Sản xuất gắn với thị trường

02/03/2020 | 10:01

(Người Chăn Nuôi) - Chủ động giống vật nuôi có chất lượng tốt cho sản xuất trong nước. Từng bước thực hiện tốt nhiệm vụ quản lý nhà nước về giống vật nuôi, đáp ứng yêu cầu phát triển sản xuất ngành chăn nuôi theo hướng nâng cao giá trị gia tăng và phát triển bền vững là mục tiêu sản xuất con giống trong những năm tiếp theo của nước ta.

Thực trạng

Giống vật nuôi có vai trò quyết định trong sản xuất nông nghiệp. Chăn nuôi của nước ta trong những năm qua bình quân tăng trưởng 5 - 6%/năm, đáp ứng cơ bản thực phẩm cho nhu cầu trong nước. Đàn heo đạt gần 27 triệu con, gia cầm đạt gần 310 triệu con, đại gia súc gần 8 triệu con, gần 1 triệu đàn ong, sản lượng đạt trên 4 triệu tấn thịt hơi các loại, trên 7 tỷ quả trứng và gần 400 nghìn tấn sữa. Ngành cũng đã góp phần đáng kể vào tăng trưởng nông nghiệp hàng năm; tạo công ăn việc làm, tăng thu nhập cho một bộ phận lớn nông dân (với gần 8 triệu hộ chăn nuôi gia cầm và trên 4 triệu hộ chăn nuôi heo).

Giống vật nuôi có vai trò quan trọng trong sản xuất. Ảnh: VM

Tuy nhiên, ngành chăn nuôi vẫn còn nhiều tồn tại và những khó khăn, thách thức; trong đó công tác giống và quản lý giống còn nhiều bất cập, chưa có hệ thống giống hoàn chỉnh, nhận thức về công tác giống vật nuôi chưa cao, thiếu quy hoạch vùng giống hoặc có quy hoạch nhưng chưa phù hợp, dịch bệnh vẫn diễn biến phức tạp, luôn đe dọa người chăn nuôi, chăn nuôi nhỏ lẻ còn chiếm tỷ lệ cao (70% về số lượng, 60% về sản phẩm), năng suất chăn nuôi còn thấp, giá thành sản phẩm còn cao, sản phẩm chăn nuôi chưa có sức cạnh tranh. Việc quản lý, kiểm soát giết mổ và sản phẩm chăn nuôi còn nhiều hạn chế, hệ thống tổ chức ngành chăn nuôi chưa đồng bộ để triển khai nhiệm vụ quản lý nhà nước về giống vật nuôi, chăn nuôi còn thiếu tính liên kết, nhận thức về chăn nuôi an toàn sinh học chưa được đầy đủ, người dân chăn nuôi còn theo phong trào. Sự phối hợp chỉ đạo, điều hành giữa các cơ quan Trung ương và địa phương chưa được thường xuyên và thống nhất. Giá sản phẩm chăn nuôi thường xuyên biến động, trong khi đó giá thức ăn còn cao nên phát triển chăn nuôi chưa được bền vững, tăng trưởng thiếu chiều sâu và không ổn định. Mặt khác, gần đây sản xuất chăn nuôi đã và đang có dấu hiệu gây tác động tiêu cực đến môi trường như làm giảm đa dạng sinh học, suy thoái tài nguyên thiên nhiên, ô nhiễm nguồn nước, tăng chi phí sản xuất và đe dọa tính bền vững của tăng trưởng.

Thực tế cho thấy, hiện con giống vẫn phát triển trong tình trạng nhỏ lẻ, nhất là con giống trong dân hầu như chưa quản lý, hộ nông dân vẫn chưa biết hết giá trị của việc áp dụng ưu thế lai trong công tác giống để nâng cao hiệu quả kinh tế. Do vậy, người chăn nuôi chưa biết liên kết với nhau, phân công trách nhiệm trong thị trường theo hình tháp giống 4 cấp và 3 cấp tạo ra, thậm chí còn nhiều hộ sản xuất con giống không bảo đảm chất lượng, giống “rởm” để kiếm lời. Nông dân cũng chưa sẵn sàng cung cấp thông tin chính xác để cùng nhau điều tiết thị trường giống, “mạnh ai nấy làm”, nhiều nơi còn có tình trạng sản xuất tùy hứng theo “tâm lý đám đông”, hậu quả là tất cả mọi người đều bị thiệt hại. Việc phát triển giống vật nuôi ở nước ta còn nhiều hạn chế do cơ sở chuồng trại của nhiều trung tâm chậm được đầu tư, hệ thống chuồng nuôi cá thể và gia đình chưa đồng bộ. Trang thiết bị phục vụ nghiên cứu còn nghèo nàn, đơn giản, chưa đáp ứng yêu cầu cho các thí nghiệm có độ chính xác cao; nguồn kinh phí dành cho các đề tài nghiên cứu về giống còn hạn chế...

 

Làm sao phát triển?

Quan điểm chỉ đạo về giống vật nuôi đã được thể hiện trong Đề án tái cơ cấu ngành, trong đó chỉ rõ, cần ứng dụng công nghệ cao trong việc tạo và nhân nhanh các giống mới có năng suất, chất lượng cao ra sản xuất. Đối với giống heo, cần chọn tạo giống đặc trưng cho Việt Nam. Tiếp tục nhập khẩu đàn gà để khai thác các giống gà có năng suất cao, chọn tạo giống nội nhằm phát huy, khai thác tiềm năng tốt của gen quý, áp dụng phương pháp chọn lọc cá thể và gia đình, nâng cao hiệu quả chọn giống. Xác định các tổ hợp lai phù hợp với trình độ sản xuất trong nước và thị trường tiêu thụ trong và ngoài nước. Các cơ sở sản xuất giống cần phải tăng cường đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị hiện đại, phục vụ công tác nghiên cứu và lai tạo giống.

Để quản lý đàn giống theo chuỗi, khai thác tốt nhất ưu thế lai, nâng cao năng suất và chất lượng đàn giống, nhằm hạ giá thành sản phẩm, tăng khả năng cạnh tranh, các đơn vị của Bộ NN&PTNT cần tăng cường công tác quản lý, kiểm tra giám sát chất lượng giống, chỉ cấp chứng chỉ giống cho những cơ sở sản xuất có uy tín và công khai những cơ sở không bảo đảm chất lượng. Nâng cao chất lượng nghiên cứu khoa học về con giống, qua đó có đánh giá và áp dụng vào thực tiễn. Liên doanh liên kết với các cơ quan, địa phương, doanh nghiệp nhằm huy động các nguồn vốn để phát triển và đầu tư cho đàn giống theo yêu cầu và thực tế sản xuất của Việt Nam, từng bước hạn chế nhập khẩu con giống như hiện nay.

Vì vậy, chất lượng giống và sự bền vững của tăng trưởng giá trị chăn nuôi là vấn đề cần được quan tâm trong giai đoạn tới. Bên cạnh đó, ngành chăn nuôi đang đứng trước một thách thức lớn khi phải thực hiện các điều ước quốc tế khi hội nhập và ký kết các hiệp định thương mại. Chăn nuôi nước ta cần phải nâng cao chất lượng, giá trị gia tăng và an toàn vệ sinh thực phẩm mới đủ sức đứng vững thị trường nội địa và cạnh tranh quốc tế. Một trong những yếu tố quan trọng hàng đầu để thực hiện được mục tiêu trên là phải tổ chức lại sản xuất, cung ứng, quản lý và sử dụng con giống. Đây là một trong những khâu còn yếu trong quản lý nhà nước hiện nay, cần được các cấp, các ngành, các tổ chức, cá nhân và doanh nghiệp vào cuộc.

Hoàng Ngân

Gửi bình luận

Gửi Làm lại