Yến sào - “vàng trắng”

10/08/2016 | 05:03

( Người Chăn Nuôi) - Ở các hang động vùng hải đảo ven biển từ vịnh Hạ Long đến miền cực Nam tổ quốc, đặc biệt là khu vực miền Trung như tỉnh Khánh Hòa, Bình Định, Phú Yên Quảng Nam… có nhiều đàn yến sinh trưởng và làm tổ.

Hiện nay loài chim này đang mở rộng dần địa bàn cư trú. Chúng làm tổ khắp hang đá thuộc các xã đảo Nhơn Hải, Nhơn Lý, Nhơn Châu (Quy Nhơn). Khánh Hòa là nơi có đàn chim yến đông đúc nhất khu vực duyên hải miền Trung. Sản phẩm yến sào Khánh Hòa có chất lượng tốt, được khách hàng trong nước và quốc tế ưa chuộng.

Các vị vua quan ngày xưa và các đại gia ngày nay đều xem việc thưởng thức món yến sào như một niềm kiêu hãnh của mình. Bởi lẽ khai thác yến đã khó, chế biến các món yến sào càng công phu hơn. Tất cả các món yến sào khi chế biến các đầu bếp đều phải cẩn thận nhặt sạch từng sợi lông tơ li ti và tạp chất. Sau giai đoạn ngâm nước khoảng vài giờ, tổ yến sẽ bung ra thành hàng ngàn sợi tơ có màu trắng xanh, hoặc màu hồng nhạt, sau đó người ta mới chế biến thành các món ăn dinh dưỡng.

Trong nền kinh tế thị trường, việc muốn ăn tổ yến không phải là chuyện khó. Rất nhiều nhà hàng sang trọng ở Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh, Nha Trang, Bình Định… vẫn có món đặc sản yến sào. Tuy vậy, thực khách muốn thưởng thức món yến nguyên chất thường phải tốn rất nhiều tiền. Vài năm gần đây ở Quy Nhơn, Nha Trang người tìm mua yến sào sẽ được đáp ứng ngay. Tuy vậy, nếu không cẩn thận khách hàng sẽ bị hố to vì mua nhầm yến sào giả. Lúc đầu xuất hiện loại “yến sào gương” đóng hộp bán trên thị trường, sau đó bị phát hiện đồ giả. Sau đó lại tiếp tục xuất hiện loại tổ yến giả trông như thật, bày bán trên thị trường…

Nghệ thuật ăn yến sào được truyền tụng từ đời này sang đời khác bao gồm các món chế biến dân gian như: tổ yến sào tần với chim bồ câu ra ràng; yến sào với gà tiềm - loại gà ri hoặc gà kiến tơ thì món ăn mới có độ dinh dưỡng cao. Các món chè yến thường được nấu chung với đậu xanh hoặc hạt sen... Có thể nói rằng, khi ăn món yến sào, thưởng thức vị ngon, ngọt bổ dưỡng của nó sẽ làm cho người ta cảm thấy tự hào vì đã nếm trải được một thứ tinh hoa của trời đất, của tạo vật.

Theo đánh giá của các nhà nghiên cứu, sản lượng yến sào trên thế giới đang mỗi ngày một ít đi. Chim yến hầu như chỉ còn sống quần tụ ở một số quốc gia thuộc khu vực Đông Nam Á. Sản lượng tổ yến ở miền Trung Việt Nam được thu hoạch hàng năm khoảng 2.500 - 3.000 kg. Các tỉnh duyên hải miền Trung như: Bình Định, Khánh Hòa, Phú Yên, Quảng Nam và Đà Nẵng là những địa phương có yến sào. Trong đó Khánh Hòa là nơi đàn yến đông đúc nhất, hằng năm ở đây sản lượng  tổ yến thu hoạch cao nhất nước. Chính vì vậy tổ yến là loại thực phẩm quý hiếm, chủ yếu dùng để xuất khẩu tăng thu ngoại tệ cho ngân sách địa phương. Hiện nay ở Bình Định, Khánh Hòa, Quảng Nam, Đà Nẵng hằng năm đều xuất khẩu một số lượng lớn yến sào sang thị trường Hồng Kông, EU và Bắc Mỹ...

Tại Bình Định, công ty yến sào có đợt thu hoạch tổ yến lần 3 vào khoảng giữa tháng sáu âm lịch. Sau khi thu hoạch lần 2, chim yến tiếp tục làm tổ lần 3. Thời gian này tổ yến cũng được hoàn tất trong vòng 45 - 50 ngày. Sau đó thợ khai thác lại đến thu hoạch lần cuối cùng trong năm. Ngoài kinh nghiệm tìm tổ yến, người thợ khai thác phải nắm bắt được quy luật mùa vụ làm tổ của chim.

Nếu khai thác không có kế hoạch, không có biện pháp hợp lý để bảo vệ loài chim yến, giúp chúng duy trì giống nòi, thì đến một lúc nào đó thứ đặc sản quý hiếm này sẽ cạn kiệt. Các địa phương có loại yến đang sinh sống cần phải biết cách duy trì sự sinh sản của đàn chim. Bảo vệ và khôi phục môi trường sinh thái hệ thống đảo và bán đảo ven biển, tạo thuận lợi cho đàn chim quý ngày càng phát triển đông đúc, làm ra thứ “vàng trắng” của miền Trung.

Nguyễn Tấn Tuấn

Gửi bình luận

Gửi Làm lại