(Người Chăn Nuôi) – Những năm gần đây, việc tích hợp hệ thống điện mặt trời vào hoạt động nông nghiệp tại nước ta đã và đang trở thành xu hướng. Khi chi phí điện ngày càng trở thành một phần đáng kể trong chăn nuôi, nhiều trang trại đã tận dụng mái chuồng để “đón nắng”, tạo nguồn điện phục vụ sản xuất. Trong đó, mô hình kết hợp nuôi gà với điện mặt trời không chỉ giúp tối ưu chi phí vận hành mà còn mở hướng chăn nuôi tiết kiệm, thân thiện với môi trường.
Đối với chăn nuôi tập trung, nhu cầu sử dụng điện tại các trang trại ngày càng lớn. Từ quạt thông gió, quạt hút, hệ thống làm mát, máy bơm nước đến thiết bị chiếu sáng đều cần vận hành thường xuyên để duy trì môi trường chăn nuôi ổn định, nhất là trong những ngày nắng nóng.
Tại khu Trang trại, thôn Miễu Nhị, xã Hoa Lộc, tỉnh Thanh Hóa, gia đình ông Nguyễn Hoài Châu đang duy trì đàn gà thịt khoảng 1 vạn con. Với quy mô này, hệ thống quạt thông gió, quạt hút, làm mát, máy bơm nước và chiếu sáng phải được sử dụng thường xuyên.
Nhận thấy nhu cầu điện của trang trại lớn, ông Châu đầu tư hơn 200 triệu đồng lắp đặt hệ thống điện năng lượng mặt trời áp mái công suất 30 kW để phục vụ trực tiếp cho hoạt động chăn nuôi.
Tận dụng mái chuồng trại, gia đình ông Nguyễn Hoài Châu lắp đặt các tấm pin năng lượng mặt trời. Ảnh: Báo Công Thương.
Gia đình ông đã tính đến việc lắp đặt điện mặt trời từ trước nhưng chưa triển khai do chi phí đầu tư còn cao, trong khi điều kiện kinh tế chưa phù hợp. Khi điều kiện đầu tư thuận lợi hơn, gia đình quyết định thực hiện nhằm chủ động nguồn điện và giảm chi phí vận hành trang trại.
Ông Châu chia sẻ, trong chăn nuôi gà nói riêng và phát triển kinh tế trang trại nói chung, việc lắp đặt hệ thống điện năng lượng mặt trời để phục vụ sản xuất là điều cần thiết. Sử dụng nguồn năng lượng tái tạo với chi phí hợp lý sẽ giúp giảm giá thành sản phẩm, tăng tính cạnh tranh trên thị trường.
Từ thực tế sử dụng, gia đình ông lựa chọn hệ thống hòa lưới bám tải công suất 30 kW thay vì hệ thống có lưu trữ. Theo ông, phương án này phù hợp với nhu cầu sử dụng điện thực tế của trang trại và giúp giảm chi phí đầu tư ban đầu.
Ông cho biết, nếu đầu tư hệ thống điện lưu trữ thì chi phí có thể tăng thêm khoảng 35 – 40%. Với điều kiện của trang trại, gia đình lựa chọn hệ thống bám tải để tối ưu chi phí đầu tư. Nếu sử dụng điện 3 pha thì hệ thống này còn phát huy hiệu quả tốt hơn.
Sau khi được lắp đặt, điện từ các tấm pin được đưa qua bộ biến tần, hòa vào hệ thống điện của trang trại và sử dụng cho các thiết bị phục vụ chăn nuôi. Nhờ đó, quạt thông gió, quạt hút, hệ thống làm mát, máy bơm nước hay thiết bị chiếu sáng vẫn có thể hoạt động bình thường.
Hệ thống quạt thông gió, quạt hút, làm mát, máy bơm nước, chiếu sáng… được vận hành từ nguồn điện phục vụ trang trại. Ảnh: Báo Công Thương.
Đáng chú ý, đặc điểm sử dụng điện của trang trại cũng tương đối phù hợp với thời điểm hệ thống điện mặt trời tạo ra nhiều điện năng. Ban ngày, khi nhiệt độ tăng cao, nhu cầu vận hành quạt, hệ thống làm mát và các thiết bị khác cũng tăng theo. Việc tạo điện ngay tại khu vực sản xuất giúp trang trại chủ động hơn trong sử dụng năng lượng và giảm lượng điện phải mua từ lưới điện.
Không chỉ giúp bổ sung nguồn điện, việc lắp đặt pin mặt trời trên mái chuồng còn tận dụng hiệu quả diện tích sẵn có. Trang trại không phải dành thêm quỹ đất cho hệ thống năng lượng, trong khi phần mái vốn có thể được khai thác để tạo ra điện phục vụ sản xuất.
Theo ông Châu, các tấm pin năng lượng mặt trời cũng có thể tạo thêm lớp che phủ cho khu vực bên dưới. Tùy điều kiện, diện tích này có thể tiếp tục phục vụ chăn nuôi hoặc kết hợp với các hoạt động sản xuất khác.
Một ví dụ điển hình khác cho sự thành công của mô hình này là trang trại của ông Trần Văn Quyến tại xã Yên Cường, tỉnh Ninh Bình. Ông Quyến đã đầu tư một hệ thống năng lượng điện mặt trời có công suất 30 kWp, bao gồm 60 tấm pin được lắp đặt trên mái của trang trại chăn nuôi gà công nghiệp. Với quy mô 20 nghìn con gà, được nuôi theo công nghệ tiên tiến của Thái Lan, trang trại có nhu cầu tiêu thụ điện rất lớn để duy trì nhiệt độ phù hợp cho gà ở các giai đoạn phát triển khác nhau.
Trước khi áp dụng giải pháp năng lượng mặt trời, dù đã dùng nhiều biện pháp tiết kiệm, chi phí điện hàng tháng của trang trại vẫn lên tới 30 – 35 triệu đồng. Tuy nhiên, kể từ khi đặt điện mặt trời vào đầu năm 2019, gia đình ông đã tiết kiệm được khoảng 8 – 10 triệu đồng tiền điện mỗi tháng. Ngoài ra, trong những khoảng thời gian ngừng chăn nuôi để khử trùng (kéo dài 10 – 15 ngày sau mỗi lứa gà), lượng điện dư thừa được bán lại cho EVN, tạo ra nguồn thu nhập phụ đáng kể cho gia đình.
Trong bối cảnh chăn nuôi đang hướng tới quy mô tập trung, nâng cao hiệu quả và giảm tác động đến môi trường, mô hình điện mặt trời áp mái tại các trang trại có thể là một giải pháp đáng được quan tâm. Việc tận dụng mái chuồng để sản xuất điện giúp kết hợp giữa hoạt động chăn nuôi và khai thác năng lượng tái tạo, từng bước hình thành mô hình sản xuất tiết kiệm năng lượng, thân thiện với môi trường và hướng tới phát triển bền vững.
Minh Khuê
