Khó quản lý sử dụng kháng sinh

10/03/2020 | 10:55

(Người Chăn Nuôi) - Luật Chăn nuôi đã có lộ trình dần bỏ thuốc kháng sinh trong chăn nuôi và sẽ kết thúc vào năm 2025. Mặc dù tinh thần chỉ đạo chung hướng tới cấm sử dụng kháng sinh trong chăn nuôi, nhưng để loại bỏ hoàn toàn vào năm 2025 dường như rất khó khăn.

Sử dụng nhiều

Kháng sinh không chỉ dùng để điều trị bệnh cho người mà còn được sử dụng rộng rãi trong nông nghiệp và nuôi trồng thủy sản với mục đích phòng, trị bệnh cho vật nuôi, thậm chí còn được bổ sung vào TĂCN với giúp kích thích tăng trưởng. Tuy nhiên, việc sử dụng rộng rãi và lạm dụng kháng sinh thời gian dài dẫn đến sự xuất hiện và gia tăng khả năng kháng thuốc của các vi sinh vật. Trước tình trạng này, Bộ NN&PTNT và các cơ quan liên quan đã ban hành một loạt các quy định, hướng dẫn trong các văn bản như Thông tư số 06/2016/TT-BNNPTNT, Thông tư số 20/2017/TT-BNNPTNT, Nghị định số 39/2017/NĐ-CP và mới đây nhất là Luật Chăn nuôi số 32/2018/QH14 nhằm kiểm soát tốt hơn và từng bước loại bỏ dần kháng sinh trong TĂCN theo lộ trình đến năm 2025.

Nằm trong kế hoạch hành động theo tinh thần của Quyết định số 2625/QĐ-BNN-TY, các vấn đề nổi bật được nêu ra là: quy định về quản lý, sử dụng kháng sinh chưa đầy đủ và việc thực thi các quy định này là chưa cao; hệ thống giám sát chưa phù hợp hoặc bị thiếu nên việc định lượng mức độ nghiêm trọng của vấn đề kháng kháng sinh chưa thực hiện được; Việc sử dụng thuốc kháng sinh quá liều hoặc lạm dụng đều gây ra tình trạng kháng thuốc, tạo điều kiện thuận lợi cho các vi sinh vật kháng thuốc xuất hiện, biến đổi và lây lan gây thiệt hại lớn cho người chăn nuôi và cộng đồng khi có dịch bệnh xảy ra. Điều này làm tình trạng dư lượng kháng sinh trong thực phẩm từ vật nuôi, thủy hải sản gia tăng, đây cũng là nguyên nhân gây ra tình trạng kháng thuốc kháng sinh ở người khi sử dụng nguồn thực phẩm từ vật nuôi, thủy sản.

Trên thực tế, việc triển khai các quy định trên vẫn còn gặp nhiều khó khăn. Tính khả thi của các quy định khi áp dụng đến các địa phương, các cơ sở chăn nuôi và người chăn nuôi còn thấp. Một số yếu tố ảnh hưởng đến việc triển khai các quy định đó là: Ở nhiều địa phương, người dân cho rằng sử dụng kháng sinh để chữa bệnh cho vật nuôi sẽ hiệu quả hơn, đồng thời cũng có tác dụng phòng tránh. Đặc biệt, người dân dễ dàng ra hiệu thuốc hỏi mua, thậm chí tự ý phối hợp các loại kháng sinh mà không cần sự hướng dẫn, hỏi ý kiến tư vấn từ bác sĩ thú y. Thứ hai là, các loại kháng sinh được mua bán không cần có đơn thuốc của bác sĩ thú y, việc kê đơn, cấp phát kháng sinh không hợp lý. Ba là, hạn chế về nhận thức và kiến thức liên quan đến kháng sinh của cả các nhà chuyên môn, người chăn nuôi và cộng đồng về sử dụng kháng sinh và kháng kháng sinh. Việc quản lý và triển khai các quy định về sử dụng kháng sinh trong TĂCN trong nhiều năm vẫn còn gặp nhiều khó khăn. Nguồn nhân lực trong công tác quản lý, giám sát còn giới hạn cả về năng lực và số lượng. Cơ chế xử phạt chưa có tính tăng nặng đối với các đối tượng vi phạm. Người dân chưa nhận thức được những tác hại tiềm tàng của việc lạm dụng kháng sinh và thiếu kiến thức trong việc sử dụng kháng sinh một cách hiệu quả. Ở nhiều địa phương có đặc điểm địa hình khó khăn, công tác tuyên truyền nâng cao nhận thức cho người chăn nuôi chưa được chú trọng. Bên cạnh đó, ở các địa phương cũng thiếu các cơ sở xét nghiệm có thể đủ năng lực để xác định chính xác vi sinh vật đề kháng dẫn đến khó khăn trong việc phát hiện các vi sinh vật đề kháng mới nổi.

 

Tạo dựng cơ sở pháp lý

Mặc dù, các quy định về sử dụng kháng sinh trong TĂCN còn chưa khả quan về hiệu quả áp dụng nhưng đã giúp tạo dựng cơ sở pháp lý cho việc quản lý sử dụng kháng sinh đi vào khuôn khổ. Dựa trên các điều khoản được ban hành, các quy định sẽ có tác động đa chiều tới nhiều thành phần tham gia trong hoạt động chăn nuôi, định hướng người chăn nuôi tuân thủ theo quy trình thực hành chăn nuôi an toàn sinh học. Các tổ chức, cơ quan nghiên cứu, phát triển xây dựng các kịch bản, bối cảnh để phát triển các mô hình chăn nuôi sử dụng kháng sinh có kiểm soát. Song song với đó, các cơ quan, đơn vị chuyên trách cần phải có sự phối hợp hơn nữa trong việc xây dựng chiến lược sử dụng kháng sinh bền vững trong chăn nuôi.

Các cơ quan, đơn vị cần phải có sự phối hợp hơn nữa trong việc xây dựng chiến lược sử dụng kháng sinh bền vững trong chăn nuôi. Song song với việc hoàn thiện về mặt pháp lý các quy định của nhà nước, Bộ NN&PTNT cũng cần tăng cường công tác xã hội về tuyên truyền, đào tạo, cung cấp thông tin cho người chăn nuôi, cán bộ ở các địa phương.

Hà Văn Giới - Viện Nghiên cứu Ngô

Gửi bình luận

Gửi Làm lại