Những hạn chế cố hữu của ngành chăn nuôi

04/02/2020 | 10:17

(Người Chăn Nuôi) - Những hạn chế cố hữu của ngành chăn nuôi năm 2019 như: Hệ thống thú y lỏng lẻo, khó kiểm soát cung cầu, giá cả, dịch bệnh nhiều...

Hệ thống thú y lỏng lẻo

Theo Bộ NN&PTNT, tính đến hết tháng 7, bệnh cúm gia cầm (do các chủng virus A/H5N1 và A/H5N6) đã xảy ra tại 13 xã của 11 tỉnh, thành phố; buộc phải tiêu hủy trên 23.000 con gia cầm. Theo khuyến cáo, đàn gia cầm buộc phải tiêm vaccine để phòng bệnh, vậy nhưng, đã có không ít địa phương xuất hiện dịch cúm trên đàn gia cầm quy mô từ vài trăm đến hàng nghìn con; Kết quả kiểm tra phát hiện, đàn gia cầm “chưa kịp” tiêm phòng. Trường hợp này, thú y hay cơ quan nào phải chịu trách nhiệm? 

Với ASF, chỉ một thời gian ngắn khi xuất hiện tại Việt Nam, bệnh này đã lây lan rất nhanh, và không lâu sau đó lan rộng ra cả nước. Dịch bệnh xảy ra gây thiệt hại 100%, thế nhưng, đã có trường hợp lực lượng thú y thiếu trách nhiệm khiến người chăn nuôi gặp bất lợi như đã xảy ra tại tỉnh Đăk Nông. Cùng đó, xác heo bị người dân vứt thẳng xuống sông hay kênh rạch với số lượng lớn, gây ô nhiễm và phát tán virus ra môi trường vô cùng nguy hiểm. Chưa kể, trong thời gian chống dịch bệnh, đã phát hiện không ít trường hợp vận chuyển heo từ tỉnh này sang tỉnh khác, điển hình nhất là 1 xe tải chở heo từ Bắc Ninh vào Quảng Ngãi mới bị phát hiện, điều đáng nói, số heo đó đã nhiễm virus ASF. Câu hỏi đặt ra, quãng đường dài như vậy sao “con voi chui lọt lỗ kim”?

 

Chưa thoát cảnh nhập siêu

Theo Tổng cục Thống kê, mỗi năm Việt Nam chi ra 4 - 5 tỷ USD để nhập khẩu nguyên liệu TĂCN, nhiều nhất là mặt hàng ngô, đậu tương. 

Cùng đó, chúng ta đang nhập khẩu rất nhiều các mặt hàng thực phẩm. Ở phân khúc cấp cao, Việt Nam nhập khẩu nhiều nhất là thịt bò Australia, Mỹ, Canada… và một lượng phụ phế phẩm chăn nuôi khác. Tính trung bình, mỗi tháng Việt Nam chi trên 200 triệu USD để nhập khẩu sản phẩm chăn nuôi. 

 

Bất lực kiểm soát cung - cầu, giá cả

Đây là thực trạng xảy ra từ nhiều năm nay của ngành chăn nuôi. Năm 2016 - 2017, heo được thương lái thu mua nhiều và giá cao, người chăn nuôi cả nước ồ ạt tăng đàn. Tuy nhiên, sau đó khi thương lái ngừng thu mua, giá heo hơi giảm thê thảm, có thời điểm ở một số địa phương giá heo hơi chỉ còn 25.000 đồng/kg, người chăn nuôi lỗ nặng, cả nước đã phải tham gia cuộc “giải cứu” chưa từng có. Nhưng chỉ một thời gian sau, giá heo hơi tăng lên nhanh chóng, người chăn nuôi nhỏ lẻ ngậm ngùi, còn người tiêu dùng thì phải móc hầu bao mua thịt heo giá cao.

Năm nay, khi bệnh ASF xảy ra và bùng phát dữ dội, heo tiêu hủy hết, người dân nhanh chóng chuyển sang chăn nuôi gà vì dự báo người tiêu dùng sẽ ưu tiên sử dụng sản phẩm này, khiến cho số lượng đàn gà tăng đột biến. Tính riêng tỉnh Đồng Nai, thống kê của Chi cục Chăn nuôi và Thú y Đồng Nai, tổng đàn gà của tỉnh này hiện là 24 triệu con, tăng hơn 3 triệu con so với thời điểm đầu tháng 5. Nguồn cung quá lớn khiến giá gà liên tục giảm sâu, người chăn nuôi thấp thỏm. Có thời điểm, giá thịt gà công nghiệp tại Đông Nam bộ dưới 20.000 đồng/kg.

 

Chi phí chăn nuôi cao

Việc phải nhập khẩu hầu hết các sản phẩm đầu vào cho chăn nuôi như con giống, thức ăn, nguyên liệu… đã khiến chi phí cho chăn nuôi tại Việt Nam luôn ở mức cao.

Về con giống, theo chia sẻ của đại diện Hiệp hội Chăn nuôi Đồng Nai, do năng suất đẻ thấp nên để đáp ứng được nhu cầu con giống trên thị trường, số heo nái của Việt Nam luôn rất đông. Đây lại là “lực lượng” tiêu tốn nhiều thức ăn nhất, đã góp một phần nguyên nhân khiến giá heo con cao. Cùng đó, theo nhiều chuyên gia kinh tế, năng suất chăn nuôi của Việt Nam chỉ bằng 25 - 30% nhiều nước trên thế giới. Chưa kể, TĂCN và nguyên liệu phải nhập khẩu với tỷ trọng lớn. Như tính riêng 10 tháng đầu năm 2019, cả nước đã chi ra trên 3 tỷ USD để nhập khẩu TĂCN và nguyên liệu. 

 

Dịch bệnh nhiều

Là một nước nhiệt đới, môi trường thuận lợi để virus, vi khuẩn tồn tại, vì vậy, chăn nuôi ở Việt Nam thường xuyên xảy ra dịch bệnh. Cùng đó, tình trạng vệ sinh chuồng trại cũng như chất lượng con giống chưa cao. Sức đề kháng của vật nuôi yếu nên thiếu khả năng vượt bệnh và lây lan nhanh chóng từ khu vực này sang khu vực khác như: bệnh lở mồm long móng, tiêu chảy cấp tính ở heo con và bệnh tai xanh, cúm gia cầm. Đây cũng là những bệnh đặc thù thường xảy ra ở Việt Nam trong nhiều năm qua và năm nào cũng gây tổn thất kinh tế cho người chăn nuôi.

 

Nhập khẩu sữa và sản phẩm sữa lớn

Tính đến tháng 10/2018, Việt Nam có tổng đàn bò sữa đạt 294.380 con, phân bố đều khắp cả nước, tổng sản lượng sữa tươi nguyên liệu sản xuất trong nước theo số liệu ngày 1/10/2018 đạt 936.000 tấn. Dự kiến đến năm 2020, Việt Nam sẽ có 405.000 con bò sữa, cho sản lượng gần 1,2 triệu tấn sữa tươi/năm.

Với số lượng đàn bò sữa không lớn, Việt Nam phụ thuộc nhiều vào nhập khẩu. Theo đánh giá, Việt Nam là một trong 20 quốc gia nhập khẩu sữa nhiều nhất thế giới. 10 tháng đầu năm nay, kim ngạch nhập khẩu nhóm hàng này là 866,08 triệu USD, tăng 7% so với cùng kỳ năm 2018.

Phạm Thu

Gửi bình luận

Gửi Làm lại