(Người Chăn nuôi) – Ngành chăn nuôi Việt Nam đứng trước nhiều cơ hội phát triển nhưng cũng đối mặt không ít thách thức, việc xây dựng nền chăn nuôi an toàn dịch bệnh và phát triển theo chuỗi giá trị bền vững đang trở thành yêu cầu cấp thiết. Đây cũng là nội dung trọng tâm được thảo luận tại Hội nghị Phòng, chống dịch bệnh và phát triển chăn nuôi bền vững do Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức ngày 12/3 tại Hà Nội.
Hội nghị có sự tham dự của đại diện các cơ quan quản lý, địa phương, doanh nghiệp, hiệp hội ngành hàng cùng các chuyên gia nghiên cứu thị trường nhằm đánh giá thực trạng sản xuất chăn nuôi, phân tích diễn biến dịch bệnh và đề xuất các giải pháp thúc đẩy ngành phát triển ổn định trong giai đoạn tới.
Toàn cảnh Hội nghị.
Chăn nuôi tiếp tục giữ vai trò quan trọng trong nông nghiệp
Báo cáo tại Hội nghị, ông Phạm Kim Đăng, Phó Cục trưởng Cục Chăn nuôi và Thú y, cho biết, chăn nuôi hiện là một trong những trụ cột quan trọng của ngành nông nghiệp Việt Nam, đóng góp đáng kể vào nguồn cung thực phẩm cho gần 100 triệu dân và từng bước tham gia thị trường xuất khẩu.
Những năm gần đây, mặc dù chịu tác động của nhiều yếu tố bất lợi như dịch bệnh trên vật nuôi, giá nguyên liệu thức ăn chăn nuôi tăng cao hay biến động cung – cầu trên thị trường thế giới, ngành chăn nuôi vẫn duy trì được sự ổn định tương đối.
Cùng với quá trình tái cơ cấu ngành nông nghiệp, chăn nuôi Việt Nam đang từng bước chuyển dịch từ mô hình sản xuất nhỏ lẻ sang hướng trang trại, công nghiệp và bán công nghiệp, chú trọng áp dụng tiến bộ khoa học – công nghệ, nâng cao năng suất và hiệu quả sản xuất.
Bên cạnh đó, nhiều doanh nghiệp lớn đã đầu tư mạnh vào các chuỗi sản xuất khép kín từ con giống, thức ăn chăn nuôi, chăn nuôi thương phẩm đến giết mổ, chế biến và phân phối. Xu hướng liên kết chuỗi ngày càng rõ nét, góp phần nâng cao khả năng kiểm soát chất lượng sản phẩm và giảm rủi ro thị trường.
Tuy nhiên, theo đánh giá của các cơ quan quản lý, sản xuất chăn nuôi vẫn đối mặt với nhiều thách thức. Dịch bệnh nguy hiểm trên vật nuôi vẫn tiềm ẩn nguy cơ bùng phát, đặc biệt là các bệnh truyền nhiễm có khả năng lây lan nhanh, gây thiệt hại lớn cho người chăn nuôi.
Bên cạnh đó, chi phí đầu vào cao, đặc biệt là thức ăn chăn nuôi, cùng với sự cạnh tranh ngày càng gay gắt trong bối cảnh hội nhập quốc tế cũng đang đặt ra áp lực lớn đối với ngành. Theo ông Đăng, những biến động về dịch bệnh, giá nguyên liệu hay thị trường thời gian qua buộc ngành chăn nuôi phải thay đổi phương thức sản xuất theo hướng chuyên nghiệp và hiện đại hơn.
“Muốn phát triển bền vững thì ngành chăn nuôi phải chuyển sang mô hình hiện đại, dựa trên công nghệ, số hóa và quản trị minh bạch”, ông Đăng khẳng định, đồng thời cho biết mục tiêu đến năm 2030 là xây dựng hệ sinh thái chăn nuôi hiện đại, phát triển hài hòa giữa kinh tế, môi trường và phúc lợi động vật.
Ông Phạm Kim Đăng, Phó Cục trưởng Cục Chăn nuôi và Thú y phát biểu.
Về vấn đề quản lý dịch bệnh, ông Phan Quang Minh, Phó Cục trưởng Cục Chăn nuôi và Thú y thông tin, thời gian qua công tác phòng, chống dịch bệnh động vật, kiểm soát giết mổ và bảo đảm an toàn thực phẩm đã đạt nhiều kết quả tích cực, tuy nhiên quá trình triển khai tại địa phương vẫn còn một số khó khăn cần tiếp tục tháo gỡ. Theo ông Minh, các giải pháp hiện nay tập trung vào ba nhóm vấn đề chính gồm hoàn thiện thể chế, cơ chế chính sách; tăng cường nguồn lực, đặc biệt là nhân lực thú y cơ sở; đồng thời đẩy mạnh các hướng dẫn kỹ thuật, nghiệp vụ để địa phương và doanh nghiệp triển khai hiệu quả.
Ông Phan Quang Minh, Phó Cục trưởng Cục Chăn nuôi và Thú y
“Điểm mấu chốt là phải tổ chức hệ thống phòng, chống dịch bệnh theo hướng đồng bộ, linh hoạt và sử dụng hiệu quả nguồn lực, thay vì tách rời từng chương trình riêng lẻ”, ông Minh nhấn mạnh.
Cũng theo ông Minh, thời gian tới, ngành sẽ nghiên cứu tích hợp các chương trình quốc gia về phòng, chống dịch bệnh nguy hiểm thành một kế hoạch tổng thể, qua đó giúp việc chỉ đạo, điều hành và huy động nguồn lực tại địa phương chủ động, hiệu quả hơn.
Thị trường nhiều biến động, gia cầm duy trì tăng trưởng
Tại Hội nghị, đại diện đơn vị nghiên cứu thị trường AgroMonitor nhận định, ngành chăn nuôi Việt Nam giai đoạn 2020 – 2025 chịu tác động mạnh từ dịch bệnh và biến động cung – cầu. Dịch tả lợn châu Phi vẫn là yếu tố ảnh hưởng lớn đến chăn nuôi lợn, trong khi gia cầm duy trì tăng trưởng nhưng có thời điểm dư cung khiến giá giảm. Dự báo giai đoạn 2026 – 2027, ngành còn nhiều tiềm năng, song cần tiếp tục tái cơ cấu, kiểm soát dịch bệnh và phát triển theo chuỗi giá trị bền vững.
Đại diện các hiệp hội ngành hàng, ông Nguyễn Thanh Sơn, Chủ tịch Hiệp hội Gia cầm Việt Nam, chia sẻ, những năm gần đây ngành gia cầm tiếp tục duy trì đà tăng trưởng và trở thành một trong những lĩnh vực năng động của chăn nuôi nước ta.
Ông Nguyễn Thanh Sơn, Chủ tịch Hiệp hội Gia cầm Việt Nam
Năm 2025, tổng đàn gia cầm cả nước đạt khoảng 585 triệu con, tăng gần 3% so với năm trước; sản lượng thịt gia cầm đạt khoảng 2,6 triệu tấn và sản lượng trứng đạt hơn 21 tỷ quả. Cùng với sự tăng trưởng về quy mô, nhiều doanh nghiệp và trang trại đã đầu tư mạnh vào công nghệ chăn nuôi hiện đại, nâng cao an toàn sinh học và hình thành các chuỗi sản xuất khép kín.
“Ngành gia cầm đang chuyển mạnh sang mô hình sản xuất hiện đại, liên kết chuỗi và từng bước mở rộng thị trường xuất khẩu”, ông Sơn nhấn mạnh. Tuy nhiên, theo ông Sơn, những tháng đầu năm nay thị trường đang gặp khó khi nguồn cung tăng nhanh sau Tết Nguyên đán trong khi sức mua giảm theo yếu tố mùa vụ, khiến giá gia cầm tại nhiều địa phương xuống thấp và gây áp lực lớn cho người chăn nuôi.
Hướng tới nền chăn nuôi hiện đại bền vững
Tại Hội nghị, nhiều đại biểu cho rằng, để ngành chăn nuôi phát triển bền vững, cần tiếp tục đẩy mạnh tổ chức lại sản xuất theo chuỗi giá trị, tăng cường liên kết giữa doanh nghiệp, hợp tác xã và người chăn nuôi. Đồng thời, việc nâng cao năng lực phòng, chống dịch bệnh, xây dựng vùng chăn nuôi an toàn dịch bệnh và kiểm soát tốt an toàn sinh học trong các trang trại được xem là những yếu tố then chốt.
Các doanh nghiệp và hiệp hội cũng kiến nghị cơ quan quản lý tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động đầu tư trong lĩnh vực chăn nuôi, đặc biệt là các dự án chăn nuôi quy mô lớn, ứng dụng công nghệ cao. Bên cạnh đó, cần tăng cường hỗ trợ mở rộng thị trường xuất khẩu, đẩy mạnh xúc tiến thương mại đối với các sản phẩm chăn nuôi có tiềm năng. Khi thị trường ngày càng cạnh tranh, việc nâng cao chất lượng sản phẩm, đảm bảo truy xuất nguồn gốc và đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế sẽ là yếu tố quyết định để ngành nâng cao vị thế trên thị trường khu vực và thế giới.
Thứ trưởng Phùng Đức Tiến kết luận Hội nghị
Chủ trì Hội nghị, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Phùng Đức Tiến nhấn mạnh, chăn nuôi là một trong những ngành có vai trò đặc biệt quan trọng trong cơ cấu nông nghiệp Việt Nam. Với quy mô khoảng 35 tỷ USD, lĩnh vực này hiện chiếm khoảng 26% giá trị toàn ngành nông nghiệp và duy trì mức tăng trưởng khá ổn định trong nhiều năm qua.
Thứ trưởng cho biết, giai đoạn 2021 – 2025, ngành nông nghiệp nói chung và chăn nuôi nói riêng phải đối mặt với nhiều thách thức như đại dịch COVID-19, xung đột địa chính trị, biến động thị trường và thiên tai. Tuy nhiên, nhờ sự chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ, đặc biệt là của Phạm Minh Chính, toàn ngành vẫn đạt được nhiều kết quả tích cực.
“Năm 2025, tăng trưởng nông nghiệp đạt khoảng 3,78%, thuộc nhóm cao trong nhiều năm trở lại đây. Chăn nuôi không chỉ góp phần bảo đảm nguồn thực phẩm cho gần 100 triệu dân và hơn 20 triệu khách du lịch, mà còn từng bước mở rộng xuất khẩu”, Thứ trưởng Phùng Đức Tiến nhấn mạnh.
Ông cũng cho biết, xuất khẩu sản phẩm chăn nuôi trong hai tháng đầu năm tiếp tục tăng trưởng tích cực, tạo kỳ vọng ngành sẽ sớm gia nhập nhóm ngành đạt kim ngạch xuất khẩu trên 1 tỷ USD, bên cạnh các mặt hàng nông sản chủ lực.
Tuy nhiên, theo Thứ trưởng, để đạt mục tiêu này, ngành cần tập trung đồng bộ các giải pháp từ giống, thức ăn chăn nuôi, kiểm soát môi trường, giết mổ – chế biến đến phòng, chống dịch bệnh và xây dựng vùng chăn nuôi an toàn dịch bệnh, qua đó nâng cao năng lực cạnh tranh và mở rộng thị trường xuất khẩu.
Kết luận Hội nghị, Thứ trưởng Phùng Đức Tiến khẳng định phát triển chăn nuôi theo chuỗi giá trị, kiểm soát hiệu quả dịch bệnh và thúc đẩy liên kết sản xuất – tiêu thụ sẽ là hướng đi quan trọng để ngành chăn nuôi nước ta phát triển ổn định và bền vững trong giai đoạn tới.
Thùy Khánh
(Bài và ảnh)
