Ý thức kém, dịch bệnh bùng phát!

13/08/2019 | 02:44

(Người Chăn Nuôi) - Chỉ trong vòng nửa năm, dịch tả heo châu Phi (ASF) đã tấn công 62/63 tỉnh, thành của cả nước với tốc độ lây lan chóng mặt. Cả hệ thống chính trị đã vào cuộc nhưng tình hình vẫn không mấy khả quan. Câu hỏi đặt ra, nguyên nhân gì khiến dịch bệnh càn quét dữ dội đến vậy?

Bùng phát

Chiều ngày 19/2/2019, Cục Thú y họp báo thông tin về tình hình ASF tại Việt Nam. Theo đó, cơ quan chức năng đã phát hiện 2 ổ dịch tại tỉnh Hưng Yên và Thái Bình. 

Ngay sau đó, Bộ NN&PTNT đã chỉ đạo các cơ quan chuyên môn, địa phương vào cuộc tiêu hủy toàn bộ số heo của hộ chăn nuôi, tổng vệ sinh, phun thuốc sát trùng khu vực hộ có dịch, đường ra vào ổ dịch và các khu vực nguy cơ cao. Đồng thời, yêu cầu các địa phương không mua con giống không rõ nguồn gốc, không sử dụng thức ăn thừa, thức ăn tận dụng chưa qua xử lý nhiệt, không cho thương lái, phương tiện vận chuyển vào khu chuồng nuôi để tránh mang mầm bệnh từ nơi khác đến. Vậy nhưng, dịch bệnh không những không chế ngự được mà bùng phát mạnh ra các địa phương. 

Theo thống kê của Bộ NN&PTNT, tính đến giữa tháng 7, ASF đã xảy ra tại 5.422 xã thuộc 513 huyện của 62 tỉnh, thành phố với số lượng heo tiêu hủy là hơn 3,3 triệu con (chiếm khoảng 9 - 10% tổng đàn). Bộ trưởng Bộ NN&PTNT Nguyễn Xuân Cường khẳng định tại một cuộc hội thảo rằng, “Chưa có một loại dịch bệnh gì mà cả nước, cả hệ thống chính trị phải vào cuộc quyết liệt như vậy. Tuy nhiên, đến thời điểm hiện tại thiệt hại đã rất nặng nề. Thiệt hại này chủ yếu nằm ở hộ nuôi nhỏ lẻ liên quan đến sinh kế của người dân và diễn biến chưa dừng lại”.

ASF lây lan nhanh trên nhiều tỉnh, thành phố - Ảnh: Vũ Mưa

ASF hiện chưa có vaccine phòng chống và chưa có cách điều trị triệt để. Nếu heo mắc bệnh thì tỷ lệ chết là 100%. Cái này đã rõ ràng, thế nhưng, vì sao sau nhiều sự vào cuộc gắt gao từ Trung ương đến địa phương, dịch bệnh này vẫn bùng phát và lây lan tốc độ nhanh như vậy? 

 

Đi tìm nguyên nhân

 Khi dịch bệnh xảy ra, Chính phủ, Ban Chỉ đạo quốc gia, Bộ NN&PTNT đã quan tâm, chỉ đạo quyết liệt, thường xuyên thành lập đoàn công tác đến các địa phương có dịch, địa phương nguy cơ cao để kiểm tra, hướng dẫn và đôn đốc thực hiện. Tuy nhiên, đánh giá ngay từ ban đầu của lãnh đạo Bộ NN&PTNT cho thấy, việc tổ chức triển khai thực hiện tại nhiều địa phương còn khó khăn, bất cập, làm ảnh hưởng đến công tác chống dịch. Một số địa phương chưa chủ động giám sát, chưa nắm bắt kịp thời thông tin dịch bệnh, chậm báo cáo, báo cáo thiếu chính xác, chậm công bố dịch; có trường hợp chưa kịp bố trí lực lượng tiêu hủy heo, để heo chết trong chuồng quá thời gian quy định; người chăn nuôi tự tiêu hủy, vứt heo chết ra môi trường…

 Điển hình, ngày 20/4/2019, chính quyền và cơ quan liên quan của thành phố Hải Phòng đã thu gom chôn hủy gần 300 xác heo chết trôi sông; ngày 25/4, các cơ quan của thành phố Hải Phòng tiếp tục phát hiện, thu gom chôn hủy 25 xác heo tại dọc tuyến sông Hóa. Ở Bắc Giang, qua kiểm tra, cơ quan chức năng vớt được 395 xác heo chết trôi sông. Còn ở Hà Nội và các địa phương khác, cũng không hiếm trường hợp phát hiện xác heo chết bị vứt thẳng xuống sông, kênh rạch…

Như vậy, ngoài một số nguyên nhân khách quan thì việc thiếu ý thức của một số người dân trong phòng, chống, dập dịch ngay khi nó mới manh nha đã làm cho dịch bệnh ngày càng gia tăng, lây lan nghiêm trọng. 

Nhìn lại thực tế này, đại diện ở một địa phương cho rằng, không chỉ riêng ASF mà nhiều bệnh dịch khác, nguyên nhân làm lây lan dịch bệnh chủ yếu là do sự vô ý thức, thiếu tinh thần trách nhiệm với cộng đồng cùng người dân, kể cả cán bộ, công chức thực thi công vụ. Nhiều trường hợp do không có biện pháp quyết liệt, hữu hiệu phòng ngừa kịp thời, khiến dịch bệnh có điều kiện lây lan. Chưa kể, những chuyến hàng buôn lậu sản phẩm động vật từ Trung Quốc đi xuyên qua nhiều tỉnh, thành cũng góp một “công” không nhỏ, hay việc thương lái vô tư đi lùng mua hàng trong dân cũng tạo cơ sở để virus được vận chuyển khắp nơi…

Do đó, để phòng và dập dịch nhanh chóng, có hiệu quả thì vấn đề đặt ra là phải nâng cao ý thức, trách nhiệm của mọi người, nhất là các hộ chăn nuôi trong việc phòng ngừa, khống chế dịch bệnh ngay khi nó mới chớm. Bên cạnh đó, cần có chế tài mạnh tay với những trường hợp người chăn nuôi vì lợi nhuận, tiếc của đã giấu dịch hoặc cố tình mua bán, vận chuyển, giết mổ tiêu thụ heo bệnh, heo chết…

Cùng đó, cũng nên đưa ra mức hỗ trợ thỏa đáng và kịp thời cho người chăn nuôi bị ảnh hưởng từ dịch bệnh. Điều này không chỉ giúp họ giảm bớt thiệt hại, có nguồn vốn để đầu tư, mà quan trọng hơn là hạn chế tình trạng bán tháo nhằm vớt vát vốn hay vứt động vật chết ra môi trường.

>> Theo Sở NN&PTNT Hà Nội, hiện nay nhu cầu sử dụng thực phẩm có nguồn gốc động vật của người dân trên địa bàn thành phố từ 900 - 1.000 tấn/ngày. Toàn thành phố có 259 cơ sở, điểm giết mổ heo, trong đó, 47 cơ sở, điểm giết mổ được kiểm soát với số lượng bình quân 6.500 - 7.000 con/ngày, chiếm khoảng 60% tổng số heo giết mổ toàn thành phố; số còn lại là giết mổ nhỏ lẻ. Do đó, vấn đề kiểm dịch động vật, sản phẩm động vật có vai trò rất quan trọng nhằm ngăn chặn thực phẩm bẩn bán ra thị trường.

Bảo Hân

Gửi bình luận

Gửi Làm lại