EU mạnh tay với ASF

26/09/2019 | 03:09

(Người Chăn Nuôi) - Dù ASF tại châu Âu chưa lan nhanh và làm kiệt quệ ngành heo như tại châu Á, nhưng châu lục này vẫn đang quyết liệt ngăn chặn dịch bệnh bằng các giải pháp an toàn sinh học; đồng thời bảo vệ thương mại thịt heo thông suốt.

Ngăn chặn từ thức ăn

Các hãng TĂCN và nông dân tại châu Âu là những lực lượng đứng đầu các chiến dịch nâng cao an toàn sinh học trong bối cảnh ASF luôn rình rập. Hiện, các giải pháp ngăn chặn dịch bệnh bằng dinh dưỡng và vaccine đang được tăng cường thực hiện và cũng thu hút được nhiều sự chú ý của các chuyên gia trong ngành. 

ASF đã lây lan với tốc độ cực nhanh trong nhiều năm gần đây, chủ yếu ở Trung Quốc - cũng là nước sản xuất và tiêu thụ heo lớn nhất thế giới. Từ khi ổ dịch ASF đầu tiên bùng bổ tại Trung Quốc cách đây hơn 1 năm, quốc gia này đã phải tiêu hủy khoảng 1,1 triệu con heo trong tổng đàn 350 triệu con. Tại châu Âu, ASF bắt nguồn và bùng phát chủ yếu trên đàn heo rừng. Ủy ban châu Âu (EC) cho biết, dịch bệnh này đang có nguy cơ lây lan rất nhanh và nghiêm trọng giữa các vùng biên giới quốc gia bị quản lý lỏng lẻo.

 Tính đến nay, có gần 4.000 ổ dịch ASF bùng phát trên quần thể đàn heo rừng khắp châu Âu, chủ yếu tập trung tại Hungary; và khoảng 600 ổ dịch bùng phát tại các vùng đất thuê để trồng trọt thương mại, phần lớn ở Romania, theo Hệ thống cảnh báo dịch bệnh động vật của EC. Chỉ có Cộng hòa Séc gần đây đã tuyên bố tiêu diệt hoàn toàn dịch ASF sau khi loại bỏ được dịch bệnh này trong quần thể heo rừng. 

Alexander Doring, Tổng Thư ký Liên hiệp hội Sản xuất TĂCN của châu Âu (FEFAC) cho biết, dù ASF tại châu Âu không ảnh hưởng đến nhu cầu tiêu thụ TĂCN nhưng đây lại là một nguồn lây lan virus ASF tiềm ẩn. Hiện vẫn chưa xuất hiện ổ dịch ASF liên quan đến TĂCN, nhưng mối lo ngại về dịch bệnh này vẫn còn đeo bám châu Âu do virus có thể sống ổn định trong môi trường như thùng đóng thức ăn, gần đây đã được liệt kê vào nguyên nhân lây lan dịch bệnh.  

Arnaud Bouxin, Phó Tổng Thư ký FEFAC cho rằng, để tránh được những rủi ro an toàn sinh học đòi hỏi mỗi bộ phận trong chuỗi cung ứng phải nâng cao tinh thần trách nhiệm. Trong chuỗi này, trại nuôi luôn là tâm điểm, nhưng tất cả các thành phần tham gia chuỗi giá trị đều phải hoạt động trên tinh thần hợp tác. Riêng các hãng TĂCN đóng vai trò quan trọng hơn cả. Bất cứ khi nào nông dân chưa thực hiện an toàn sinh học tại trang trại của họ đúng chuẩn, các hãng thức ăn cần phải có trách nhiệm và vai trò cảnh báo ngay lập tức, đồng thời cũng nhận dạng và chỉ rõ những điểm yếu tiềm tàng. 

ASF ảnh hưởng tới toàn ngành chăn nuôi châu Âu - Ảnh: IE

 

Trại nuôi - mắt xích  quan trọng nhất

 Thomas Sanchez, cố vấn cấp cao tại COPA-COGECA, một liên đoàn hợp tác xã nông nghiệp tại châu Âu khẳng định: ưu tiên hàng đầu hiện nay chính là nâng cao các giải pháp an toàn sinh học trên toàn chuỗi cung ứng, trong đó tâm điểm là trang trại. 

Theo Sanchez, COPA-COGECA đang làm việc khăng khít với EC và các thành viên liên bang để nâng cao nhận thức về an toàn sinh học. Mặc dù vai trò của EC và các thành viên trong công cuộc xóa bỏ dịch bệnh là cực kỳ quan trọng, nhưng thiếu đi sự tham gia của nông dân, người chăn nuôi thì những giải pháp này cũng khó thành công. Để nhổ bỏ tận gốc rễ dịch bệnh ASF, rất cần sự nỗ lực của các trang trại - những người trực tiếp sản xuất và chăn nuôi. Rất may tại châu Âu, nông dân đã và đang tham gia áp dụng các phương thực thực hành chăn nuôi và cơ sở hạ tầng, tăng cường truyền thông thông tin và hợp tác để ngăn chặn mọi rủi ro lây nhiễm dịch bệnh ASF. 

 

 Bảo vệ thương mại thịt heo

 Không chỉ có các trại nuôi từ những vùng ảnh hưởng phải chịu tổn thất, Sanchez cho hay, vì lệnh cấm xuất khẩu từ các quốc gia khác cũng đẩy thịt heo châu Âu rơi vào cảnh bất ổn. Trong khi giao dịch thương mại, vấn đề lớn nhất với các hãng sản xuất tại EU chính là đối tác thương mại, đặc biệt đối tác tại châu Á lại không công nhận yếu tố vùng sản xuất, mà có xu hướng cấm nhập khẩu toàn bộ sản phẩm. Đây là một trong những cuộc chiến trọng tâm của các thành viên thuộc COPA và COGENA - nhằm tránh thương mại không bị gián đoạn hoàn toàn, và nông dân chán nản từ bỏ kinh doanh.

 Karsten Maier, Tổng Thư ký Liên đoàn Thương mại thịt và Chăn nuôi châu Âu (UECBV) cho biết, các nước sản xuất thịt heo lớn nhất châu Âu: Đan Mạch, Đức, Pháp, Italia, Hà Lan và Tây Ban Nha - chiếm 70% tổng sản lượng thịt heo của toàn châu Âu đều không bị ảnh hưởng bởi ASF. Ngoài ra, hơn 93% đàn heo châu Âu hiện vẫn chưa nhiễm dịch bệnh ASF. Do đó, kim ngạch xuất khẩu thịt heo của EU vẫn tăng 4% vào năm ngoái, và dự kiến tăng 12% vào năm nay, còn sản lượng vẫn đang tiếp tục tăng dần. 

Chương trình nhận dạng yếu tố vùng dịch bệnh ASF do EC thiết lập ra bao gồm một loạt các hạn chế vận chuyển để đảm bảo an toàn thú y; các giải pháp kiểm soát lô hàng thịt heo, một số sản phẩm thịt heo nhất định và thịt heo rừng cho các khu vực bị ảnh hưởng hoặc đang đối mặt nguy cơ nhiễm bệnh theo tiêu chuẩn của Tổ chức Thú y Thế giới (OIE). Tuy nhiên, chương trình về các yếu tố vùng sẽ hoạt động và phát huy hiệu quả tốt nhất khi được ứng dụng toàn cầu. 

Dịch bệnh ASF giờ đây đã trở thành mối lo ngại của toàn cầu, nhưng một loại vaccine đủ hiệu lực chống lại ASF cần ít nhất 5 năm để thương mại hóa, chưa kể nhiều năm nghiên cứu trong phòng thí nghiệm, theo Chris Netherton, chuyên gia nghiên cứu dịch bệnh và vaccine tại Pirbright Institute tại Anh. Do đó, đến thời điểm này, an toàn sinh học vẫn là một giải pháp hữu hiệu nhất để đẩy lùi ASF; tuy nhiên, để giải pháp này phát huy hiệu quả, cần phải thực hiện với một tinh thần hợp tác và trách nhiệm xuyên suốt toàn chuỗi.

>> Tính đến nay, ASF đã tác động không nhỏ đến ngành chăn nuôi châu Âu. Những nông dân tại vùng trực tiếp bị ảnh hưởng bởi dịch bệnh đã mất nhiều cơ hội thị trường, kết quả là giá sản phẩm chăn nuôi bị rớt thê thảm, chi phí đầu tư bị đẩy lên cao hơn khiến họ phải thắt chặt các giải pháp quản lý trang trại hơn. Tệ hơn, nhiều hộ nông dân đã phải từ bỏ chăn nuôi.

Tuấn Minh

Gửi bình luận

Gửi Làm lại