(Người Chăn Nuôi) – Giai đoạn 2020 – 2025, ngành chăn nuôi nước ta đối mặt với nhiều biến động do dịch bệnh, thay đổi cung – cầu và tác động từ thị trường thế giới. Tuy vậy, nhu cầu tiêu dùng thực phẩm trong nước tiếp tục gia tăng, mở ra dư địa phát triển cho ngành những năm tới nếu kiểm soát tốt dịch bệnh và nâng cao năng lực cạnh tranh.
Nhận định trên được bà Trần Ngọc Yến, Giám đốc Phụ trách ngành hàng Công ty Agro Monitor, đưa ra tại Hội nghị Phòng, chống dịch bệnh và phát triển chăn nuôi bền vững tổ chức ngày 12/3 tại Hà Nội.
Chăn nuôi trong nước vẫn chưa hết khó
Theo phân tích của bà Yến, chăn nuôi lợn vẫn giữ vai trò chủ lực trong cơ cấu ngành chăn nuôi Việt Nam. Tuy nhiên, lĩnh vực này chịu ảnh hưởng nặng nề từ dịch bệnh, đặc biệt là dịch tả lợn châu Phi.
Dịch bệnh bùng phát từ năm 2019 đã khiến tổng đàn lợn giảm mạnh trong các năm tiếp theo, kéo theo sự biến động lớn về giá cả và nguồn cung thịt lợn trên thị trường. Sau giai đoạn suy giảm, ngành chăn nuôi lợn bắt đầu phục hồi khi công tác phòng chống dịch được tăng cường, đồng thời nhiều doanh nghiệp lớn đẩy mạnh tái đàn theo mô hình chăn nuôi công nghiệp, áp dụng quy trình an toàn sinh học chặt chẽ.
Tuy vậy, nguy cơ dịch bệnh tái bùng phát vẫn luôn hiện hữu. Một số ổ dịch vẫn xuất hiện rải rác tại các địa phương, khiến thị trường thịt lợn thường xuyên biến động theo chu kỳ cung – cầu.
Đại diện AgroMonitor nhận định, dù có nhiều biến động, nguồn cung thịt lợn trong nước vẫn chiếm ưu thế. Lượng thịt lợn nhập khẩu chỉ chiếm tỷ trọng nhỏ trong tổng nguồn cung, kể cả trong giai đoạn nguồn cung nội địa bị ảnh hưởng bởi dịch bệnh.
Bên cạnh chăn nuôi lợn, chăn nuôi gia cầm được đánh giá là lĩnh vực có tốc độ tăng trưởng khá trong những năm gần đây. Nhu cầu tiêu thụ thịt và trứng gia cầm gia tăng, đặc biệt trong bối cảnh giá thịt lợn nhiều thời điểm biến động mạnh. Nhờ đó, nhiều doanh nghiệp và hộ chăn nuôi đã mở rộng quy mô sản xuất, đặc biệt trong lĩnh vực nuôi gà lấy trứng.
Tuy nhiên, theo bà Yến, sự gia tăng nhanh về nguồn cung cũng khiến thị trường gia cầm có thời điểm rơi vào tình trạng dư cung. Khi sản lượng tăng nhanh hơn nhu cầu tiêu thụ, giá thịt gà và trứng gia cầm có thể giảm sâu, ảnh hưởng đến hiệu quả sản xuất của người chăn nuôi.
Ngoài ra, sản phẩm gia cầm trong nước cũng chịu áp lực cạnh tranh từ thịt gà nhập khẩu. Theo AgroMonitor, thịt gà nhập khẩu chiếm tỷ trọng đáng kể trong nguồn cung thịt gà trắng trên thị trường Việt Nam. Dù vậy, ngành gia cầm vẫn được đánh giá có nhiều cơ hội phát triển nhờ nhu cầu tiêu thụ ổn định và khả năng mở rộng thị trường xuất khẩu.
Đối với ngành chăn nuôi trâu, bò, bà Yến chia sẻ, nguồn cung trong nước vẫn chưa đáp ứng đủ nhu cầu tiêu dùng. Do đó, Việt Nam phải nhập khẩu lượng lớn trâu bò sống cũng như thịt trâu, bò từ nước ngoài để phục vụ nhu cầu thị trường. Nguồn thịt nhập khẩu hiện chiếm tỷ trọng đáng kể trong tổng nguồn cung thịt trâu, bò tại Việt Nam.
Ngoài áp lực cạnh tranh từ sản phẩm nhập khẩu, chăn nuôi trâu, bò còn chịu tác động từ biến động nhu cầu tiêu thụ trong giai đoạn dịch COVID-19 cũng như những thay đổi trong hoạt động thương mại khu vực.
Theo bà Yến, thị trường chăn nuôi Việt Nam ngày càng chịu tác động mạnh từ các yếu tố kinh tế toàn cầu. Biến động giá các nguyên liệu sản xuất thức ăn chăn nuôi như ngô và đậu tương, vốn chiếm tỷ trọng lớn trong chi phí sản xuất có ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả chăn nuôi. Bên cạnh đó, chi phí logistics, xung đột địa chính trị và những thay đổi trong chính sách thương mại quốc tế cũng tác động đáng kể đến thị trường.
Việc thực hiện các cam kết thương mại quốc tế khiến nhiều dòng thuế nhập khẩu đối với sản phẩm chăn nuôi giảm dần, tạo áp lực cạnh tranh ngày càng lớn đối với sản xuất trong nước.
Triển vọng thị trường giai đoạn 2026 – 2027
Dự báo về triển vọng thị trường, bà Trần Ngọc Yến cho rằng, trong giai đoạn 2026 – 2027, ngành chăn nuôi Việt Nam vẫn sẽ đối mặt với nhiều biến động, đặc biệt trong lĩnh vực chăn nuôi lợn. Tổng đàn lợn nái và lợn thịt có thể tiếp tục dao động do tác động của dịch tả lợn châu Phi, dù các doanh nghiệp và trang trại quy mô lớn vẫn nỗ lực mở rộng đàn với sự hỗ trợ từ các công ty sản xuất thức ăn chăn nuôi. Tuy nhiên, dịch bệnh được nhận định có khả năng “dịu lại” trong giai đoạn 2026 – 2027 khi mật độ chăn nuôi giảm dần. Dù vậy, ngành vẫn cần theo dõi sát các yếu tố rủi ro như biến đổi thời tiết do biến đổi khí hậu cũng như khả năng xuất hiện các biến chủng virus mới.
Đối với ngành gia cầm, bà Yến đánh giá, chăn nuôi gà lấy trứng và gà thịt có thể hưởng lợi trong ngắn và trung hạn nhờ sự điều chỉnh nguồn cung từ thị trường khu vực, trong đó có sự thay đổi trong hoạt động sản xuất của Campuchia. Tuy nhiên, nguồn cung gia cầm trong nước đang có dấu hiệu tăng nhanh, khiến thị trường xuất hiện nguy cơ dư cung và cần có sự điều chỉnh hợp lý để tránh biến động giá.
Ở chiều tiêu thụ, nhu cầu đối với các sản phẩm thịt và trứng được kỳ vọng tiếp tục tăng nhờ các chính sách thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, đặc biệt là sự mở rộng của hệ thống bếp ăn tập thể tại khu công nghiệp, trường học và doanh nghiệp.
“Giai đoạn 2026 – 2027 có thể sẽ khó khăn hơn đối với ngành chăn nuôi khi chi phí đầu vào chịu áp lực tăng, trong khi giá bán đầu ra vẫn tiềm ẩn nhiều biến động. Vì vậy, nâng cao hiệu suất chăn nuôi và quản lý tốt an toàn sinh học sẽ là yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp và người chăn nuôi trong thời gian tới”, bà Yến nhận định.
Thùy Khánh
