Trứ danh bê thui Cầu Mống

14/08/2015 | 06:04

(Người Chăn Nuôi) - Gần nửa thế kỷ qua, thôn Cầu Mống (xã Điện Phương, huyện Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam) nổi tiếng khắp nơi nhờ món bê thui trứ danh.

"Đất Quảng Nam chưa mưa đã thấm. Rượu Hồng Đào chưa nhấm đã say". Quảng Nam - vùng đất rộng lớn về phương Nam, được biết đến là đất văn hóa, "địa linh nhân kiệt". Không rộn ràng như Đà Nẵng, cũng không yên ả như Huế, Quảng Nam mang đến cho du khách những cảm nhận riêng từ chính vẻ đẹp của chiều sâu văn hóa đến nét giản dị nhưng phóng khoáng của con người và thiên nhiên nơi đây.

Quảng Nam không chỉ được biết đến bởi những công trình kiến trúc cổ mà còn bởi màu sắc độc đáo trong các phong tục, tập quán, lễ hội. Bên cạnh đó, văn hóa ẩm thực cũng tạo nên một nét rất riêng của vùng đất này. Những món ăn dù dân dã hay cầu kỳ nhưng từ cách ăn đến cách chế biến lại giống như tính cách con người nơi đây, dè sẻn mà phóng khoáng. Bên cạnh món mì Quảng đã đi vào tiềm thức người Việt thì bất kỳ ai từng đến Quảng Nam hay trót yêu thích ẩm thực nơi này sẽ không thể không nhớ bê thui Cầu Mống…

Người khai sinh món ăn này là ông Đợi (tên thật là Nguyễn Lợi) - một anh hề của gánh hát bội xã Điện Phương sau ngày đất nước giải phóng. Ông Đợi trước đây làm nghề buôn bán thịt heo. Cách đây khoảng 40 năm, trong một lần đi thăm hàng, ông mua được một con bê chừng 25 kg. Dự tính ban đầu là xẻ thịt bán, nhưng khi về nhà thì ông đổi ý định, đem thui. Ông cùng mấy thanh niên trong xóm cắt tiết rồi mổ bụng con bê lấy hết nội tạng, sau đó dùng dây thép khâu lại, lấy thanh sắt dài xỏ dọc thân và kê lên thui. Lúc đầu dùng rơm đốt, nhưng rơm cháy quá nhanh nên chỉ xém phần lông, ông bèn chuyển sang dùng cành dâu khô và bã mía, lửa rất đượm; vừa thui, ông vừa cầm bó đuốc di dọc thân bê cho vàng đều. Hơn một giờ sau, da bê sùi lên, ông dùng dao cạo rồi lấy vải sạch lau và tiếp tục thui. Lặp lại liên tục như vậy đến chừng hơn 3 giờ thì con bê đã vàng rộm. Nếm thử miếng thịt đầu tiên, ông nhận ra vị thơm ngọt khác thường. "Tiếng lành đồn xa", nhiều người trong làng kéo tới ăn thử, ai cũng khen ngon. Nhận thấy món kinh doanh mới, ông Đợi chuyển hẳn sang bán bê thui, và bê thui Cầu Mống ra đời từ đó.

Thui bằng hom dâu, bã mía thì thịt bê ngọt nhưng khá kỳ công; về sau người ta chuyển sang thui bằng than củi. Nhưng dù dùng chất liệu gì thì người thui cũng phải tỉ mỉ, chêm lửa vừa đủ để con bê chín đều, tránh để lửa bén sẽ khiến thịt bê cháy xém, mất ngon.

Bê thui đạt yêu cầu phải có đủ hai tầng thịt tái, chín. Thịt bê có màu hồng nhưng không sống, da vàng rộm mà không khô, không dai và không bị ám khói. Đây là điểm đặc biệt của món bê thui Cầu Mống. Đĩa thịt bê chỉ nhìn thôi đã thấy hấp dẫn.

Ăn bê thui mỗi người một kiểu. Có người nôn nóng gắp một miếng chấm nước mắm ăn liền. Nhưng ngon nhất thì phải dùng bánh tráng mỏng gói ít rau sống. Trải miếng bánh tráng ra, đặt lên vài lát thịt bê, cuốn chung với rau, quả thái sẵn, một chút nước chấm, cắn một miếng rồi nhai thật chậm, thật kỹ mới cảm nhận hết vị ngọt của thịt, vị đậm đà của nước mắm, thơm nồng của rau, vị ngon lan tỏa từ đầu lưỡi.

Thành phần quan trọng làm nên vị ngon của bê thui Cầu Mống là nước chấm và rau sống. Nước chấm được pha bằng loại mắm cái làm từ cá cơm, cá nục đánh bắt ven biển miền Trung. Mắm cái thêm ớt tỏi, gừng xay, mè rang, chanh… cho vừa miệng.

Rau sống để ăn kèm cũng khá cầu kỳ. Ngoài 3 loại chính là giá sống, chuối chát và khế chua, còn có thêm húng quế, mùi và cải chìa non. Bánh tráng để cuốn phải là bánh tráng nhỏ, mỏng và dai của làng Phú Chiêm (xã Điện Phương). Thưởng thức món bê thui Cầu Mống phải đủ vị của vùng sông nước như vậy mới thấy được hết cái tinh túy. 

Người Cầu Mống nói rằng con bê tầm năm tháng tuổi là lúc thích hợp nhất để thịt. Chọn được con bê ở chính Cầu Mống thui là chuẩn nhất, bởi thịt dày, thơm ngon. Sở dĩ như vậy vì bê được nuôi dưỡng từ những đồng cỏ màu mỡ của vùng đất phù sa ven sông Thu Bồn. Bây giờ "bê thui Cầu Mống" đã có ở khắp nơi, nhưng những người sành ăn chia sẻ rằng phải về đúng đất Quảng Nam, có thịt bê và gia vị của vùng đất này mới thật là nhớ.     

>> Nhờ sự tinh túy, đặc sắc và cầu kỳ trong món ăn nên năm 2013, tại Festival Di sản Quảng Nam lần thứ 5, bê thui Cầu Mống được Tổ chức Kỷ lục Việt Nam công nhận thuộc top 50 món ăn đặc sản nổi tiếng của Việt Nam.

Bảo Hân

Ý kiến bạn đọc

(1)

Bê bị chết trong thời gian còn bú sữa bò mẹ thì làm cách nào để giúp bò mẹ không bị căng bầu sữa

Trương Thị Hà 10:07 11/02/2019
Trả lời
Gửi bình luận

Gửi Làm lại