Dê núi Phan Rang: Đậm đà vị nắng gió miền Trung

25/03/2016 | 03:43

(Người Chăn Nuôi) - Mang vị nắng gió của vùng đất miền Trung, thịt dê Phan Rang được chăn thả tự nhiên, trở thành đặc sản nổi tiếng tại mảnh đất này. Từ thịt dê, thực khách có thể thưởng thức rất nhiều món ăn đặc sắc, có giá trị dinh dưỡng và văn hóa tâm linh.

Từ xa xưa, dê núi được thuần dưỡng và được sử dụng phổ biến, lâu dài, tạo giá trị vật chất và tinh thần phong phú của người Việt Nam. Dê là một trong sáu vật nuôi thông dụng nhất và một trong ba lễ vật đặc biệt để cầu cúng, tế dâng thần thánh. Trên thế giới, thịt dê được sử dụng rộng khắp mọi nơi, đặc biệt tại các nước Hồi giáo, Trung Đông, châu Phi, Nam Mỹ, Ấn Độ, Hy Lạp, Ý, Thổ  Nhĩ Kỳ, Trung Quốc…

Đặc sản dê núi nổi tiếng với mảnh đất cố đô Hoa Lư, Ninh Bình và vùng đất nắng gió Phan Rang, Ninh Thuận. Dê núi Phan Rang có hương vị riêng, trở thành "thượng khách" của vùng đất này. Tương truyền, dê núi Phan Rang có mặt từ rất sớm tại vùng đất Ninh Thuận, giống dê được đồng bào dân tộc Chăm du nhập từ Ấn Độ cách đây trên trăm năm. Nhắc đến thịt dê, không thể không nhắc tới những món ăn ngon như: Dê xào lăn, dê nướng mọi; dê hấp sả; cà ri dê… Thịt dê Phan Rang khiến mỗi ai có dịp thưởng thức nhớ ngay tới vị ngọt lịm trong từng thớ thịt. Mang phong vị riêng nên dê núi Phan Rang đã trở thành thương hiệu đặc sản xứng đáng là một trong những "sơn hào hải vị" thuộc hàng tiến vua.

Dê núi Phan Rang được chăn thả tự nhiên, thường xuyên vận động, ăn nhiều loại cây, lá nên thịt săn chắc, ít mỡ và rất thơm ngon. Thịt dê có vị ngọt, tính nóng, giàu đạm, Protein, kẽm, chất khoáng, Vitamin B1, Vitamin B2, sắt, Natri nên rất bổ máu và nhiều dưỡng chất tốt cho cơ thể, có tác dụng hồi phục sức khỏe nhanh cho người già, tăng cường sinh lực cho phái mạnh. Thịt dê ít chất béo hơn thịt bò và ít calories hơn thịt gà. Theo đông y, thịt dê mang vị ngọt, tính ấm có công dụng bổ huyết ích khí, ôn trung noãn thận, được dùng để chữa các chứng thiếu máu, gầy yếu, suy nhược cơ thể, chán ăn… vì thế đây cũng là một thực phẩm bồi bổ dành cho các bà mẹ mang thai.

Ngoài ra, điều đặc biệt ở thịt dê là có thể tận dụng được các bộ phận để làm thuốc. Dạ dày dê chữa gầy yếu, tiêu hóa kém, buồn nôn sau bữa ăn. Gan dê giúp tăng cường thị lực. Các món ăn chế biến từ thận dê có tác dụng trị suy nhược, lãng tai, đổ mồ hôi. Tiết dê pha với rượu trắng 400 chữa đau đầu, chóng mặt, đau lưng, bổ huyết. Cao dê dùng làm thuốc bổ…

dê núi phan rang đậm đà vị nắng gió miền trung

Món dê tái chanh được nhiều thực khách ưa thích

Đã có rất nhiều món ăn được chế biến từ thịt dê, vừa bổ dưỡng, vừa hấp dẫn. Để chế biến món ngon từ thịt dê, các nhà hàng tại Phan Rang phải khử sạch mùi hôi của thịt dê trước khi chế biến. Một vài nơi khử mùi dê bằng cách bóp thịt với một rượu trắng có trộn gừng băm nhuyễn rồi xả lại bằng nước lạnh. Cũng có người dùng bia để khử mùi. Từ xa xưa, cha ông vẫn hay cho dê uống rượu rồi đuổi đánh cho dê chạy tới khi mệt lả để ra hết mồ hôi, khi đó mới đem ra cắt tiết. Việc lựa chọn dê thịt để giết mổ rất quan trọng vì liên quan đến chất lượng thịt dê sau khi giết mổ.

Dê được chọn chế biến món ăn thường là những con khỏe mạnh, cơ thể nở nang, đẫy đà nhưng săn chắc. Thịt dê ngon phải có màu đỏ tươi, thớ thịt săn và mịn, lớp da mỏng và giòn, lớp mỡ dưới da nhiều ít tùy thuộc vào giống dê, phương thức chăn nuôi. Dê cỏ và lai cỏ nuôi chăn thả có thịt màu đỏ tươi và có rất ít mỡ dưới da. Các giống dê ngoại nhập, nuôi nhốt thường có màu thịt nhạt và chứa nhiều mỡ hơn. Chăn thả trên các vùng đồi núi luôn cho chất lượng thịt ngon nhất.

Thịt dê ngon từ thịt, thơm từ da, các món ăn từ dê được ướp gia vị truyền thống của người Chăm có hương vị rất đặc biệt, đậm mùi sả và riềng, có vị cay. Bắt đầu với tiết canh dê. Để có được bát tiết canh ngon không phải dễ. Phải là người có nghề mới đánh được bát tiết canh đông lại như đóng bánh nhưng ăn vào vẫn mềm ngọt đầu môi. Tiết canh dê được tuyển lựa từ những phần ngon nhất của con dê như tai, lưỡi, thịt thăn và phần sụn xương sườn, thêm lạc rang, vừng rang, hành củ, rau thơm. Miếng tiết đỏ au vừa mềm vừa giòn sần sật, thơm dậy mùi vừng rang, ngầy ngậy vị hành nướng. Nhâm nhi một chén rượu nếp ngon, cảm nhận hết vị ngọt chan hòa đan xen vào nhau. Ngoài ra, món dê hấp, từng miếng thịt thái mỏng có cả một ít mỡ, một ít da thật dẻo thật ngọt. Với món dê nướng, sự khéo léo của người tẩm ướp gia vị, duy trì ngọn lửa nhỏ vùa phải, khi chín, độ chắc của thịt, độ ngọt trong từng thớ thịt không lẫn vào đâu được. Đặc biệt lớp da dê ngon là phải mỏng vừa đủ, để khi ăn miếng da này còn giòn, hơi dẻo và có cảm giác sần sật kích thích vị giác.

Tại Phan Rang, các nhà hàng thường phục vụ món tái dê. Tái dê đã có nhiều kiểu: tái nhúng, tái lăn, tái vừng… Tái nhúng là thịt dê thái lát mỏng nhúng vào nồi nước đang sôi, miếng thịt vẫn còn giữ nguyên sắc hồng và vị dai dai ngọt đậm đặc trưng. Tái lăn là chao thịt dê qua chảo dầu nóng nên thịt vừa ngậy, vừa thơm béo. Tái dê vừa là món ăn ngon dùng bồi dưỡng cơ thể, vừa là bài thuốc chữa bệnh bởi lẽ dê có chứa dược liệu rất quý. Thịt dê chế biến món ăn nào cũng có hương vị riêng, không lẫn vào đâu được. Ghé thăm Ninh Thuận, một trong những vùng đất khô cằn nhất ở mảnh đất miền Trung, thưởng thức món thịt dê, cảm nhận xứ xở đầy gió và cát một chút hoang dại của thiên nhiên, sự bình dị, gần gũi, ngọt ngào của món ăn và tình người.

Hương Ly

Gửi bình luận

Gửi Làm lại