(Người Chăn Nuôi) – Tại thôn Tây Sơn, xã Thái Hòa (tỉnh Phú Thọ), những đàn vịt giống siêu thịt Grimaud đầu tiên đã được đưa xuống ruộng, mở đầu mô hình “Sản xuất lúa kết hợp chăn nuôi vịt theo hướng tuần hoàn, giảm phát thải” năm 2026. Cách làm này đang được kỳ vọng giúp nông dân khai thác hiệu quả hơn diện tích canh tác, tạo thêm nguồn thu và từng bước chuyển sang phương thức sản xuất thân thiện với môi trường.
Tận dụng đồng ruộng, tăng thêm nguồn thu
Trong đợt triển khai tại thôn Tây Sơn, Chi cục Chăn nuôi, Thú y và Thủy sản Phú Thọ hỗ trợ 3.600 con vịt giống siêu thịt Grimaud cho các hộ tham gia mô hình. Chương trình đồng thời hỗ trợ 60% kinh phí con giống và thức ăn chăn nuôi, các hộ dân đối ứng 40%. Cùng với đó, người dân sẽ được cán bộ chuyên môn hướng dẫn kỹ thuật chăm sóc, nuôi dưỡng, vệ sinh, phòng chống dịch bệnh và quản lý đàn nuôi.
Tại xã Trạm Thản, cách làm này cũng được triển khai trên diện tích 3 ha lúa của hộ ông Trương Duy Nhất ở thôn Đặng, với quy mô 3.000 con vịt giống siêu thịt Grimaud. Vịt được kết hợp chăn thả trên ruộng lúa một vụ với nuôi nhốt, qua đó khai thác đồng thời giá trị của cây lúa và vật nuôi trên cùng diện tích.
Bàn giao vịt giống cho hộ ông Trương Duy Nhất (ở xã Trạm Thản) thực hiện mô hình lúa – vịt tuần hoàn, giảm phát thải. Ảnh: Báo Dân Việt
Theo ông Trương Duy Nhất, trước đây sản xuất trên đồng ruộng chủ yếu tập trung vào cây lúa. Trong khi đó, ruộng lúa vẫn có những nguồn thức ăn tự nhiên và điều kiện có thể tận dụng để phát triển thêm vật nuôi.
Việc đưa vịt xuống ruộng vì vậy không chỉ tạo thêm một sản phẩm hàng hóa mà còn giúp người dân sử dụng hiệu quả hơn diện tích đất đang canh tác, hướng tới giảm một phần chi phí đầu vào.
Ông Nhất chia sẻ, nếu tận dụng được đồng ruộng để vừa trồng lúa, vừa nuôi vịt, có thêm thu nhập mà vẫn bảo đảm quy trình kỹ thuật thì người dân rất mong mô hình sớm cho hiệu quả để có thể nhân rộng, làm lâu dài.
Hướng tới sản xuất tuần hoàn
Theo đánh giá của Sở Nông nghiệp và Môi trường Phú Thọ, điểm đáng chú ý của mô hình là thay vì tổ chức trồng trọt và chăn nuôi như hai hoạt động riêng biệt, lúa và vịt được kết nối trong cùng một chu trình sản xuất.
Vịt có thể tận dụng nguồn thức ăn tự nhiên trên đồng ruộng; trong khi đó, chất thải từ chăn nuôi được định hướng quản lý, sử dụng hợp lý, góp phần bổ sung nguồn dinh dưỡng hữu cơ cho đất. Qua đó, mô hình hướng tới giảm sự phụ thuộc vào một số nguồn vật tư đầu vào, hạn chế chất thải và nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên.
Bà Lê Thị Hà, Phó Chi cục trưởng Chi cục Chăn nuôi, Thú y và Thủy sản Phú Thọ cho biết, mô hình được xây dựng theo hướng tận dụng nguồn lực sẵn có tại đồng ruộng nhưng phải đi đôi với kiểm soát dịch bệnh, chất thải và bảo đảm an toàn sinh học. Các hộ tham gia không chỉ được hỗ trợ con giống, thức ăn mà còn được hướng dẫn kỹ thuật chăm sóc, nuôi dưỡng, vệ sinh chuồng trại và đồng ruộng, chủ động phòng, chống dịch bệnh. Quá trình sản xuất, chăn nuôi cũng được yêu cầu ghi chép, quản lý theo hướng dẫn chuyên môn.
Theo bà Hà, điều quan trọng của mô hình không chỉ nằm ở số lượng con giống hỗ trợ cho người dân, mà thông qua quá trình thực hiện để bà con tiếp cận một phương thức sản xuất có quy trình, an toàn sinh học, sử dụng hiệu quả nguồn tài nguyên và từng bước giảm tác động đến môi trường.
Giống vịt siêu thịt Grimaud được lựa chọn đưa vào mô hình nhờ khả năng tăng trọng nhanh, tỷ lệ thịt cao, ít mỡ và thời gian nuôi tương đối ngắn. Theo tài liệu khuyến nông, vịt Grimaud thương phẩm có thể đạt 3 – 3,5 kg/con sau khoảng 49 ngày nuôi, với mức tiêu tốn thức ăn khoảng 2,4 – 2,6 kg thức ăn/kg tăng khối lượng.
Tuy nhiên, hiệu quả của mô hình không chỉ được nhìn ở sản lượng hay doanh thu. Việc kiểm soát chất thải, sử dụng hợp lý phụ phẩm, bảo đảm an toàn sinh học và giảm lãng phí nguồn lực là những yếu tố quan trọng để hướng tới mục tiêu sản xuất nông nghiệp tuần hoàn, giảm phát thải.
Từ Thái Hòa đến Trạm Thản, mô hình lúa – vịt đang cho thấy một hướng đi phù hợp với yêu cầu nâng cao giá trị sản xuất nông nghiệp ở cơ sở: khai thác tốt hơn nguồn lực hiện có thay vì gia tăng đầu vào. Thời gian tới, ngành nông nghiệp Phú Thọ sẽ tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn người dân chuyển từ sản xuất đơn lẻ sang các mô hình nông nghiệp tuần hoàn, đầu tư bài bản và từng bước hình thành vùng sản xuất hàng hóa tập trung.
Minh Khuê
