Giảm protein thô trong khẩu phần chăn nuôi

30/05/2019 | 03:23

(Người Chăn Nuôi) - Việc giảm mức protein thô trong khẩu phần của vật nuôi được xem là giải pháp tối ưu trong bối cảnh giá cả nguyên liệu thức ăn chăn nuôi đang tăng cao.

Lợi ích

Tăng trưởng tốt: Theo bằng chứng nghiên cứu mới trên heo cho thấy, có một mối quan hệ tích cực giữa mức protein thô khẩu phần thấp và đặc điểm chất lượng thịt tăng. Chẳng hạn như tăng hàm lượng mỡ trong nạc ở thịt thăn lưng, mông đùi và giảm độ dày mỡ lưng. Tất nhiên, điều này còn phụ thuộc vào chất lượng của giống heo. Ngoài ra, mới đây Yang-Su Kim (2018) báo cáo một thí nghiệm trên 360 gà Ross 308 với 4 nghiệm thức. Nghiệm thức đối chứng (CP-C) gà ăn khẩu phần có các mức protein thô là 21,5; 20,5; và 20% tương ứng với giai đoạn 1 - 7 ngày; 7 - 14 ngày; và 14 - 35 ngày tuổi. Các nghiệm thức thí nghiệm có các mức protein giảm 1% (CP-1), 2% (CP-2) và 3% (CP-3) so với nghiệm thức đối chứng. Tất cả các axit amin khẩu phần đều được cân đối và giống nhau ở tất cả các nghiệm thức. Kết quả thí nghiệm cho thấy, với khẩu phần giảm 2% protein thô (CP-2) cho kết quả tốt nhất về tăng trưởng và hiệu quả sử dụng thức ăn (trọng lượng cuối kỳ của gà tăng 6%, FCR giảm 4% so với các nghiệm thức khác). Về hiệu quả kinh tế, nghiệm thức CP-2 cũng cho HQKT cao nhất, lãi tính bằng EUR/gà của nghiệm thức CP-2 là 1,041 còn ở nghiệm thức đối chứng (CP-C) là 1,030 (cao hơn 0,011 EUR/gà) và ở nghiệm thức CP-3 là 0,85 (thấp hơn CP-2 là 0,191 EUR/gà).


Khẩu phần protein thấp giúp các vi khuẩn có lợi trong ruột heo phát triển     Ảnh: ST
 

Bảo vệ được sức khỏe ruột, ngăn ngừa bệnh đường tiêu hóa: Theo các kết quả nghiên cứu trên heo con cho thấy, với khẩu phần protein thấp, số vi khuẩn có lợi trong ruột như Lactobacilli phát triển tốt trong khi vi khuẩn có hại như trực khuẩn Staphilococcus bị ức chế. Bên cạnh đó, khẩu phần có protein thô ở mức vừa phải và tỷ lệ các axit amin cân đối sẽ giúp đảm bảo không có sự dư thừa protein khi thức ăn đi qua phần ruột non, vào ruột già và trở thành cơ chất cho các vi sinh vật trong ruột già lên men. Sở dĩ việc dư thừa protein là không tốt bởi chúng sẽ không được hấp thụ ở ruột non mà đi tới ruột già, ở đây chúng bị các enzyme vi khuẩn biến thành các chất độc như indole, scatol… Các chất độc này gây rối loạn tiêu hóa (tiêu chảy) hoặc có thể hấp thu vào máu rồi đi đến gan, làm suy giảm chức năng gan.

Hạn chế được lượng khí thải nitơ: Khẩu phần protein cao làm tăng urê thải ra ở nước tiểu, khi urê đi vào môi trường sẽ bị phân giải thành ammoniac. Ammoniac trong chuồng nuôi ở nồng độ cao (>50 ppm) sẽ làm cho con vật chán ăn, giảm tiêu thụ thức ăn, dẫn tới giảm tăng trưởng (giảm tới 30% ở heo) và dễ bị nhiễm trùng phổi. Theo các nhà khoa học, khẩu phần cứ giảm 1% protein sẽ giảm được 8 - 10% nitơ thải ra môi trường, 10 - 13% ammoniac thải ra ngoài không khí. Nói chung, tỷ lệ mỗi đơn vị % protein thô giảm đi trong khẩu phần sẽ giúp giảm bài tiết nitơ khoảng 8%.

 

 

Giải pháp

Để giảm protein thô khẩu phần, giải pháp đầu tiên là cân đối axit amin thiết yếu của khẩu phần theo với nhu cầu của con vật bằng các axit amin công nghiệp (hay còn gọi là axit amin tổng hợp). Với khẩu phần thấp protein, một số axit amin thiết yếu sẽ thiếu so với nhu cầu. Khi không có axit amin công nghiệp để cân đối, hiệu suất chăn nuôi sẽ giảm. Trong trường hợp, này các nhà dinh dưỡng buộc phải sử dụng khẩu phần có hàm lượng protein thô cao bằng việc đưa vào công thức thức ăn các nguyên liệu giàu protein như khô đỗ tương, bột thịt, bột cá… Bằng cách này khẩu phần không tránh được việc thừa ra một số axit amin thiết yếu so với nhu cầu.

Bổ sung axit amin công nghiệp, cân đối axit amin theo với nhu cầu axit amin của con vật để giảm protein thô khẩu phần, đó là phương pháp tổ hợp những khẩu phần có “protein lý tưởng” (ideal protein). “Protein lý tưởng” được định nghĩa là protein tổng số của khẩu phần mà profile axit amin thiết yếu của nó có tỷ lệ cân đối phù hợp với nhu cầu của một chức năng sinh lý nào đó như tăng truởng, mang thai, tiết sữa hay đẻ trứng… Cân bằng axit amin trong “protein lý tưởng” chọn dùng lysine làm tham chiếu,  hàm lượng lysine được coi là 100, tỷ lệ các axit amin thiết yếu khác xác định theo % của lysine.

Profile axit amin trong “protein lý tưởng” của khẩu phần các giống gà hiện đại cũng thay đổi nhiều so với các giống ít cải tiến (bảng 2). Số liệu bảng 2 cũng cho biết, nhu cầu lysine của con vật ngày càng tăng (để đáp ứng sự tăng cao của tốc độ sinh tổng hợp protein), trong khi protein tổng số của khẩu phần không tăng, thậm chí còn giảm.

Các dẫn chứng trên cũng cho thấy, với giống hiện đại, không chỉ nhu cầu lysine tăng mà tỷ lệ các axit amin khác so với lysine cũng tăng. Và để giảm protein thô khẩu phần, các axit amin công nghiệp như lysine, arginine, methionine, threonine, tryptophan và valine là công cụ quan trọng để các nhà dinh dưỡng đáp ứng yêu cầu này.

>>  Nhờ áp dụng những tiến bộ của công nghệ sinh học và công nghệ vi sinh, sản lượng axit amin thức ăn chăn nuôi trong những năm gần đây phát triển mạnh mẽ. Tổng sản lượng axit amin thức ăn chăn nuôi toàn thế giới ước đạt 4,5 triệu tấn vào năm 2017 và được dự báo tăng lên tới 6,2 triệu tấn vào năm 2020. Ngành gia cầm là ngành tiêu thụ lớn nhất về axit amin với sản lượng ước tính là 1,9 triệu tấn năm 2017 và dự báo tăng lên 2,8 triệu tấn vào năm 2020 (Dublin, 2017).

 

Diệu Châu

Gửi bình luận

Gửi Làm lại