Nhu cầu gia cầm vẫn còn cao

31/01/2020 | 09:12

(Người Chăn Nuôi) - Đó là chia sẻ của ông Nguyễn Văn Trọng (ảnh), Phó Cục trưởng Cục Chăn nuôi với Tạp chí Thế giới Gia cầm khi đánh giá tổng quan kết quả của ngành gia cầm trong năm 2019 và định hướng hoạt động năm 2020.

Đánh giá tổng quan kết quả ngành chăn nuôi gia cầm 2019, ông có thể cho biết những mặt được và hạn chế của ngành?

Những mặt được của ngành, phải nói tới công nghệ cao tiên tiến trên thế giới đã được áp dụng với một số doanh nghiệp. Đã chủ động được rất nhiều nguồn con giống và quy trình chăn nuôi. Đặc biệt nhất, Việt Nam có lợi thế nguồn giống nội địa chất lượng cao có thể cạnh tranh. Tạo ra các con lai đảm bảo giữa chất lượng giống nội và số lượng giống ngoại. Thứ hai, khi cân bằng sản phẩm thực phẩm, sẽ phát triển tăng mà không dư thừa. Do nhu cầu cao nên tăng trưởng sẽ duy trì khoảng 13 - 13,5%. Trong đó có cả sản lượng thịt và trứng.

Tuy nhiên, bên cạnh đó cũng có một số hạn chế như: Giá cả thất thường; chưa sản xuất theo chuỗi khép kín đầy đủ, thiếu tính liên kết; giá vẫn còn cao so với khu vực và thế giới do đầu vào qua nhiều khâu trung gian, kể cả tiêu thụ hay người sử dụng sản phẩm đầu vào cũng qua nhiều trung gian. Một hạn chế khác là dịch bệnh vẫn xảy ra, an toàn sinh học vẫn còn hạn chế, chưa nhiều cơ sở chăn nuôi an toàn sinh học, cơ sở thực hành chăn nuôi tốt, cơ sở an toàn dịch bệnh. Vùng chăn nuôi an toàn dịch bệnh còn gặp nhiều khó khăn.

 

Theo ông, các cơ sở chăn nuôi nhỏ lẻ hiện gặp khó khăn gì khi tham gia vào chuỗi? Tại sao ý thức tham gia vào chuỗi của người dân còn chưa cao?

Việc thay đổi hành vi của các hộ nuôi còn hạn chế vì họ chưa ý thức thực sự được lợi ích của chăn nuôi theo chuỗi. Nguyên nhân do việc tuyên truyền còn hạn chế nên người chăn nuôi nghĩ nuôi tự do an toàn hơn, khi vào chuỗi, phải có liên kết mới bán được sản phẩm. Sau này khi hết cơ sở giết mổ nhỏ lẻ thì vào cơ sở giết mổ tập trung vẫn có lợi. Hiện nay, người tiêu dùng không đòi hỏi truy xuất nguồn gốc nhưng đến lúc nào đó khách hàng cần yêu cầu truy xuất thì lúc đó người chăn nuôi phải thực hành chăn nuôi tốt. Nếu không liên kết sẽ ra khỏi cuộc chơi.

Hiện, Việt Nam đã xuất khẩu thịt gà chế biến sang một số thị trường trên thế giới Ảnh :TGTT

Do đó, mấu chốt là phải tuyên truyền để người chăn nuôi biết tham gia chuỗi là có lợi, vì sản xuất chủ động sẽ có người tiêu thụ chủ động, thực hiện thực hành chăn nuôi tốt, ghi chép lại thì mới truy xuất được nguồn gốc. Thứ hai là phải chăn nuôi an toàn sinh học, đảm bảo không xảy ra dịch bệnh; an toàn dịch bệnh, đó là mấu chốt và hoàn toàn chủ động được so với việc nuôi theo phong trào. Trước mắt, phải tuyên truyền thật sâu với các văn bản quy phạm pháp luật của ngành chăn nuôi thực thi từ năm 2020. Sau đó, mới bắt đầu thay đổi hành vi. Khi người chăn nuôi hiểu và thực hành chăn nuôi tốt thì năng suất tăng, chi phí giảm. Có liên kết mới chủ động bán sản phẩm, sản phẩm sẽ không dư thừa hay rơi vào mức quá đắt, quá rẻ, có lợi cho cả người tiêu dùng, người sản xuất và doanh nghiệp. Hiện tại sản xuất đang rất bị động, ví dụ khi thịt heo giá rất cao nhưng người chăn nuôi chỉ có lợi nhuận phần nào, thương lái được nhiều. Sau này, những chia sẻ lợi nhuận phải đều, chuỗi giá trị là khâu nào cũng có giá trị.

 

Vấn đề dịch bệnh trong chăn nuôi gia cầm cũng ảnh hưởng đến xuất khẩu, vùng nuôi đạt an toàn dịch bệnh hiện còn khiêm tốn. Theo ông, cần giải quyết vấn đề này như thế nào?

Người dân vẫn chưa xác định được thực hành chăn nuôi tốt, an toàn dịch bệnh đem lại lợi cho mình. Người chăn nuôi nghĩ “sao tôi nuôi thế nhưng không bán được giá cao hơn”? Họ cũng quan niệm rằng, chăn nuôi theo kiểu an toàn sinh học, nhưng giá bán vẫn thấp, đầu ra không ổn định. Vì nuôi theo quy trình như thế thì tăng trọng tốt, năng suất cao hơn, chi phí đầu vào giảm, chi phí thuốc thú y giảm, tất cả chi phí giảm thì giá thành hạ. Như tại TP. Hồ Chí Minh, nếu chăn nuôi không theo chuỗi, không đảm bảo an toàn sinh học thì không truy xuất được nguồn gốc sản phẩm và sản phẩm không tồn tại được. Đấy là những điều kiện của người tiêu dùng. Nên để tồn tại được, người chăn nuôi phải xác định chăn nuôi an toàn, có lợi cho mình và xã hội.

 

Theo ông, triển vọng xuất khẩu sản phẩm gia cầm năm 2020 như thế nào?

Xuất khẩu gia cầm bắt đầu từ năm 2017 vì đã thực hiện được việc liên kết giữa các doanh nghiệp lớn là De Heus, Bel Gà, Hùng Nhơn. Như trường hợp của Công ty Phú Gia liên kết với Hungary, để thực hiện chuỗi gia công và giết mổ tại Thanh Hóa phục vụ cho việc chuẩn bị xuất khẩu. Hoặc một số doanh nghiệp khác mở rộng đối tượng như Công ty Mavin xuất khẩu heo đi Myanmar. Thời gian qua, chúng ta mới xuất khẩu những sản phẩm chế biến, sắp tới phải hướng tới có đủ điều kiện để xuất khẩu sản phẩm đông lạnh. Sản phẩm đông lạnh liên quan đến kiểm soát dịch bệnh, chất lượng chặt chẽ hơn. Phải tiến tới việc hạ giá thành cạnh tranh với thị trường, đồng thời, phải xây dựng những vùng an toàn dịch bệnh, cơ sở an toàn dịch bệnh được Tổ chức Thú y Thế giới (OIE) công nhận. Nếu không được công nhận thì không xuất khẩu được. Như vậy, trong Luật Chăn nuôi cũng như Luật Thú y quy định rất rõ phải làm thế nào mới tham gia được thị trường quốc tế. Hiện, tham gia xuất khẩu chủ yếu là các doanh nghiệp, các trang trại lớn, còn với chăn nuôi nông hộ, định hướng không phải dễ dàng xóa bỏ ngay. Nhưng khối chăn nuôi nông hộ chủ yếu là phục vụ nội tiêu là chính.

 

Vậy trong năm 2020, ngành chăn nuôi gia cầm có cơ hội và thách thức nào trong tình hình hiện nay, thưa ông?

Theo tôi, cơ hội là khi chăn nuôi heo đang dịch bệnh thì nhu cầu gia cầm vẫn còn cao. Thứ hai, tiêu thụ trứng và thịt gà bình quân trên đầu người của Việt Nam vẫn đứng thứ 5 thứ 6 của khu vực. Với 97 triệu dân Việt Nam và khoảng 15 triệu khách du lịch nên nhu cầu này rất cao. Nên cần phát triển ngành chăn nuôi để cạnh tranh với ngay thị trường trong nước, rộng ra là thị trường xuất khẩu. Tiềm năng sử dụng thực phẩm là rất lớn đối với gia cầm. Cầu vẫn đang cần thì cung có cơ hội. Song bên cạnh đó ngành gia cầm vẫn phải đối diện với thách thức là cần phải sản xuất theo quy mô theo an toàn thực phẩm, đạt đầy đủ điều kiện với thế giới.

 

Vậy theo ông cần phải làm gì để hạ giá thành chăn nuôi gia cầm? Ông có lời khuyên gì cho người chăn nuôi gia cầm khi giá bán thất thường như vừa qua?

Thứ nhất, cần làm theo chuỗi cung cấp nguồn đầu vào sẽ giảm đi, chủ động về đầu vào cũng như đầu ra nên không bị động. Việc làm theo chuỗi cần được quan tâm đến. Thời gian qua, có một số nơi xảy ra tình trạng phát triển nóng, dẫn đến giá gia cầm giảm sâu, tuy nhiên, giá gia cầm lại tăng lên sau một thời gian. Do đó, vấn đề ở đây vẫn là thực hiện chăn nuôi theo chuỗi.

 

Thời gian tới khi Luật Chăn nuôi có hiệu lực sẽ ảnh hưởng như thế nào đến ngành chăn nuôi gia cầm, thưa ông?

Chăn nuôi gia cầm vẫn còn nhiều cơ hội để phát triển, nhu cầu vẫn còn cao ngay cả ở thị trường trong nước. Nếu thực hiện tốt quản lý có điều kiện chăn nuôi, chắc chắn sẽ còn tốt hơn. Tất nhiên cần giảm chăn nuôi nông hộ. Chăn nuôi trang trại công nghiệp, chăn nuôi áp dụng công nghệ cao sẽ tăng dần lên. Hiện đã có nhiều mô hình trang trại quy mô áp dụng rất tốt. Giá thức ăn hiện tại cũng cần giảm xuống không qua nhiều khâu.

 

Vậy để phát triển chăn nuôi bền vững thì mấu chốt vấn đề ở đây là gì, thưa ông?

Mấu chốt vẫn là chăn nuôi an toàn sinh học. Thứ hai là chăn nuôi theo chuỗi. Nếu không chăn nuôi theo chuỗi thì cung với cầu luôn bất bình thường. Chăn nuôi theo chuỗi mới chủ động về nguồn cung vì chăn nuôi theo chuỗi là doanh nghiệp làm trọng tâm.

Trước mắt phải thực hiện chăn nuôi sinh học đảm bảo an toàn không có dịch bệnh. Thứ hai là sản xuất theo chuỗi, sản phẩm theo chuỗi truy xuất được nguồn gốc. Định hướng sắp tới đây, để phục vụ phù hợp với Luật Chăn nuôi, với 2 Nghị định và 4 Thông tư, nếu không làm như vậy, người nuôi sẽ ra khỏi vòng quay. Muốn làm được như vậy, khi chăn nuôi nông hộ vẫn là nhiều, phải có tính liên kết ngang. Tức là muốn cho doanh nghiệp vào làm chuỗi thì các hộ chăn nuôi phải liên kết được với nhau thành hợp tác xã, tổ hợp tác, thành những nhóm, những tổ đội. Doanh nghiệp không vào để hợp đồng với từng hộ cá nhân, như vậy rủi ro sẽ nhiều. Lúc rẻ thì bán cho doanh nghiệp, lúc đắt thì bán ra ngoài. Vì thế, phải có tính liên kết và liên kết ngang trước rồi sau đó mới thành chuỗi, có như vậy mới có thể bền vững được.

Trân trọng cảm ơn ông!

Ngọc Diễm - Thực hiện

Gửi bình luận

Gửi Làm lại