa.

Ở Pháp, một nhà sản xuất gà thịt cung cấp cho McDonald’s Thụy Sĩ phải tuân thủ các tiêu chuẩn phúc lợi và nuôi dưỡng cực kỳ nghiêm ngặt. Đây là minh chứng cho thấy, sản phẩm thành công là sự kết hợp giữa công nghệ tiên tiến và thực hành chăm sóc cơ bản tốt.

Việc chuẩn hóa sản phẩm thịt giúp giảm lãng phí 12 – 15%, tối ưu chi phí và nâng cao lợi nhuận cho nhà máy, đồng thời đáp ứng nhu cầu tiêu dùng nhanh và tiện lợi.

3. AI và công nghệ cao: Từ trang trại đến nhà máy

Năm 2025, trí tuệ nhân tạo (AI) trở thành công cụ quan trọng trong cả chăn nuôi và chế biến. Các robot chó AI đoạt giải Innov’Space Awards 2025 thể hiện khả năng tự động hóa các tác vụ kiểm tra đàn và phát hiện nguy cơ dịch bệnh sớm. 

Ngoài ra, AI còn hỗ trợ tối ưu khẩu phần dinh dưỡng, xác định protein thay thế và phân tích chất xơ trong thức ăn, nhờ nghiên cứu của AB Vista, giúp cải thiện hấp thu dinh dưỡng và miễn dịch tự nhiên. Ở Mỹ, EU và Nhật Bản, nhiều trang trại áp dụng AI và cảm biến đa điểm để giám sát hành vi, nhiệt độ, độ ẩm và hệ vi sinh, giảm thất thoát và tăng hiệu suất.

4. Bền vững và phúc lợi động vật: Tiêu chí bắt buộc

Người tiêu dùng ngày càng ưu tiên phúc lợi động vật và bền vững. Các trang trại tại Pháp, Đức và Bắc Mỹ tích hợp hệ thống chuồng nuôi được thiết kế theo các module, hệ thống thông gió thông minh và điều hòa tự động, nhằm giảm stress cho đàn và đảm bảo hiệu suất.

Chuỗi cung cấp cho McDonald’s Thụy Sĩ yêu cầu tiêu chuẩn nghiêm ngặt về chăm sóc, cho thấy phúc lợi động vật không chỉ là yêu cầu đạo đức mà còn là lợi thế kinh doanh và xuất khẩu. Sản phẩm bền vững có thể bán với giá cao hơn 15 – 25%, chứng tỏ người tiêu dùng sẵn sàng trả thêm để đảm bảo nguồn gốc minh bạch và an toàn.

5. Phân cực sản phẩm tiêu dùng

Thị trường gia cầm năm 2025 đã bắt đầu phân cực thành hai dòng chính gồm sản phẩm giàu hương vị, tiện lợi cho hệ thống cửa hàng thức ăn nhanh và người trẻ, ví dụ McDonald’s và KFC ở Mỹ và ASEAN cạnh đó là sản phẩm cá nhân hóa, bổ sung dưỡng chất, hữu cơ ở Nhật Bản, Hàn Quốc và châu Âu, phục vụ người tiêu dùng quan tâm sức khỏe.

Các nhà sản xuất thành công là những người kết hợp đổi mới với thực hành cơ bản tốt. Như Nicolò Cinotti, Thư ký Hội đồng Gia cầm toàn cầu nhấn mạnh, đổi mới công nghệ phải gắn liền với chăm sóc đàn và tiêu chuẩn nuôi dưỡng cơ bản.

6. Mỹ: Phục hồi sản lượng nhưng giá cả vẫn biến động

USDA ghi nhận sản lượng gà và trứng Mỹ phục hồi sau các đợt HPAI, nhưng giá trứng bán lẻ tăng hơn 40%, tác động trực tiếp đến chi phí thực phẩm. Các nhà máy điều chỉnh sản xuất, sử dụng biện pháp an toàn sinh học và quản lý rủi ro để bình ổn nguồn cung.

Dự báo mở đầu 2026 cho thấy, thị trường tích cực, nhu cầu tiêu dùng ổn định và giá cả bền vững hơn. Đây là tín hiệu tốt cho các nhà sản xuất lạc quan đầu tư dài hạn.

7. Brazil: Xuất khẩu dẫn đầu nhưng phải ứng phó HPAI

Brazil vẫn là nhà xuất khẩu gia cầm lớn nhất thế giới, chiếm gần 35% nguồn cung toàn cầu. Thị trường Trung Quốc chiếm hơn 50% lượng nhập khẩu của Brazil. Tuy nhiên, đợt HPAI ở bang Rio Grande do Sul, sản phẩm gia cầm của Brazil đã bị tạm thời đình chỉ xuất khẩu vào EU và một số nước khác.

Hiệp hội chăn nuôi Brazil (ABPA) dự báo, sản lượng gia cầm  trong năm 2025 đạt trên 15 triệu tấn, với xuất khẩu tăng trưởng, chứng tỏ Brazil vẫn giữ vai trò trọng yếu nhưng phải tăng cường kiểm soát dịch và phúc lợi động vật để duy trì uy tín thị trường.

8. Ngành trứng: Áp lực giá và giám sát chặt chẽ

Ngành trứng chịu áp lực lớn tại Mỹ và EU. Giá bán lẻ trứng tại Mỹ từng đạt 5  – 6 USD/tá, tăng gần gấp đôi so với thời điểm trước dịch. Các cuộc điều tra từ DOJ và USDA nhằm bảo vệ người tiêu dùng và điều chỉnh giá, đồng thời khuyến khích nông dân cải thiện an toàn sinh học.

Tại EU, giá trứng cũng tăng cao, buộc các nước nhập khẩu tăng dự trữ hoặc nhập khẩu bổ sung để cân bằng nguồn cung.

9. Nghiên cứu sức khỏe đường ruột và dinh dưỡng tiên tiến

Nghiên cứu về cấu trúc mô 3D được nuôi trong phòng thí nghiệm giúp hiểu cơ chế bệnh đường ruột gia cầm, từ đó phát triển thức ăn bổ sung prebiotic, probiotic và chất xơ tối ưu. Công ty AB Vista phân tích chất xơ và protein nhằm tăng miễn dịch tự nhiên, giảm phụ thuộc kháng sinh.

Các trường đại học tại Mỹ, EU đang thử nghiệm công nghệ tế bào để tối ưu hóa dinh dưỡng và nâng cao hiệu quả đàn, hướng đến sản xuất gia cầm sạch, an toàn và chất lượng cao cho xuất khẩu.

10. Dịch chuyển thị trường và cạnh tranh toàn cầu

Các nước nhập khẩu lớn như Trung Quốc, Ấn Độ, Indonesia tăng sản lượng nội địa, cạnh tranh trực tiếp với Brazil và Mỹ. Xu hướng này buộc các nhà xuất khẩu phải: Đa dạng hóa thị trường, giảm phụ thuộc vào một số thị trường lớn; Nâng cao tiêu chuẩn chất lượng và phúc lợi động vật; Tạo ra sản phẩm giá trị cao, hướng đến phân khúc tiêu dùng thượng lưu.

Năm 2025 là bước ngoặt của ngành gia cầm toàn cầu. HPAI, áp lực giá, chuỗi cung ứng, tiêu chuẩn phúc lợi, AI và đổi mới sản phẩm đồng thời tác động đến tất cả các thị trường lớn. Những doanh nghiệp nhanh nhạy, áp dụng công nghệ mới, tuân thủ chăm sóc cơ bản tốt và tập trung vào sản phẩm giá trị cao sẽ dẫn đầu trong năm 2026 và xa hơn nữa.

Minh Thanh