Nam Phi: Nỗ lực phục hồi ngành gia cầm

25/02/2020 | 12:09

(Người Chăn Nuôi) - Sau 3 năm đối mặt nhiều khó khăn, ngành gia cầm Nam Phi đang dần đón nhận các tín hiệu lạc quan từ năm 2019.

3 năm qua là quãng thời gian đầy rẫy khó khăn với ngành gia cầm Nam Phi. Tình trạng hạn hán kéo dài tại nhiều vùng trên cả nước đã khiến giá ngô hạt tăng kỷ lục vào năm 2016, và dẫn đến chi phí thức ăn gia cầm bị đội lên 13,5%, trong khi chi phí sản xuất cũng tăng 12%.

Chi phí thức ăn tăng cao đã làm suy yếu sức cạnh tranh của nông dân Nam Phi trước nhiều sản phẩm gia cầm nhập khẩu có giá rẻ hơn, và gây ra tình trạng thất nghiệp tràn lan; đồng thời đẩy nhiều trại nuôi quy mô nhỏ lẻ vào cảnh phá sản hoặc phải tạm dừng hoạt động. Hãng RCL Foods tại Nam Phi đã đóng cửa 15 trang trại và cắt giảm 1.350 công nhân để tồn tại.

 

Vượt khủng hoảng dịch bệnh

Hạn hán ảnh hưởng nghiêm trọng đến các vùng sản xuất ngô cho tới năm 2017 mới bắt đầu dịu đi. Giá TĂCN đã giảm tới 10,5%, trong khi giá sản xuất tăng 15%. Không may là giá sản xuất tăng lại do dịch cúm gia cầm độc lực cao bùng phát lần đầu tiên tại Nam Phi.

Ngành gia cầm đã phải thực hiện kế hoạch ứng phó khẩn cấp tại chỗ, vì các nhà lãnh đạo ngành cho rằng virus tấn công Nam Phi chỉ là vấn đề thời gian. Nhưng thực thi kế hoạch trên thực tế không đơn giản như khi nói, đặc biệt là khi quốc gia này buộc phải đưa ra quyết định tiêu hủy một số lượng lớn gia cầm chỉ trong 1 ngày.

Ngành gia cầm Nam Phi đang tìm cách phục hồi Ảnh: IT

Trong khi đó, nông dân ở những quốc gia khác thường được chính phủ đền bù tổn thất từ việc tiêu hủy gia cầm bệnh, thì tại Nam Phi, vẫn chưa có quy định chính thức về điều này. Theo cơ quan thực phẩm và nông nghiệp (BFAP), khoảng 4,7 triệu gà đẻ và 700.000 gà thịt, trị giá 317 triệu R (gần 17,8 triệu bảng Anh) đã bị tiêu hủy suốt đợt bùng phát dịch bệnh, nâng tổng thiệt hại của ngành gia cầm Nam Phi lên khoảng 1.87 tỷ R (xấp xỉ 105,1 triệu bảng Anh).

Bùng phát dịch listeria bắt đầu vào năm 2018 không ảnh hưởng lớn đến tiêu thụ thịt gia cầm nhưng lại gây ra làn sóng thu hồi hàng loạt sản phẩm thịt chế biến sẵn.

Để ứng phó, nhà sản xuất đã rà soát lại và chủ động tăng cường biện pháp giảm thiểu rủi ro dịch bệnh, tham gia nhiều hội thảo bàn về các giải pháp kiểm soát vệ sinh và an toàn thực phẩm theo yêu cầu mà chính phủ đã đề ra trong Hiệp ước an toàn sản phẩm thịt.

TS. Ziyanda Majokweni, Chủ tịch Hiệp hội Chăn nuôi gia cầm Nam Phi cho biết, ngành gia cầm nước này đã cam kết sát cánh cùng Bộ Nông, Lâm và Ngư nghiệp quốc gia với nhiều mục tiêu ý nghĩa, khả thi như các kế hoạch giảm mầm bệnh được duy trì bằng các công cụ hiệu lực ở cả phạm vi trong nước và toàn cầu, đảm bảo quản lý tốt các bệnh bắt nguồn từ thực phẩm.

 

Triển vọng tương lai

TS. Majokweni đánh giá lạc quan về triển vọng ngành gia cầm Nam Phi trong những năm tới. Ngành đã được quản lý tốt và vượt qua mùa đông 2018 với 2 ca H5N8 bùng phát tại một trại nuôi gà công nghiệp và một trại nuôi chim cút. Tuy nhiên, kiểm soát sự lây lan của virus trong các đàn đà điều vẫn gây lúng túng trong công tác quản lý ngành. TS. Majokweni cho biết, các đợt bùng phát mới đã được ghi nhận tại châu Âu và Nam Phi đang được theo dõi và đề phòng chặt chẽ.

Dù ngành gia cầm đã có sự chuẩn bị tốt hơn để sẵn sàng ứng phó với các đợt bùng phát dịch bệnh mới trong tương lai, thì dịch cúm gia cầm vẫn là mối đe dọa lớn nhất bởi khâu quản lý dịch bệnh hiệu quả phần lớn phụ thuộc vào chủng virus và mức độ đầu tư của ngành trong nỗ lực kiềm chế dịch bệnh. Trong khi đó, các loại vaccine khẩn cấp vẫn đang trong quá trình nghiên cứu. Cho đến nay, có thể khẳng định người nuôi gia cầm tại Nam Phi vẫn hoạt động hiệu quả và vững vàng kinh tế không thua kém các đối thủ tại Mỹ hay châu Âu.

Marthinus Stander, Tổng Giám đốc Country Bird Holdings cho biết, thời tiết và giá ngô diễn biến thuận lợi khiến ngành chăn nuôi gà thịt công nghiệp phát triển ổn định suốt 18 tháng qua, bất chấp các đợt bùng phát dịch cúm gia cầm. Các điều kiện được cải thiện dẫn đến hoạt động đầu tư cho ngành gia cầm tăng cao và cho phép nông dân củng cố vị thế tài chính của họ. Theo Stander, tuy nhiên, giá cả tương lai sẽ phụ thuộc vào điều kiện thời tiết và tỷ giá hối đoái của đồng rand Nam Phi trước các ngoại tệ mạnh trên thế giới.

Marthinus Standera dự báo tình hình vụ khai thác ngô diễn biến thuận lợi trong năm nay, nguồn cung ổn định cho ngành chăn nuôi. Nhưng nông dân trồng ngô vẫn có khả năng phải đối mặt một đợt El Nino mới – thủ phạm gây ra các đợt hạn hán nghiêm trọng tại Nam Phi.

 

Bảo hộ tốt hơn

Cả Stander và TS. Majokweni đều kỳ vọng những tuyên bố của tổng thống Nam Phi, Cyril Ramaphosa hồi tháng 9/2018 về “kế hoạch thúc đẩy kinh tế và phục hồi”, cùng nhiều chiến lược khác sẽ được sử dụng để bảo hộ ngành gia cầm. Đến nay, châu Âu đã thiết lập thuế tự vệ 35,5% áp dụng từ 28/9/2018 đến 11/3/2019 và giảm xuống 30% từ 12/3/2019 đến 11/3/2020, giảm tiếp 25% vào 12/3/2020 và 11/3/2021 và cuối cùng 5% từ 12/2/2021 đến 11/3/2022. 

Nhiều nghiên cứu cho thấy nông dân Nam Phi hoạt động hiệu quả và vững vàng kinh tế như các đối thủ của họ ở châu Âu và Mỹ mặc dù các quốc gia này được hưởng lợi từ các khoản trợ cấp của chính phủ. Những quốc gia này và nhiều nước khác đang bán phá giá các sản phẩm thịt mà người tiêu dùng của họ không cần do dư thừa. Đây không chỉ là trở ngại tại Nam Phi, mà đang chặn đứng sự phát triển của ngành gia cầm các vùng khác thuộc châu Phi nói chung.

Tuấn Minh

Theo Poutrysite

Gửi bình luận

Gửi Làm lại