Gắn chăn nuôi với hội nhập

31/01/2018 | 04:16

(Người Chăn Nuôi) - Ngành chăn nuôi năm 2017 gặp nhiều khó khăn, nhưng cũng ghi dấu ấn những kỷ lục mới. Với nỗ lực thực hiện tái cơ cấu ngành nông nghiệp, trong đó có chăn nuôi, Luật Chăn nuôi sẽ được thông qua năm 2018, nhằm đưa ngành chăn nuôi phát triển hiệu quả, ổn định hơn, bền vững hơn. Đó cũng là chia sẻ của Thứ trưởng Bộ NN&PTNT Vũ Văn Tám (ảnh) với Đặc san Người Chăn nuôi dịp Xuân Mậu Tuất 2018.

Thưa Thứ trưởng, ông có thể đưa ra những đánh giá chung về ngành chăn nuôi năm 2017?


Thứ trưởng Bộ NN&PTNT Vũ Văn Tám
 

Nhìn chung năm 2017 ngành chăn nuôi đã vượt qua nhiều khó khăn thách thức, tiếp tục đà tăng trưởng (trừ ngành hàng thịt heo); đảm bảo đáp ứng đủ nhu cầu tiêu dùng thực phẩm trong nước và gia tăng một số mặt hàng xuất khẩu. Chúng ta vẫn chủ động kiểm soát tốt dịch bệnh, giảm giá thành TĂCN và ứng dụng nhiều quy trình, tiến bộ kỹ thuật mới vào sản xuất. Điểm sáng của ngành chăn nuôi là lần đầu tiên tự nghiên cứu và sản xuất được giống vaccine lở mồm long móng (LMLM) để từ năm 2018 trở đi sẽ chủ động hoàn toàn sản xuất trong nước; lần đầu tiên xuất khẩu được sản phẩm thịt gà sang Nhật Bản. Chúng ta đã cơ bản kiểm soát và loại bỏ được sử dụng chất các cấm trong chăn nuôi (như salbutamol, vàng ô...) nhiều nơi đã áp dụng thành công truy xuất nguồn gốc sản phẩm chăn nuôi; nhiều chuỗi liên kết, sản phẩm chăn nuôi cấp địa phương gắn với các thương hiệu uy tín và chỉ dẫn địa lý minh bạch, đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm, giúp người tiêu dùng có nhiều sự lựa chọn tin cậy và yên tâm hơn. Tuy nhiên, tái cơ cấu sản phẩm chăn nuôi chuyển dịch chậm chưa đáp ứng được nhu cầu ngày càng cao và đa dạng của người tiêu dùng. Khả năng cạnh tranh của sản phẩm chăn nuôi thấp; giết mổ, chế biến đang là khâu yếu nhất của ngành chăn nuôi; sản phẩm chăn nuôi hầu như chưa xuất khẩu được. Sản xuất chăn nuôi thiếu kết nối với thị trường, điển hình là sự cố ngành hàng thịt heo bị khủng hoảng thừa phải giải cứu.

Vấn đề giá được xem là nóng trong năm 2017. Vậy theo Thứ trưởng, đâu là giải pháp để hạn chế tình trạng này?

Đúng là năm 2017 ngành hàng thịt heo bị khủng hoảng thừa, giá giảm quá sâu, làm người chăn nuôi thua lỗ và thiệt hại nặng; với sự chung tay của cả nước, chúng ta đã giải cứu thành công. Để hạn chế tình trạng này, chúng ta phải triển khai đồng bộ nhiều giải pháp trước mắt và lâu dài. Về cấp bách, trước mắt là giảm cung và kiểm soát tốt nguồn cung nâng cao chất lượng sản phẩm gắn với nhu cầu tiêu dùng của thị trường, giảm giá thành, truy xuất nguồn gốc, đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm. Giúp người tiêu dùng cả nước yên tâm sử dụng thịt heo trong bối cảnh thịt heo chủ yếu tiêu thụ trong nước. Mặt khác, mặt hàng thịt heo phải cạnh tranh với hàng nhập khẩu, và cạnh tranh với các loại thực phẩm khác có thể thay thế thịt heo. Về lâu dài, thực hiện tái cơ cấu ngành hàng thịt heo theo hướng đa dạng chủng loại sản phẩm, đặc biệt sản xuất thịt heo hữu cơ, các giống bản địa. Tăng cường liên kết sản xuất theo chuỗi sản phẩm gắn với kiểm soát an toàn thực phẩm và đảm bảo an toàn dịch bệnh đạt yêu cầu xuất khẩu và chỉ mở rộng nguồn cung khi có thị trường.

Khó khăn khi thực hiện các giải pháp này là chăn nuôi vẫn diễn ra trong bối cảnh phổ biến mô hình chăn nuôi nông hộ quy mô nhỏ chưa có sự liên kết và kết nối với thị trường, giá thành cao, khả năng cạnh tranh thấp. Thịt heo chưa xuất khẩu được do chưa có sản phẩm chế biến và cấp đông, chưa đáp ứng yêu cầu về kiểm dịch, nhất là bệnh lở mồm long móng. Chúng ta chưa có thái độ dứt khoát và kiểm soát tốt việc xuất khẩu heo sống qua biên giới.

Vậy Thứ trưởng có nhận định gì về mặt hàng này và cơ hội xuất khẩu thịt heo đã qua chế biến trong năm 2018?

Khó khăn trong xuất khẩu thịt heo hiện nay là khó vượt qua rào cản kỹ thuật, chủ yếu là về an toàn thực phẩm và kiểm dịch. Khó nhất là chúng ta chưa được công nhận là nước an toàn về dịch LMLM, chưa xây dựng được cơ sở, vùng an toàn dịch bệnh theo chuẩn của Tổ chức Thú y Thế giới. Vì vậy, không thể xuất khẩu thịt heo sống, thịt heo cấp đông. Mặt khác, giá thành sản phẩm thịt heo chưa thật sự cạnh tranh nên nếu mở được thị trường xuất khẩu nhưng khả năng cạnh tranh thấp thì cũng khó xuất khẩu.

Để khơi thông xuất khẩu, chúng ta đã và đang đàm phán để mở thị trường với Trung Quốc, Nhật Bản, Nga và các nước liên minh Hải quan, một số nước ASEAN, Hàn Quốc… Xúc tiến xây dựng các chuỗi sản phẩm heo sữa, heo thịt gắn với xây dựng vùng, cơ sở an toàn dịch bệnh. Bộ NN&PTNT đã lập tổ công tác hỗ trợ các doanh nghiệp xuất khẩu do Cục trưởng Cục Thú y làm tổ trưởng, cùng tỉnh Thái Bình, Nam Định hỗ trợ các doanh nghiệp xây dựng chuỗi heo sữa, heo thịt xuất khẩu gắn với cơ sở an toàn dịch bệnh về LMLM, dịch tả heo gắn với kiểm soát về an toàn thực phẩm, Bộ cũng đang phối hợp với các địa phương rà soát, đề xuất bổ sung cơ chế chính sách khuyến khích, hỗ trợ xuất khẩu.

Vậy, Thứ trưởng có thể nhận định và dự báo về tình hình của ngành trong năm 2018?

Năm 2018, ngành chăn nuôi tập trung trình Quốc hội thông qua Luật Chăn nuôi, đây là lần đầu tiên chúng ta có Luật về chăn nuôi, tạo hành lang pháp lý thuận lợi phát triển. Đồng thời là năm toàn ngành tiếp tục thúc đẩy tái cơ cấu theo hướng nâng cao giá trị gia tăng và phát triển bền vững. Năm 2018 dự báo chúng ta vẫn chủ động kiểm soát tốt dịch bệnh và tăng cường kiểm soát chất lượng vật tư đầu vào sản xuất chăn nuôi, đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm. Mặt khác, các hộ chăn nuôi nhỏ cần phải được tổ chức lại theo hướng liên kết chuỗi, gắn với xây dựng vùng cơ sở an toàn dịch bệnh, tổ chức lại khâu giết mổ, chế biến, thúc đẩy sản xuất sản phẩm chăn nuôi hữu cơ, phát triển các sản phẩm chăn nuôi là giống vật nuôi bản địa. Củng cố lại công tác thống kê, dự báo thị trường, cảnh báo kịp thời.

Ngành chăn nuôi Việt Nam luôn nỗ lực hội nhập với thế giới 	Minh họa: Nguyễn Hùng
Ngành chăn nuôi Việt Nam luôn nỗ lực hội nhập với thế giới     Minh họa: Nguyễn Hùng

Liên quan tới Luật Chăn nuôi, Thứ trưởng đánh giá thế nào về Dự thảo sửa đổi Luật Chăn nuôi, năm 2018 Luật sẽ được Quốc hội thông qua, điều này sẽ tác động như nào tới ngành?

Dự thảo Luật Chăn nuôi, Bộ NN&PTNT sẽ xây dựng và trình chi tiết theo cách tiếp cận mới phù hợp và phục vụ hội nhập quốc tế, đáp ứng yêu cầu tái cơ cấu ngành chăn nuôi theo hướng nâng cao giá trị gia tăng và phát triển bền vững, kiến tạo hành lang pháp lý để tạo thuận lợi cho doanh nghiệp, các hộ gia đình phát triển chăn nuôi đúng pháp luật, đáp ứng yêu cầu cải cách hành chính. Là Luật chi tiết nên đảm bảo tính minh bạch, để Luật được khả thi và thông qua, khi có hiệu lực thi hành, cơ bản áp dụng ngay, không chờ các văn bản hướng dẫn (trừ một số ít nội dung giao cho Chính phủ, Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ NN&PTNT quy định, hướng dẫn thì sẽ được đồng bộ khi Luật có hiệu lực thi hành theo các văn bản hướng dẫn và cũng được ban hành). Ngay sau khi được thông qua, Bộ sẽ chỉ đạo công tác hướng dẫn triển khai để đưa Luật vào cuộc sống.

Trân trọng cảm ơn Thứ trưởng!

Chúng ta đang nỗ lực tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, xúc tiến thương mại, mở rộng thị trường xuất khẩu, nhưng cần lưu ý, năm 2018 sản phẩm chăn nuôi trong đó có thịt heo vẫn chủ yếu tiêu thụ trong nước, chưa xuất khẩu được, vì vậy vấn đề cốt lõi phải ứng dụng tiến bộ kỹ thuật, kinh nghiệm hay để giảm giá thành chăn nuôi, không sử dụng chất cấm, đảm bảo an toàn thực phẩm để tăng tính cạnh tranh và lấy lại niềm tin của người tiêu dùng. Thứ trưởng Vũ Văn Tám nhấn mạnh.

 

Dương Thảo

(Thực hiện)

Gửi bình luận

Gửi Làm lại